Jolanda Verburg

Waarom wachten tot ons pensioen!

2012-01-31T18:56:00.000+01:00

Wat ga jij doen als je 65 jaar bent en van je pensioen kan gaan genieten? Precies, iets leuks waar je gelukkig van wordt! Maar waarom doen we dat vandaag dan nog niet? Waarom wachten tot die ene datum?

Onlangs overleed jazzsaxofonist Piet Noordijk. Zijn hele werkzame leven was hij orkestlid bij amusementsbands als de Skymasters en de Ramblers. Pas toen hij met de vut ging kon hij “eindelijk” doen wat hij het liefst wilde: “jazz spelen”. Een bevrijding! Pas toen kwam het echte succes en speelde hij de sterren van de hemel, met diverse succesvolle albums als resultaat.

Hoe vaak hoor je mensen niet zeggen: “Als ik 65 jaar ben, nou dan weet ik het wel….” Alleen jammer dat ze dan pas hun passie ten uitvoer gaan brengen. Maar hoeveel tijd is er dan nog over van hun leven? Veel mensen zitten gevangen in een uitkering of in een baan die ze eigenlijk niet willen. Of in de afhankelijkheidspositie van een huwelijk. Waarom wachten tot ons pensioen en AOW om stappen te zetten en onze dromen te verwezenlijken? Er is een oplossing: een onvoorwaardelijk basisinkomen maakt het vandaag al mogelijk.

Basiszekerheid voor alle Nederlanders

Ieder mens heeft recht op bestaanszekerheid en welvaart. Dat is vastgelegd in de Grondwet en wordt in ons land door de overheid gegarandeerd en geregeld in wet- en regelgeving. De enige groep in Nederland die echt bestaanszekerheid heeft is de groep 65+ers, zij hebben al een basisinkomen, de AOW. Om welvaart voor alle burgers te realiseren vindt herverdeling van inkomsten plaats door middel van een oerwoud aan toeslagen, subsidies, vergoedingen en uitkeringen, waar soms niemand meer wijs uit wordt. Waarom niet de eenvoud van de AOW voor iedereen? Dat maakt het leven een stuk makkelijker (en betaalbaarder).

Met de afbouw van de verzorgingsstaat wil de terugtredende overheid dat mensen vaker hun eigen boontjes doppen. Maar door de toegenomen complexiteit van onze samenleving en de daaraan gerelateerde ingewikkelde wet- en regelgeving is dat bijna niet te doen. Veel geld vloeit weg naar de uitvoering en handhaving van allerlei onzinnige en onwenselijke zaken. Met de invoering van een basisinkomen is het mogelijk om alle complexiteit uit het systeem te halen en zijn we in staat om makkelijker eigen keuzes te maken. Daarnaast komt het de gelijkwaardigheid van mensen ten goede.

Tegengeluiden
Natuurlijk zijn er ook kritische geluiden als: “De mens is van nature lui. Gaat iemand dan nog wel werken? En wie doet het vuile werk?” Maar de mens kent ook een andere natuur, die van de altruïstisch en sociale mens, die niets liever wil dan erbij horen. Aan de kant blijven staan betekent jezelf buitensluiten. Maslow gaf al aan dat we ons graag ontplooien en ontwikkelen, maar dan wel op onze manier. In het huidige systeem is ook een groep mensen die niet wil werken, maar die worden nu door de overheid zonder resultaat “achtervolgd”.

Door de crisis zitten momenteel heel wat mensen werkeloos thuis. De overgrote meerderheid wil niets liever dan aan het werk en echt niet alleen omdat ze het geld goed kunnen gebruiken. Nog altijd geldt dat wat wij doen is wie wij zijn. Niet altijd de juiste houding, maar dat zorgt er wel voor dat mensen aan het werk willen. En hoeveel gepensioneerden ken je niet die nog lekker door gaan met werken net zo als Piet Noordijk. En kijk eens naar onze koningin: zij wordt vandaag 74 jaar!

Realistisch en haalbaar
Een onvoorwaardelijk basisinkomen is een vast maandelijks bedrag dat door de overheid aan iedere burger wordt verstrekt, zonder dat daar voorwaarden aan verbonden zijn. Hiermee wordt vrijheid en zelfstandigheid gecreëerd. Voordelen te over: Geen discussie meer over AOW-leeftijd. Minder loonkosten voor de werkgever. Geen sociale verzekeringspremies meer. Minder loonslaaf en meer gemotiveerd personeel. Geen afhankelijkheid van de partner. Scheidingen worden hierdoor ook een stuk minder beladen, omdat in veel gevallen een partnertoeslag niet meer nodig is. Minder overheidsbetutteling. Meer gezonde mensen.

Berekeningen laten zien dat de invoering van een basisinkomen realistisch en haalbaar is. Er circuleert nu al voldoende geld in ons sociale systeem om dat mogelijk te maken. Als mensen zich niet druk hoeven te maken over hun bestaanszekerheid en met minder regels worden geconfronteerd, kunnen ze hun hart gaan volgen en ontstaat passie en creativiteit.

Wat is er nodig om dit te realiseren
Nieuwe ideeën hebben altijd tijd nodig om post te vatten. We moeten de argumenten op ons laten inwerken. Pas als we ten volle begrijpen wat het betekent kunnen we er volmondig ‘ja’ tegen zeggen. Daarom is het belangrijk dat de boodschap massaal wordt uitgedragen. Iedereen kan daar vandaag nog mee beginnen.

Het geld is er en de voordelen wegen op tegen de nadelen. Nu de bereidheid nog om het uit te voeren door het systeem te kantelen. Hoe meer mensen dit inzien hoe sneller het er komt. Regelmatig vinden er lezingen plaats (o.a. 23 februari in Hurwenen) over de werking van het basisinkomen. Luister naar hoe het werkt en help mee om een nationale beweging in gang te zetten. Hoort zegt het voort!

Mijn stelling is: Onvoorwaardelijk basisinkomen: daar worden we allemaal gelukkiger van!

Olie: rijkdom voor de elite

2012-01-21T12:13:00.001+01:00

De brandstofprijzen in ons land zijn net als vorig jaar weer tot recordhoogte gestegen. Daarmee is de prijs per liter een van de hoogste ter wereld. Verontwaardiging alom. De tijden van het kwartje van Kok komen weer in herinnering. Maar hoe hard worden we eigenlijk getroffen door de hoge olieprijzen?

Op het journaal interviewt de reporter mensen bij de benzinepomp. Gelaten tanken ze hun auto vol voor €1,75 per liter. Tja wat kan je er aan doen als je toch met je auto op pad moet? We kunnen hooguit wat minder rijden, maar tanken blijven we. Of we kunnen actie ondernemen om ons leven minder afhankelijk te maken van olie.
Hoe anders is het in Nigeria. Daar heeft de afschaffing van de brandstofsubsidie massaal tot stakingen en demonstraties geleid. Daar steekt ons gemopper schril bij af.

Nigeria - armoede ondanks olie
Nadat president Goodluck Jonathan van Nigeria de brandstofsubsidie afschafte steeg de prijs van 35 naar 75 eurocent per liter. Dit heeft niet alleen gevolgen voor de brandstof aan de pomp maar vooral voor de andere primaire levensbehoeften als voedsel en energie. De meeste huishoudens en bedrijven hebben een op olie draaiende generator om de onbetrouwbare stroomvoorziening op gang te houden als die weer eens uitvalt.

Nigeria is de grootste olieleverancier van Afrika. Ondanks de enorme rijkdom aan olie leeft 80% van de Nigeriaanse bevolking onder de armoedegrens. Er bestaat een gigantische kloof tussen de politieke elite en de rest van de bevolking. De kleine elite en de buitenlandse werkers leven in luxe, terwijl de gemiddelde Nigeriaan moet rondkomen van 2 dollar per dag. Een bedrag wat in Europa iedere koe aan subsidie opbrengt.

Onveilig
Eind jaren ’70 werkte mijn vader in Nigeria en was ik tijdens ons verblijf aldaar zelf getuige van de enorme kloof tussen rijk en arm. Wij woonden in een ruim huis met diverse personeelsleden die zelf in kleine hutjes achter in de tuin woonden. Het geheel was omgeven door een hoge muur met prikkeldraad. ’s Nacht werden wij bewaakt door een nachtwaker. Zonder al die veiligheidsmaatregelen waren wij ons leven niet zeker.

foto: Reuters / Afolabi Sotunde

Ook zelfstandig over straat gaan was te gevaarlijk. Als wij naar de lokale countryclub of naar een nabijgelegen bewaakt strand wilden werden we gebracht in auto met chauffeur. Na 10 uur ’s avonds was het zelfs in auto met chauffeur niet verantwoord om ergens naar toe te gaan. Als we naar een feestje wilden bleven we slapen. De kans was namelijk groot dat je auto werd klemgereden en de inzittenden overvallen.

Niets veranderd
Als ik beelden zie of iets lees over Nigeria ben ik altijd verbaasd dat er in die ruim 30 jaar nog niets veranderd is en de corruptie nog altijd welig tiert. Het is natuurlijk niet verwonderlijk dat er protesten en onlusten zijn. Een land zo rijk aan bodemschatten moet haar bevolking toch welvaart kunnen brengen. Maar al die tijd verdwijnt de winst in de zakken van enkelingen.

Vervolgens reageert de bevolking haar woede over de armoede weer af op elkaar. Het geweld tegen christenen in het overwegend islamitische noorden neemt de laatste weken extreme vormen aan. Het maakt mij verdrietig en een gevoel van machteloosheid overheerst als ik dergelijke berichten lees. Het is zo lastig om het geweld aan te pakken als de bevolking in de greep is van de armoede. Gelukkig begint de middenklasse zelf al tegengas te geven. Occupy Nigeria is actief en weet een aardige massa op de been te brengen.

Wat kunnen wij doen?
Het westen kan de Occupy Nigeria-beweging steunen door politieke druk uit te oefenen op de machthebbers in Nigeria.

foto: AP / Sunday Alamba

Daar kunnen de grote oliebedrijven en overige multinationals een rol in spelen. Ook kunnen we de regering van Nigeria helpen met suggesties om de armoede te bestrijden. Vanuit de hoeveelheid olie-inkomsten is het bijvoorbeeld heel goed realiseerbaar om alle Nigerianen van een basisinkomen te voorzien, zodat iedere burger in staat is om succesvol een eigen bestaan op te bouwen. Daar ligt een mooie uitdaging.

Wat ik er zelf aan doe is niet alleen zoals nu een stukje schrijven, maar ik werk actief mee aan fairtrade projecten om ervoor te zorgen dat boeren in ontwikkelingslanden een eerlijke prijs betaald krijgen voor hun product. Dus als het niet via de olie kan dan maar via andere producten. En verder maak ik mij niet zo druk over onze hoge brandstofprijzen, desnoods maar iets vaker op de fiets en meer werken via de digitale technologie. Ook stimuleert het mij om nog meer zelfvoorziend te gaan leven. En laten we toch eens ophouden met mopperen, we hebben het zo goed hier. Waarom beseffen wij ons dat zo weinig?

Blue Monday

2012-01-16T11:02:00.002+01:00

De derde maandag van januari wordt ook wel Blue Monday genoemd. De meest treurige dag van het jaar. De feestdagen achter de rug, gestrande goede voornemens en nog geen zicht op de lente. Kortom de uitzichtloosheid van een heel nieuw jaar dat voor je ligt. Depressiever kan het niet.

Vandaag echter geeft niets aan dat het een depressieve maandag is. Mooi vriesweer, stralend blauwe lucht met heldere vliegtuigstrepen en een opkomende zon. De belofte voor een mooie dag. De Britse psycholoog Cliff Arnall heeft naar aanleiding van wetenschappelijk onderzoek in 2005 berekend dat op deze dag de mensen het meest neerslachtig en depressief zijn. Het is maar hoe je het bekijkt.

Voor mij vandaag geen depressie. Ik voel mij namelijk een stuk beter dan vorige week. Toen heb ik namelijk bij het opruimen van de zolder een smak gemaakte en alles geblesseerd wat er te blesseren valt: handen, knieën, ribben en hoofd. Het was toen niet eens vrijdag de dertiende. Dat er in en om huis de meeste ongelukken plaatsvinden werd zaterdag nog weer eens bevestigd in een artikel in de NRC.

Mijn vader voelt zich inmiddels ook weer een stuk beter na bijna twee maanden ziekenhuisgedoe. Alles wat fout kon gaan is fout gegaan, maar hij krabbelt weer op. Voor hem dus ook geen Blue Monday. Op de intensive care afdeling van het VU Medisch centrum, waar hij ook lag, zijn inmiddels een interim-specialist en mediators aangesteld om de puinhoop en de angstcultuur op te lossen. En dan vonden wij de IC nog niet eens de slechtste afdeling! Dus voor de medewerkers ook geen depressieve dag vandaag en hopelijk gaan ze op binnenkort weer met plezier naar hun werk, waardoor er ook minder fouten worden gemaakt.

De newwaveband New Order uit Manchester bracht in de jaren ’80 het nummer Blue Monday uit wat later bleek hun grootste hit te zijn. Het nummer past uitstekend in de uitzichtloosheid van de huidige crisis en geeft de parallel weer met de crisis in de jaren waarin het nummer gemaakt is. Geniet vandaag van het mooie weer en later we er een vrolijke dag van maken!

Blue Monday – New Order in een creatieve clip:

En kijk je liever naar een live optreden dan bekijk je de volgende link.

Dood hoort bij leven

2011-12-29T17:56:00.002+01:00

Tussen de feestdagen in overleed de vader van een vriendinnetje van mijn zoon. Een vrouw met twee nog jonge kinderen blijft achter. Heel triest dat die kinderen op zo’n jonge leeftijd hun vader voor altijd moeten missen. Sneu is het omdat voor altijd de feestmaand december een beladen trekje krijgt.

Ik kan het weten want mijn moeder overleed ook in deze periode. Sindsdien is december nooit meer hetzelfde geweest. Ieder jaar weer steekt de pijn de kop op, vaak op onverwachte momenten. Zoals bij het uitpakken van de kerstspullen als ik een kerstprulletje van mijn moeder tegenkom. Of als ik mijn kerstdiner aan het voorbereiden ben. Dan komt zo nu en dan de herinnering terug aan het laatste kerstdiner dat ik voor haar maakte toen net bekend was dat ze ziek was.

De maand december is er om even te vergeten dat we een lange winter tegemoet gaan. December is ook de maand waarin de zonnewende plaatsvindt met de kortste dag die de winter inluidt. Al eeuwenlang wordt dit feit door vele volken gevierd omdat op dit moment de weg naar het licht wordt ingeslagen. Niet voor niets ook de tijd waarin de christenen de geboorte vieren van het Christuskind, de brenger van het licht.

Verdriet hoort niet thuis in de maand december. Gelukkig is het wel een tijd van verbondenheid en troost. En dat past weer heel mooi bij de gedachte aan een overledene. Steeds meer raak ik er van overtuigd dat de dood het einde niet is, maar het begin van een nieuwe periode in een andere dimensie. Door dit ‘weten’ heb ik de dood van mijn moeder een plek kunnen geven. Ik hoop dat de moeder met haar jonge kinderen ook het verlies op een goede manier leren verwerken.

Als het gemis van mijn moeder mij weleens teveel wordt grijp ik naar het boek van Dan Millman – De spirituele reis van de vreedzame krijger. Hierin beschrijft Millman het verlies van Mama Chia die hem zoveel geleerd heeft. Staande aan haar graf hoorde hij haar stem die de volgende woorden uitsprak:

Huil niet bij mijn graf.
Ik ben er niet; ik slaap er niet.
Ik ben de wind uit duizend richtingen.
Ik ben de diamanten glinstering van de sneeuw.
Ik ben het zonlicht op het rijpe graan.
Ik ben de zachte najaarsregen.
Huil niet bij mijn graf.
Ik ben er niet. Ik ben niet dood.

Uit: De Spirituele reis van de vreedzame krijger – derde druk 2005, Uitgeverij Ankh-Hermes bv, Deventer blz.225

Voor iedereen die het moeilijk heeft en wel een steuntje in de rug kan gebruiken! Ik wens je een licht, vreedzaam en vruchtbaar 2012 toe.

Basisinkomen: Een nieuwe weg uit de crisis

2011-12-07T17:54:00.000+01:00

De crisis heeft een dusdanig stadium bereikt dat het water ons aan de lippen staat. Het voorbestaan van de euro staat zelfs ter discussie. Iedereen is overtuigd dat ons huidige financiële systeem zijn langste tijd gehad heeft. Hopelijk zien we nu eindelijk in dat we een radicale draai moeten maken. Maar hoe ziet die eruit en waar moeten we beginnen?

Met de eurocrisis realiseren we ons ineens dat wij ook in de gevarenzone verkeren. We denken dat we in een welvarend land leven, maar ook in ons land stijgt de armoede. De groep Nederlanders die per maand moeten rondkomen van € 1000,- of minder groeit gestaag. Met de afbouw van de verzorgingsstaat is het inkomensverschil in Nederland steeds groter geworden. Daarmee is ons streven naar meer inkomensgelijkheid verder weg dan ooit. Uiteraard heeft de kredietcrisis daar aan bijgedragen, maar de rol van de overheid laat ook te wensen over.

Al jaren is de overheid bezig terug te treden en legt steeds meer taken bij de burger zelf neer. Van een totaal verzorgende overheid naar een zelfbeslissende burger is een logische stap in onze ontwikkeling. Maar hoe paradoxaal bij het terugtreden legt de overheid steeds meer controle en regels op. Ze wil dus op de een of andere manier de touwtjes in handen houden. De burger wil beslist meer zeggenschap, maar vanwege de complexiteit is dat moeilijk realiseerbaar geworden. Toch is er een oplossing: de invoering van een basisinkomen.

Vereenvoudigde overheid
Een basisinkomen is een individueel, levensloop gebonden vast inkomen, waarmee elk mens, op gelijke voorwaarden, een bestaanszekerheid kan opbouwen. Het basisinkomen vervangt alle uitkeringen, ingewikkelde fiscale toeslagen of subsidies door een vast bedrag per persoon. De hoogte van het basisinkomen wordt slechts bepaald door de leeftijd en verder niets. Een basisinkomen is onvoorwaardelijk dus hoeft niet gecontroleerd te worden.

Daarom brengt een basisinkomen een sterke vereenvoudiging van de overheidsfinanciering en daarmee een afgeslankte overheid met zich mee. Het basisinkomen vervangt alle verstikkende en ingewikkelde regelgeving, waardoor de burger meer zelfredzaam kan zijn. Daarmee is het wel degelijk mogelijk om de doelen van de terugtredende overheid te bereiken en de armoede binnen de perken te houden. Maar nog belangrijker we slaan een weg in waarmee de alsmaar oplopende staatsschuld teruggedrongen kan worden.

Overigens is een basisinkomen niets nieuws en bestaat al in Nederland: iedere Nederlander van 65 jaar en ouder heeft namelijk recht op AOW, lees: basisinkomen. De enige voorwaarde voor een volledig AOW is dat je vanaf je 15e jaar alle jaren in Nederland hebt gewoond.

Uitdaging van een basisinkomen

De kritiek die meestal geuit wordt op de invoering van het basisinkomen is dat de mens van nature lui is en niet meer aan het werken slaat als aan de basisbehoefte is voldaan. Maar ervaring leert juist het tegenovergestelde. Bioloog Frans de Waal laat aan de hand van zijn onderzoek naar primaten zien dat wij niet alleen sociale wezens zijn maar ook altruïstisch. Ook ligt het in onze aard om onszelf te ontplooien, zoals Abraham Maslow ons al aantoonde.

Op de site van de Vereniging Basisinkomen zijn diverse positieve ontwikkelingen te zien in landen als Namibië en Iran. Maar ook België, Frankrijk en India voeren discussie over een basisinkomen. En zeg nu zelf de AOW is toch een succes!

Dus dat wij met een basisinkomen eindeloos zappend met een kratje bier op de bank voor de tv gaan zitten zal best voorkomen, maar niet door iedereen en zeker niet voor lang. Tenslotte werkt in ons huidige systeem ook niet iedereen!

Het grootste voordeel is dat de economie erdoor gestimuleerd wordt. Het geeft mensen een vrije keuze en meer mogelijkheden voor ontplooiing op basis van eigen verantwoordelijkheid. Als aan de basisvoorziening is voldaan kunnen mensen het werk gaan doen wat ze leuk vinden. En als mensen doen wat ze leuk vinden en daardoor lekkerder in hun vel zitten gaat ook de betrokkenheid en productiviteit omhoog gevolgd door het vermogen om innovatief en creatief te zijn. Allemaal belangrijk voor de economie. En dat maakt de cirkel rond.

Voordelen voor basisinkomen:
• Vereenvoudiging en vermindering overheidsregels en -wetgeving;
• Afgeslankte overheid vanwege minder controle en handhaving;
• Meer zeggenschap bij de burger vanwege terugdringen complexiteit overheid;
• Mogelijkheid om je passie na te streven, bestaanszekerheid is gegarandeerd;
• Meer ontspannen arbeidsmarkt en natuurlijke arbeidsverdeling;
• Minder loonkosten voor de werkgever door wegvallen regelingen;
• Minder afhankelijkheid partner of ouders (ieder zijn eigen basisinkomen).

Tegen geluiden:
• Mensen worden lui en doen niets meer;
• Wie zal dat betalen?

Waarom wachten tot we 65 zijn?

Hoe vaak hoor je niet mensen zeggen: “Als ik 65 jaar ben, nou dan weet ik het wel!” Dan gaan ze hun passie ten uitvoer brengen. Zou het niet mooi zijn als dat vandaag al kan! Zelf zie ik de invoering van een basisinkomen als realistisch en haalbaar. Ik maak mij daar politiek sterk voor. We zijn aan het onderzoeken op welke manier een basisinkomen ingevoerd kan gaan worden. Wil je meer weten kijk dan eens naar de site van Nederland 3.0.

Lang leve de gezondheidszorg

2011-11-30T13:29:00.000+01:00

Ik ben weer even helemaal genezen van de gezondheidszorg! Mijn vader ging drie weken geleden naar het ziekenhuis voor een kijkoperatie. Inmiddels is hij gisteren voor de 4e keer geopereerd omdat er van alles is misgegaan en is hij zieker dan ooit tevoren.

In ieder beroep worden wel fouten gemaakt, tenslotte zijn we allemaal mensen. Maar toch lijkt het er vaak op dat artsen in de reguliere gezondheidszorg nagenoeg onkwetsbaar zijn. Fouten die door artsen worden gemaakt, hebben vaak grote gevolgen maar worden in de meeste gevallen niet toegegeven. Gebrek aan openheid, veelal onder het mom van beroepsgeheim of waarborgen van de privacy van de patiënt, heeft het erkennen van fouten in de weg gestaan. Procederen ertegen is vaak een lange weg met weinig zicht op een positief resultaat.

40.000 fouten per jaar
Dat er veel medische missers voorkomen blijkt alleen al uit het enorme aantal hits na een zoekopdracht op internet. Er zijn genoeg voorbeelden te vinden. Uit onderzoek blijkt dat één op de 20 sterfgevallen in ziekenhuizen voorkomen had kunnen worden. Per jaar overlijden naar schatting 1700 mensen aan medische fouten en leiden ca. 40.000 fouten per jaar tot ziekenhuisopnames. Trekken we deze berekening door dan betekent dat er een compleet ziekenhuis in Nederland nodig is om alle medische missers te herstellen!

Op de fiets naar het ziekenhuis
Met goede moed stapte mijn vader begin november op een vrijdagochtend op de fiets om naar het ziekenhuis te gaan. Het ging immers over een kijkoperatie. Even kijken en daarna weer op de fiets terug naar huis. Dat hij daar wat al te simplistisch over had gedacht bleek achteraf. Voor hij het wist was zijn galblaas verwijderd en was hij klaar om weer naar huis te gaan. Maar op de fiets terug was voor deze bikkel toch wat teveel van het goede.

Zonder enige voorbereiding, laat staan thuiszorg achteraf, werd mijn vader het weekend in gestuurd. Eigenlijk heeft hij, sinds de dood van mijn moeder, niet veel op met ziekenhuizen. Het liefst wil hij er niets mee te maken hebben, maar soms is het onvermijdbaar. Deze houding heeft als neveneffect dat hij niet goed luistert. Of hem vertelt was wat er ging gebeuren kunnen wij niet meer constateren, maar een volgende keer gaan wij dus gewoon vooraf met hem mee.

Dyslexie

Na een week thuis creperen van de pijn en door de huisartsenpost uitgemaakt voor “lastig” belandt hij alsnog in het ziekenhuis. Inmiddels drie weken later en totaal 4 operaties verder, 17 kg zwaarder van het vocht en een ritssluiting van boven naar beneden, is hij een compleet wrak met allerlei slangen die zijn lijf in- en uitgaan.

Tijdens mijn bezoek bekijk ik de indrukwekkende hoeveelheid toeters en bellen aan zijn lichaam en ontdek op de twee morfinespuiten die aan zijn bed hangen de naam Verbrugge, terwijl onze familienaam toch echt Verburg is. Samen met mijn man ga ik op zoek naar een verpleegkundige om verhaal te halen over de naamsverwarring. Tot onze ontsteltenis krijgen wij te horen: “Ja, dat kan kloppen, er werkt iemand met dyslexie op de afdeling.” Wij zijn perplex!

Meer openheid
Angstaanjagend als je nadenkt over de hoeveelheid incidenten. Voor ons staat vast: in dit ziekenhuis kan nog een hoop verbeteren. Arts en filosoof Bert Keizer wijt gebrek aan openheid aan de hooghartige en afstandelijke houding van artsen. Met het praktijkvoorbeeld van mijn vader bij de hand kunnen we eerder verbaasd zijn dat het in de meeste gevallen gewoon wel goed gaat. Door de aandacht die het onderwerp de laatste jaren heeft gekregen is gelukkig ook het besef aan het toenemen dat het anders moet en dat meer openheid gewenst is. In een onlangs verschenen boekje geven artsen hun fouten ruiterlijk toe.

Terwijl ik dit zit te schrijven moet ik ook constateren dat het vandaag op de kop af 15 jaar geleden is dat mijn moeder in hetzelfde ziekenhuis is gestorven aan kanker. Ik hou mijn hart vast en hoop dat mijn vader binnenkort, weliswaar niet op de fiets, het ziekenhuis levend en wel kan verlaten.

Dag van de Duurzaamheid

2011-11-11T15:02:00.000+01:00

Vandaag 11/11/11 hebben we uitgeroepen tot de Dag van de Duurzaamheid. Dat is hard nodig want het is nog droevig gesteld met het terugdringen van de CO2 uitstoot en investeringen in duurzame energie. En als we zo doorgaan zal dat gevolgen hebben voor ons leefklimaat.

Gisteravond tijdens het achtuur journaal vertelde de oud-minister Maria van der Hoeven, thans directeur van het Internationale Energie Agentschap, dat de behoefte aan energie de komende 25 jaar zeer sterk zal stijgen. Niets nieuws natuurlijk, want met de opkomende industrieën en de wereldwijde stijging van welvaart neemt de behoefte aan energie toe. “Zoals het er nu uitziet is de doelstelling, de temperatuur op aarde met niet meer dan 2ºC te laten stijgen, niet haalbaar.” betoogde van der Hoeven. Grote vraag blijft: Wat gaan we er aan doen?

Investeren in groene energie
“De tijd van goedkope energie is voorbij”, maakte van der Hoeven duidelijk. Of dit nu goed of slecht nieuws is liet ze in het midden. Dat we niet meer terug kunnen naar de prijs van de vorige eeuw lijkt mij evident. Slecht nieuws dus voor onze portemonnee, maar goed nieuws voor de duurzame energieontwikkeling. Want de prijs zal niet langer leidend zijn om te gaan investeren in duurzame energie. Ook de NRC maakte daar deze week gewag van. Naar aanleiding van het rapport van de European Climate Foundation kopte de krant: “Duurzame energie over 10 jaar amper duurder dan gewone stroom.”

Daarmee ligt de weg open om fors te investeren in duurzame energie zou je denken. Maar niets is minder waar. Schokkend is de constatering dat overheden de conventionele en dus de vervuilende energie-industrie (kolen/olie/gas) nog altijd fors stimuleert en wel met $409 miljard. Slechts 14% van de investering die overheden doen is in duurzame energie. “Het roer moet om!”, geeft van der Hoeven terecht aan, maar daarmee lijkt alles gezegd.

Macht van bestaande leveranciers

We kunnen concluderen dat de gevestigde energieleveranciers nog altijd de macht in handen hebben. Zij weten de politici en overheden het best te bespelen en voor hun belangen in te zetten. Zij weten rapporten van de Club van Rome en Brundtland, waarin wordt opgeroepen dat er een einde is aan de groei, buiten de massa te houden. Zij hebben geld om mensen met goede initiatieven, zoals Al Gore met zijn film “An inconvenient truth”, belachelijk te maken en de publieke opinie te beïnvloeden.

Het zijn ook deze machtsblokken die goed in staat zijn om de wetenshap aan hun kant te krijgen. Slechts een kleine hoeveelheid wetenschappers beweert dat de mens niet verantwoordelijk is voor de temperatuurstijging en klimaatverandering, dat het een natuurlijk verloop betreft en dat we aan de vooravond van een nieuwe ijstijd staan. Hun woorden worden in de pers uitvergroot en het luidst verkondigd. Terwijl al sinds de jaren ’70 door heel veel mensen, maatschappelijke organisaties en wetenschappers is aangetoond dat ons klimaat sneller veranderd dan ooit tevoren.

Reddingsplan Europa

Europa zit in een diepe crisis waarvan het einde nog niet in zicht is. Waarom komen we niet massaal in actie om te investeren in duurzame energie? We zijn nu alleen maar bezig om ons geld te redden in plaats van de leefbaarheid op onze planeet.

Als we nu investeren in duurzame ontwikkeling dan slaan we twee vliegen in een klap: we jagen de economie weer aan en helpen daarmee Europa uit de crisis en we zetten de energietransitie van conventioneel naar duurzaam in gang. Door hierin te investeren kunnen we gelijk een voorbeeld zijn voor de opkomende economieën en daarmee ook concurrentievoordeel behalen.

Pas als het water aan onze lippen staat zijn we in staat om creatief tot vernieuwing te komen. Laten we daar nu gebruik van maken en niet wachten tot Europa ten onder gaat. Laten we vandaag, op de Dag van de Duurzaamheid, starten om van de crisis een kans maken.
.

Masters of the Universe

2011-11-09T15:25:00.001+01:00

Het kapitalisme heeft door de kredietcrisis aardige imagoschade opgelopen wat het 'vrije marktdenken' geen goed heeft gegaan. De tegenhanger van het kapitalisme – het communisme – heeft in de jaren ’80 al aangetoond geen solide economisch systeem te zijn. Wat nu? Zijn er alternatieven?

We zitten inmiddels al diep in de crisis en er zijn geluiden dat het nog tot zeker 2014 op deze manier zal doorsudderen. Na de val van de muur leek het kapitalisme de grote winnaar van de Koude Oorlog, maar inmiddels zijn we daar niet meer zo zeker van. We kunnen nu concluderen dat beide systemen hun langste tijd gehad hebben en dat het tijd is voor wat nieuws. De vraag is alleen: bestaat er een manier van economie bedrijven dat nog onderbelicht is gebleven en past in de toekomstige situatie?

Jarenlang is het 'vrije marktdenken' leidend geweest in wat we doen. De aanjagers en leiders van de enorme groei – de Masters of the Universe (1) – werden vereerd als helden. We keken tegen ze op, wilden net zo zijn als zij. Nu het tegen zit hebben we de neiging om deze leiders te beschimpen en zwart te maken, we moeten tenslotte iemand de schuld geven van de ellende waar we ons in bevinden. Maar zijn we onze kritische blik al niet veel eerder kwijt geraakt?

Terug naar de basis

Nu het wat minder gaat zijn we weer met beide benen op de grond gezet. We zijn namelijk helemaal vergeten waar het eigenlijk allemaal om draait in dit leven: gelukkig zijn! En dat bereiken we echt niet door meer, meer, meer en nog meer consumeren. Ik merk dat steeds meer mensen dit besef krijgen en dat ze (soms beschaamd) vaststellen dat het zo niet meer gaat. Maar mensen zijn verward, want hoe moet het verder?

Vanaf de jaren ’60 hebben we welvaartsgroei meegemaakt. Diep geworteld is de gedachte dat onze kinderen het beter moeten krijgen dan wij. Ineens blijkt dit een utopie. Dat maakt ons angstig en stuurloos. Ook de opkomst van landen als China maakt ons bezorgd. Niet omdat we bang zijn dat het communisme nu weer de boventoon gaat voeren, maar omdat we bang zijn dat we overspoeld worden door een cultuurverandering waar we ons niet in kunnen vinden.

Herrijzenis van de Feniks
De integraal filosoof Ken Wilber spreekt over ‘transcend and include (2)’. Als we omarmen wat we hebben en wat we weten en daarop voortbouwen dan kunnen we het nieuwe bereiken. We kunnen nooit onze afkomst verloochenen of veroordelen, dan doen we onszelf tekort. Als we deze wetenschap ter harte nemen kunnen we een nieuwe toekomst opbouwen, die al het voorgaande incorporeert zodat we er sterker uitkomen.

Daarom is de tijd waarin we leven zo boeiend. De naoorlogse generatie heeft een basis gelegd voor stabiliteit. In de wetenschap hebben we de materie doorgrond. We hebben technologische hoogstandjes bereikt: de eerste mens op de maan; iedereen via internet verbonden. Daar kunnen we trots op zijn en nemen we met ons mee.

Boeddhistische economie

De tijd dat de Masters of the Universe, de ego’s, de helden, het voor het zeggen hadden is voorbij. De tijd is nu gekomen om de mens zelf te doorgronden en te erkennen dat we een ziel hebben. Ieder mens is krachtig en uniek en telt mee. Als we deze gedachte centraal stellen en ook ons ego opzij durven zetten, dan kunnen we een mooie nieuwe samenleving en economie opbouwen.

In zijn boek ‘Hou het klein’ beschrijft E.F. Schumacher de elementen van de Boeddhistische economie. Er bestaat een duidelijk verschil met de westerse denkwijze waar we beslist iets van kunnen leren.

Westerse denken:
• Arbeid is nodig om geld te verdienen.
• Wie niet werkt zal niet eten.
• Werkeloosheid is toegestaan mits er een uitkering bestaat.
• Het product van de arbeid is belangrijk, het resultaat telt.
• Groei, consumeren en goederen verkrijgen zijn belangrijk.

Boeddhistische denken:
• Arbeid is goed voor de persoonlijke ontwikkeling.
• Wie niet kan werken wordt geholpen.
• Werkeloosheid is ongewenst want belemmert persoonlijke groei.
• Het proces leidt tot ontwikkeling en is net zo belangrijk als het resultaat.
• Arbeid leidt tot een creatieve activiteit en vormt een beloning op zich.

Er is een verandering in onze samenleving zichtbaar waarbij deze vorm van economie bedrijven helemaal zo gek nog niet is. De roep om zingeving, meer betrokkenheid in de samenleving, ethisch handelen en duurzaamheid worden steeds luider. Dan volgt vanzelf de vraag: Werken we om te leven of leven we om te werken?

Bron 1:
Masters of the Universe - uitspraak uit: The Bonfire of the Vanities - Tom Wolfe
Bron 2:
Transcend and include... this is the self-transcending drive of the Kosmos - to go beyond what went before and yet include what went before... to open into the very heart of Spirit-in-action. uit: A Brief History of Everything - Ken Wilber

Strikt gescheiden

2011-10-22T18:31:00.001+02:00

We zien steeds meer dat ons werk- en privéleven met elkaar verweven worden. Dat is vooral te danken aan de digitalisering van onze samenleving en de mobiele technologie die dat mogelijk maakt. Maar de vraag is of iedereen daar wel zo gelukkig mee is?

Het is heerlijk dat we steeds meer plaats- en tijdonafhankelijk kunnen werken. ‘Het Nieuwe Werken’ heeft het gevoel van vrijheid absoluut versterkt. Mensen die geloven in eigen kracht kiezen steeds vaker voor een zelfstandig bestaan. Ook voor mensen die hun werk en gezin op een goede manier willen combineren is het een zegen als ze ook thuis kunnen werken en dichtbij zijn als de kinderen zorg nodig hebben. Vooral de digitale mogelijkheden heeft het aantal ZP-ers sterk doen stijgen. Een groei waarvan het einde nog niet in zicht is.

Grenzen stellen
Toch zijn er nog voldoende tegengeluiden te horen van mensen die helemaal niets moeten hebben van de inmenging van hun werk in hun privéleven en andersom. Als je door de technologische mogelijkheden overal en altijd bereikbaar bent is dat voor mensen die moeilijk de scheidslijn kunnen hanteren en moeilijk ‘nee’ kunnen zeggen een potentiële kans op problemen. Natuurlijk is het van groot belang om zelf je grenzen te bepalen. Zo liet ik in mijn blogje van 29 juli zien dat ik op vakantie geen PC meeneem en in principe onbereikbaar ben. Als je niet goed voor jezelf zorgt ligt overbelasting op de loer en kan leiden tot ziekteverzuim of zelfs tot een burn-out.

Inbreuk op de privacy
Onlangs sprak ik met iemand van een hogeschool die resoluut aangaf werk en privé strikt gescheiden te houden. Het gesprek ging aanvankelijk over de voor- en nadelen en de gebruiksmogelijkheden van twitter. Ik liet haar zien dat je als ego-tripper heel goed je eigen boodschappen kan verkondigen door inhoudelijk te twitteren. Maar dat je daarmee de functie van twitter als sociaal medium tekort doet. Want alleen door iets van jezelf te laten zien en de interactie aan te gaan ontstaat de verbinding met de ander. Daar ligt de winst.

Wil je sociaal zijn dan betekent dat verbindingen aangaan. “Betekent dat ook dat je over je privéleven twittert?” vroeg mijn gesprekspartner. “Ja hoor, dat hoort daar ook bij”, antwoordde ik. Als door een bij gestoken veerde zij op en zei: “Je gaat toch geen persoonlijke informatie delen met de hele wereld, dat maakt je toch ontzettend kwetsbaar?” Een boeiend gesprek volgde.

De discussie spitste zich vooral toe op wat persoonlijke en vertrouwelijke informatie is en wat niet. Ik kwam er achter dat zij totaal niets met collega’s deelt. Dat zij amper weet of collega’s getrouwd zijn, laat staan wat ze in hun privétijd uitspoken. “Maar is dat niet ontzettend jammer dat je helemaal niet over andere zaken dan over je werk met je collega’s praat?” vroeg ik haar. “Nee, helemaal niet, zolang ze niets over mijn privéleven weten kunnen ze dat ook niet tegen mij gebruiken”, was haar argument. En daarmee schetste zij in een klap de cultuur van haar organisatie: een cultuur van angst.

Succes van het verbinden
Toch is de herkenbaarheid is groot. Zelf heb ik jarenlang onder dezelfde omstandigheden gewerkt. Als je maar even je masker liet zakken en je kwetsbaarheid liet zien was dat voor anderen een mogelijkheid om je onderuit te halen. Erg ongelukkig heb ik mij in die jaren gevoeld. Ik ben er achter gekomen dat vooral het aangaan van verbindingen en het kwetsbaar durven zijn de sleutel zijn om gelukkig te kunnen zijn in je werk en dat wens ik iedereen toe.

Mijn gesprekspartner vervolgde “Het is hier geen sociale werkplaats, we zijn professionals ingehuurd om een prestatie te leveren. Als je niet over je privéleven praat hoef je niet bang te zijn emotioneel te worden.” Ik kon alleen maar denken: “Wat een akelig gevoel om in zo’n omgeving te moeten werken. En wat een gemiste kans om echt het verschil te maken als organisatie.”

Kennis en emoties delen
Natuurlijk weet ik dat er nog zat bedrijven zijn waar scheiding tussen privé en zakelijk normaal is, maar toch ben ik iedere keer weer verrast over extreem patriarchale toestanden binnen sommige organisaties. Vooral in het onderwijs kom ik ze maar al te vaak tegen. En dat is jammer, want we leven in een veranderende samenleving. Transparantie en openheid zijn begrippen die passen binnen deze verandering. De graaiende topmanagers zijn niet langer onzichtbaar. De misstanden in de financiële sector worden blootgelegd. Zelfs de katholieke kerk ontkomt er niet aan.

Willen we een kenniseconomie worden dan zal vooral het onderwijs nog een belangrijke draai moeten maken. Willen we creatief en innovatief zijn zal er veel meer gedeeld moeten worden dan kennis alleen. Ook emoties spelen hierbij een belangrijke rol. Mijn handen jeuken om daarmee aan de slag te gaan binnen onderwijsorganisaties. Maar zolang de top van de hogescholen en de universiteiten nog sterk verankerd zijn in het ‘oude’ denken zal dat lastig zijn. Misschien moeten we wachten tot de babyboomers met pensioen gaan voordat grootschalige verandering echt kan plaatsvinden?

Je hoeft heust geen vrienden te zijn of geregeld bij elkaar over de vloer te komen, maar wat meer aandacht voor de mens achter de collega zal in veel gevallen de werksfeer ten goede komen en een impuls zijn voor nieuwe initiatieven. En die bedrijven die zich verzetten tegen transparantie en openheid zullen vanzelf verdwijnen omdat de nieuwe generatie daar niet wil werken.

Kennis en ervaring in de wachtkamer

2011-10-04T14:50:00.003+02:00

“Doet u vrijwilligerswerk? Geef dit dan aan bij uw uitkeringsinstantie, want het kan gevolgen hebben voor uw uitkering.” Ik erger mij groen en geel aan dit radiospotje. Waar zijn wij nu helemaal mee bezig in dit land?

Alle bedrijven zitten in een kramp vanwege de crisis en bewegen voor geen meter. De arbeidsmarkt zit volledig op slot omdat geen enkel bedrijf een beslissing durft te nemen. Door deze afwachtende houding van de werkgevers neemt de werkloosheid eerder toe dan af. Moeten al die werklozen ook afwachtend toezien op wat komen gaat? Laat ze lekker vrijwilligerswerk doen dan beweegt er in ieder geval nog iemand in dit land.

Juist de mensen met het hart op de goede plaats die niet werkeloos op de bank gaan zitten maar de handen uit de mouwen willen steken voor de samenleving worden door één reclamespotje de boom ingejaagd. Wie neemt er dan nog de moeite om iets goeds te doen voor een ander als daarmee je uitkering in gevaar komt? Niemand toch! Terwijl het juist ontzettend goed is om mensen, op welke manier dan ook, aan het werk te houden. Daarmee blijven vaardigheden behouden of worden juist uitgebreid.

Slimme inzet
Hebben de uitkeringsinstanties niets beters te doen dan mensen schrik aan te jagen? Ze kunnen beter creatief meedenken met de werklozen om ze op een goed manier weer ingezet te krijgen. Laat ze met de bedrijven innovatieve oplossingen bedenken om meer mensen actief aan de slag te laten gaan. In de jaren ’80 hadden we zo iets als arbeidstijdverkorting. Dat was pas slim. Iedereen iets minder werken zodat meer mensen actief konden zijn. Waar zijn dergelijke regelingen nu?

Door de overheidsbezuinigingen raken veel NGO’s en Goede Doelen organisaties hun subsidie kwijt waardoor ze met minder arbeidskrachten hetzelfde werk moeten doen. Laat vrijwilligers en werklozen daar een helpende hand bieden. Als ze deze organisaties helpen omvormen zijn die in de toekomst in staat op een andere manier te werken.

Veel zelfstandigen zonder werk
Uit de werkeloosheidscijfers blijkt dat wij het in Nederland ten opzichte van de EU nog niet zo slecht doen. De laatste cijfers van het CBS komen uit op 5,3%. Een prima percentage als we onze economen mogen geloven, binnen de marge van een evenwichtige arbeidsmarkt die ligt tussen 5 en 6%. Daaronder is slecht voor de flexibiliteit en verhoogt de druk op de lonen en boven de 6% is slecht voor de sociale lasten.

Toch denk ik dat het percentage hoger is dan wordt aangenomen. Een grote groep die niet in de cijfers voorkomt zijn de zelfstandigen (ZP-ers of ZZP-ers) waarvan er velen op dit moment geen of weinig werk hebben. Zij zijn de flexibele schil rondom de arbeidsmarkt die de ergste klappen opvangt en die niet tot uitdrukking komt in de cijfers. De omvang van deze groep is bekend, maar hoeveel van deze zelfstandigen momenteel geen werk hebben blijkt moeilijk te achterhalen.

Onbenut vermogen

“Onze economie verkeert in zwaar weer”, zei minister de Jager op Prinsjesdag, “waarbij alle zeilen moeten worden bijgezet en alle mogelijkheden benut.” De afwachtende houding van werkgevers werkt door naar de werkvloer waar ook de actie stokt met alle gevolgen van dien. United Sense doet al jaren onderzoek naar het onbenut vermogen in organisaties met soms schokkende uitkomsten. Ik ben er van overtuigd dat in deze crisistijd de cijfers nog verder zijn opgelopen.

Willen we onze economie uit het slop halen dan moeten we alle capaciteit benutten die er is, zowel binnen organisaties als de mensen die nu zonder baan of werk aan de kant staan. Dat betekent dus niet de vrijwilligers en ‘werkwillenden’ ontmoedigen, maar juist stimuleren en de kans geven om wat te gaan doen. De mensen die nu aan de kant staan zien met lede ogen aan dat de economie tot stilstand is gekomen. Zij staan te popelen om daar iets aan te doen.

Frisse wind
Laten we ophouden met afwachten. De oplossing komt toch niet van buitenaf. Iedereen is in staat om het tij te keren. “Vreemde ogen dwingen”, luidt het spreekwoord, laten we dat ter harte nemen. Als het bedrijfsleven massaal mensen die nu aan de kant staan een kans geeft om een aantal uren per week betaald in actie te komen, dan zullen zij door de frisse wind die er binnen de bedrijven gaat waaien, veel mensen mee krijgen in de weg omhoog. Het is net als met de beurskoersen: het is een en al sentiment wat ons drijft. Waar wachten we nog op?

Reddingsplan Griekenland

2011-09-23T14:48:00.000+02:00

Griekenland staat op de rand van de afgrond. Een faillissement lijkt onafwendbaar. Een mooi moment om het roer volledig om te gooien. Tijd voor iets nieuws. Tijd voor het invoeren van een onvoorwaardelijke basisinkomen.

Vorig jaar nog was ik in Griekenland op vakantie. Deze keer naar Rhodos, een van de Griekse eilanden. Ik vind het een heerlijk vakantieland. Wat het vooral boeiend maakt, naast het altijd goede weer, is de geschiedenis van het land en de vele bewaarde oudheden. Interessant vanwege de niet te onderschatten en basale invloed die dat heeft gehad op ons leven van vandaag. Ons huidige democratisch staatsmodel, het rechtssysteem, het onderwijs, de ethiek, de filosofie vindt voor een groot deel haar oorsprong in het oude Griekenland. We kunnen niet ontkennen dat Griekenland de bakermat van onze beschaving is, dat zie je en dat voel je vooral als je daar bent.

Omdat in het oude Griekenland de basis is ontstaan van de systemen die wij nu hanteren is het misschien een mooie gelegenheid om aldaar een nieuwe systeem in te gaan voeren. Namelijk een onvoorwaardelijke basisinkomen, een nieuwe vorm van overheidsfinanciering, op zich niets nieuws, alleen anders ingericht. Met de invoering van een basisinkomen wordt direct het overheidssysteem geherstructureerd. En als we de media mogen geloven ligt daar een groot deel van de problematiek waardoor Griekenland in de huidige penibele situatie is terecht gekomen.

Basisinkomen
En wat is dan het basisinkomen, hoor ik je denken. Het betreft een individueel, levensloop gebonden vast inkomen, waarmee elk mens, op gelijke voorwaarden, een bestaanszekerheid kan opbouwen. Geen uitkeringen meer, geen ingwikkelde fiscale toeslagen, subsidies of AOW, maar gewoon een vast bedrag per persoon, jong en oud. De hoogte van het basisinkomen wordt slechts bepaald door de leeftijd en verder niets. Het onderwerp onvoorwaardelijk basisinkomen is beslist niet nieuw. De Vereniging Basisinkomen bestaat inmiddels al 20 jaar. Ook in het buitenland is dit begrip bekend en er wordt in de praktijk al mee gewerkt.

Voor informatie over het basisinkomen zijn verschillende bronnen te raadplegen. Te beginnen bij het boek van Jan-Frank Koers getiteld Nieuw Nederland. In heldere taal legt hij uit hoe het basisinkomen in elkaar zit en hoe dit gefinancierd kan worden. Het boek vormt de basis van de daaruit ontstane politieke partij Nieuw Nederland, de enige politieke partij in Nederland die het onvoorwaardelijk basisinkomen hoog op de agenda heeft staan. Alle ander partijen die het er over hebben verbinden voorwaarden aan het ontvangen van een basisinkomen. Dat doet Nieuw Nederland niet. Beoogt wordt een maximaal effect voor mens, samenleving en economie.

Het basisinkomen brengt een sterke vereenvoudiging van de overheidsfinanciering en daarmee een afgeslankte hoeveelheid ambtenaren met zich mee. Het basisinkomen vervangt alle verstikkende regelingen, zoals het gekrakeel van nu over pensioen. Maar het allergrootste voordeel is dat het mensen een vrije keuze geeft en meer mogelijkheden voor ontplooiing op basis van eigen verantwoordelijkheid. Minder loonslaaf, minder stress. Minder Mentale Verzuim, dat volgens de laatste onderzoeken op kan lopen tot 60 à 70% van de in Nederland werkende mensen (ca. 8 miljoen). Als aan de basisvoorziening is voldaan kunnen mensen het werk gaan doen wat ze leuk vinden. En als mensen doen wat ze leuk vinden en daardoor lekkerder in hun vel zitten gaat ook de productiviteit omhoog. Dat is gelijk weer gunstig voor de economie. En dat maakt de cirkel rond.

Hulptroepen naar Griekenland
Wat nodig is om tot invoering van een basisinkomen over te gaan is een proeftuin om in de praktijk te laten zien dat het werkt. En daarmee kom ik weer terug op Griekenland. De Grieken staan met hun rug tegen de muur, de overige lidstaten zitten met hun handen in het haar. Nog meer geld toesturen betekent in stand houden van de oude machtsstructuur die er nu heerst en dat lost dus niets op, maar kost de economie veel geld met alle risico’s van dien. Het enige dat Europa op dit moment kan doen is mensen en middelen inzetten om Griekenland een nieuwe weg in te laten slaan.

Mijn voorstel zou zijn: laat een groep deskundigen uit de Vereniging Basisinkomen, Nieuw Nederland en diverse economen en financiële experts, aangevoerd door Jan-Frank Koers, onder mandaat van de Europese Unie, naar Griekenland afrijzen om de invoering van het basisinkomen in gang te zetten. Eenmaal ingevoerd kunnen alle landen van de Europese Unie individueel tot invoering overgaan. Als we dan nu met z’n allen constateren dat we een nieuwe weg moeten inslaan omdat de huidige weg een doodlopende blijkt te zijn, laten we daar dan zo snel mogelijk mee van start gaan, liefst vandaag nog.

Teken de petitie
Enthousiast over een onvoorwaardelijke basisinkomen teken dan de petitie voor de invoering.

10 september: Gedenkdag

2011-09-10T11:24:00.000+02:00

We weten allemaal nog waar we waren en wat we deden op 11 september 2001. Voor mij is deze dag ook gedenkwaardig, maar niet zozeer vanwege het drama dat zich op die dag voltrok, meer vanwege de gebeurtenis de dag ervoor.

Voor mij heeft 9/11 een totaal andere betekenis dan voor de meeste mensen in de wereld. Ik was een aantal weken zwanger van mijn tweede kind, tot het moment dat ik op kantoor ineens in een plas bloed zat. Foute boel wist ik meteen. Nog voel ik de brok in mijn keel toen ik mijn man belde om hem het slechte nieuws te vertellen. Wie ooit een miskraam heeft gehad weet precies hoe ik mij toen voelde.

De volgende ochtend ben ik weer aan het werk gegaan, de beste afleiding. De huisarts had gezegd dat ik in de komende dagen maar even langs moest komen, maar het had geen haast. Half verdoofd niet bewust van mijn omgeving werd ik ’s middags door een aantal collega’s geroepen. Er was een vliegtuig tegen het WTC in New York gevlogen. Internet lag direct plat, maar op de afdeling opleidingen stond een televisie. Daar ter plaatse zagen wij het tweede passagiersvliegtuig de tweede toren binnenvliegen.

Het gevoel wat mij toen bekroop vergeet ik nooit meer. Onmiddellijk besefte iedereen dat het geen ongeluk was. De derde wereldoorlog was aangebroken. Op dat moment kon ik mijn tranen niet meer bedwingen. Gelijk besefte ik waarom mijn kindje niet op deze wereld had willen komen. En dat ons een tweede kind bespaard bleef in deze vijandige mensonvriendelijke wereld.

De volgende ochtend stond de vertegenwoordigster van Moeders voor Moeders op de stoep. Helemaal vergeten haar af te zeggen. Ik voelde mij verschrikkelijk. Toch deed zij een zwangerschapstest en tot mijn stomme verbazing sloeg die positief uit naar de hoogste score. Onmiskenbaar, ik ben toch nog zwanger. Ik begrijp er niets van. ’s Middags bevestigt de dokter dat het zo is. Niet veel later gevolgd door een echo waarop een hartje zichtbaar is. Er is dus toch een tweede kind op komst.

8 maanden later

Het is maandagmiddag en ik drentel wat door het huis omdat de weeën zijn begonnen. Aan het begin van de avond belt mijn vader. “Heb je de televisie aan staan en het nieuws gehoord?” “Nee”, zeg ik, “ik wil even niets aan mijn hoofd want de weeën zijn begonnen.” “O, dan laat ik je maar met rust.” Hij wenst mij sterkte en hangt op. Natuurlijk is mijn nieuwsgierigheid gewekt en kom er achter dat Pim Fortuyn is neergeschoten, naar later blijkt dodelijk getroffen.

Nog voor de dag om is beval ik van een gezonde zoon, het is 6 mei 2002. Net zo bizar als het begin van de zwangerschap, is de afloop. Na de bevalling blijkt dat er aan de placenta een tweede vruchtzak zit. En daarmee vallen alle puzzelstukjes op hun plaats. Ik had inderdaad een miskraam de dag voor 9/11. Ik moet nu leven met het idee dat ik eigenlijk een tweeling zou hebben gekregen. Nu 10 jaar later is voor mij 10 september nog altijd de dag dat ik een kind verloor. Een kind dat liever aan de andere kant wilde blijven, waarom zullen we nooit te weten komen.
.

Het onderwijs van morgen

2011-08-31T23:59:00.001+02:00

Vanmorgen ging mijn kind boos en stampvoetend de deur uit naar school. Geen zin! Tja wat moet je daar nu mee als ouder? Is het onderwijs van vandaag nog wel zinvol voor de kinderen van vandaag en de volwassenen van morgen?

Ach iedereen heeft wel eens een off-day. Zo ook onze kinderen. Vaak geeft “er niet op reageren” het beste resultaat. Maar soms vraag ik mij af of ik daarmee niet mijn kop in het zand steek. Is het onderwijs van vandaag nog wel toegesneden op de huidige generatie jongeren? Op het eerste gezicht is het onderwijs behoorlijk veranderd sinds ik zelf op school zat. Maar toch mis ik er wat aan. Juist die zaken waar ik in mijn werk ook tegenaan loop. We zitten al volledig in het digitale tijdperk maar we doen alles nog volgens de denkbeelden van de industriële revolutie.

Ondanks dat scholen hun best doen denk ik dat het roer om moet. Vrije scholen geven daarin al een goed voorbeeld. Zij gaan veel meer uit van de persoonlijke interesse van kinderen en spreken daardoor hun innerlijke kracht aan. Heel belangrijk om dat al op jonge leeftijd te ontwikkelen. Toch zijn er ook kinderen die meer structuur en regels en grenzen nodig hebben. Daarmee raken we de kern namelijk dat ieder kind anders is en het mooi zou zijn als ieder kind individueel benaderd wordt. Maar dat betekent meer begeleiding en dat is vloeken in de kerk, want in het huidige economische klimaat wordt het onderwijs eerder uitgekleed dan uitgebreid.

Wat we nu al jaren zien zijn de verschillende discussies over hoe het onderwijs er uit zou moeten zien. Beter Onderwijs Nederland maakt zich druk over de laatste onderwijsvernieuwing die in hun ogen volledig is mislukt. Geen kind kan meer fatsoenlijk taal en rekenen. En niet te vergeten de parlementaire onderzoekscommissie Dijsselbloem die een vernietigend rapport heeft opgeleverd over twintig jaar onderwijsvernieuwing. Het uitgangspunt dat jarenlang gehanteerd is gaat er vanuit dat ieder kind gelijk is en gelijke kansen moet krijgen. Maar helaas hebben we daarmee een belangrijk aspect over het hoofd gezien: niet elk kind is gelijk, wel gelijkwaardig.

Om deze ongelijkheid van kinderen te benadrukken verscheen de laatste weken de discussie in de pers dat meisjes en jongens apart onderwijs zouden moeten krijgen. Maar of dit nu de oplossing is? Of dat we weer terug moeten naar de situatie van voor de jaren ’80? Ik denk persoonlijk van niet. Alles valt of staat bij een op het kind toegesneden persoonlijke aanpak. Wie daar een schitterend betoog over kan houden en de spijker op de kop slaat is Sir Ken Robinson. Op internet zijn vele filmpjes van hem te zien.

Robinson laat duidelijk zien dat kinderen niet over een kam geschoren kunnen worden en dat onderwijs kinderen niet altijd slimmer maakt. Ook kunnen we concluderen dat in de huidige snel veranderende samenleving de eisen voor de toekomst heel anders zijn dan de ontwikkelingen die achter ons liggen. Om dat te ondersteunen is geheel ander onderwijs noodzakelijk. Wat kinderen vooral geleerd moet worden is om zelf na te denken.

Ik kan mij niet herinneren dat ik vroeger met tegenzin naar school ging. Ook heb ik het gevoel met het onderwijs dat ik genoten heb uit de voeten te kunnen. De echte ontwikkeling die ik nodig had heb ik later vanzelf opgepikt (wel met vallen en opstaan overigens). Dus ik ben er niet bang voor dat mijn kinderen iets te kort komen. Ze halen eruit wat ze nodig hebben en pakken later wel op waar ze behoefte aan hebben. En ondertussen probeer ik ze de begeleiding te geven waarvan ik verwacht dat ze die nodig hebben om zo goed mogelijk op de toekomst voorbereid te zijn.

Stel nu dat de economie ontploft

2011-08-23T15:31:00.000+02:00

De tekenen van een dubbele dip worden steeds duidelijker. Of waren we überhaupt al uit de eerste dip? De ene crisissituatie is nog niet bezworen of de volgende dient zich al weer aan. Waar is het eind? En kunnen wij ons er op voorbereiden?

De VS is in zwaar weer en in Europa gaat het al niet veel beter. De randen van Europa brokkelen af en de verschillende landen ruziën over mogelijke oplossingen. We moeten concluderen dat de welvaart van de westerse samenleving onder druk staat. Op Keynesiaanse wijze hebben we de afgelopen jaren de pijn vakkundig uitgesteld. Maar nu de bodem in zicht is van alle noodfondsen blijven we achter met een enorme schuld en is de crisis nog niet bezworen.

Stel nu dat we het tij niet weten te keren en de economie ontploft en er daardoor geen geld meer uit de automaat komt. Als het betalingsverkeer stil valt en we dus geen voedsel meer kunnen kopen. En als alle transport stopt waardoor de winkels niet meer bevoorraad worden. Dan hebben we dus geen voedsel meer! Wat gaan we dan doen?

Natuurlijk draait de economie niet in de soep, zover komt het niet, denk je nu. Daar zorgt de overheid wel voor en de deskundigen. Maar zijn zij wel in staat om de economie te redden? Is het reëel om op hen te vertrouwen? Zijn zij niet degenen die het zover hebben laten komen? We zitten nu in zo’n uitzonderlijke situatie, nooit eerder vertoont, die zelfs de crisis in de jaren ’30 van de vorige eeuw doet vervagen. We realiseren ons dat de globalisering en de jarenlange welvaartsgroei een keerzijde heeft.

Parallelle economie

Als er nog wat te redden valt voor het echt te laat is zullen we een aantal maatregelen moeten nemen. Het huidige economische systeem zal omgevormd moeten worden zodat we onze kwetsbare situatie reduceren. Daar hebben we niet alleen deskundigen voor nodig maar ook mensen met gezond verstand.

Wat kunnen we er gezamenlijk doen:
• Inrichten van zelfvoorziende gemeenschappen
• Creëren van lokale voedselvoorziening
• Stimuleren van de lokale economie
• Alternatieven voor geld ontwikkelen
• Stimuleren van creativiteit, inventiviteit en sociale innovatie
• Herstel van de Menselijke Maat
• Passend onderwijs.

Wat kunnen wij er zelf aan doen:
• Onze kinderen leren waar het voedsel vandaan komt
• Start een moestuin of ga aan de slag met een "windowfarm"
• Inrichten van lokale energietoepassingen (wind, zon)
• Opbouwen van kennis van de eigen gemeenschap
• Herstel van de gemeenschapszin.

Onderzoek wijst uit dat de actiebereidheid van mensen op dit moment ver beneden peil is. Door de crisis zit iedereen in een kramp. Dus als we dit niet zien zitten kunnen we altijd nog de boel laten crashen? Maar dat leidt onherroepelijk tot chaos waar niemand op zit te wachten. Ik roep daarom iedereen op om vandaag nog te beginnen, zodat we naast de huidige (zieke) economie een parallelle economie ontwikkelen waar we op termijn allemaal de vruchten van kunnen plukken. Dit is niet ouderwets teruggrijpen op het oude, maar gebruik maken van kennis uit het verleden met de mogelijkheden van vandaag.

Het kan vriezen en het kan dooien

2011-08-11T16:42:00.000+02:00

Wie is er nu eigenlijk van slag, het weer of wij? Deze zomer is een aaneenschakeling van lange natte en grauwe dagen. Of is het de verbeelding? Komt het wellicht door de crisis dat we niet meer rooskleurig naar buiten kunnen kijken?

Ik kan mij niet heugen dat een zomer zo slecht is geweest. Vaak is het een kwestie van verbeelding als het lijkt dat een zomer niet zo mooi is. Dan blijkt dat aan het eind van de maand het aantal zonuren moeiteloos is gehaald en was de temperatuur ook normaal. Vaak maken de slechte dagen meer indruk zodat wij die onthouden en gaan de mooie dagen gedachteloos aan ons voorbij.

Nu trof ik een toch wel heel opmerkelijk berichtje aan in de Telegraaf: “Hittegolf op de Noordpool verslaat Nederlandse zomer” . Nu is er deze keer niet zo heel veel voor nodig om de Nederlandse zomer te verslaan, maar blijkbaar is het klimaat op aarde nogal van slag als er zich op de Noordpool een hittegolf voordoet. Voor mij staat het als een paal boven water dat ons klimaat aan het veranderen is. De laatste tien jaar zie ik het onder mijn ogen gebeuren.

Dat de wetenschappers er nog niet over uit zijn blijft mij verbazen. Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat de tegenstanders van de gedachte dat de aarde aan het opwarmen is, blijkbaar hebben ze daar voordeel bij, harder roepen en meer gehoor krijgen dan de wetenschappers die met harde bewijzen komen. Dat het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPPC) zo nu een dan een fout maakt in haar aannames en daarmee niet helemaal de juiste waarheid weergeeft, werkt ook niet mee aan de beeldvorming.

Gelukkig zijn er ook nog deskundigen en wetenschappers die flink van zich laten horen. Zij maken zich er hard voor dat het broeikaseffect onze planeet geen goed doet en welke gevolgen dat voor ons heeft. Jeremy Rifkin is zo iemand. Hij propagandeert de overstap op waterstof als alternatieve brandstof, omdat dit een schone en veilige energiebron betreft. Er komt namelijk geen kooldioxide vrij, een van de grote boosdoeners als het om de opwarming van de aarde gaat. Zijn visie wordt helder uiteen gezet in bijgaand filmpje, de moeite waard om te bekijken.

Wat ik vooral geweldig vind is dat het idee van Rifkin voor een waterstofeconomie realiseerbaar is, als we maar willen! Het grote voordeel hierbij is dat de wereldwijde afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en de daarmee gepaard gaande onrust in de wereld kunnen afnemen. Ook krijgen mensen met deze technologie de mogelijkheid om waar ook ter wereld zelf energie op te wekken.

Ik had niet gedacht ooit een column over het weer te schrijven. Als iets vervelend is en typisch Nederlands is het wel klagen over het weer. Maar deze keer kon ik het echt niet laten. Omdat ik een optimistische kijk op het leven heb ga ik er vanuit dat we nog wel wat zon in het vooruitzicht hebben. Ik ben er daarom van overtuigd dat we in 2011 nog een heerlijke nazomer zullen krijgen.

Sociale media en mindfulness

2011-07-29T00:11:00.002+02:00

Hè heerlijk, het is weer vakantie. Even afstand nemen van de dagelijkse beslommeringen van thuis, het werk, het moeten. Tijd om tot jezelf te komen en toe te geven aan het niets doen. Slow down. Maar lukt ons dat wel in deze door de digitale technologie gedomineerde tijd?

foto: Chambord

Bij aankomst in ons hotel in de Loire zei de receptioniste dat de televisie kapot was en dat ze zo snel mogelijk een vervanging zou regelen. Wij hebben dat resoluut van de hand gewezen, voor ons hoefde ze geen moeite te doen. Onze kinderen mopperden wat toen wij vertelden dat de tv kapot was, maar ook dat was van korte duur. Tenslotte hadden ze hun iPod meegenomen en stroom hadden we gelukkig wel, dus geen nood. En daarnaast was de Franse taal toch ook wel een belemmerende factor.

In tegenstelling tot mijn kinderen heb ik tijdens de vakantie bewust al mijn elektronische apparatuur thuis gelaten. Even afstand nemen van het werk, tot rust komen en bijtanken. Geen telefoon, geen computer, geen kranten, geen televisie. Kortom de wereld even buiten sluiten. Door bezoeken aan kastelen in de Loire maken we letterlijk een duik in het verleden en weten we de wereld daadwerkelijk buiten te sluiten. Opgeladen en vol inspiratie is het weer fijn om thuis te komen.

Er heerst chaos in de wereld

Terug van vakantie heb ik sterk de behoefte om nog even in ‘Slow’ te blijven hangen. Maar al rap wordt er weer aan mij getrokken om zaken op te pakken en in de versnelling te gaan. Hoewel ik werken leuk vind had ik deze keer toch sterk de behoefte de buitenwereld buiten te laten. Er heerst zoveel chaos overal. Aan de randen van Europa lopen de schulden op. Landen dreigen failliet te gaan als we niet ingrijpen. Europees topberaad moest er aan te pas komen om de zaken weer enigszins op de rails te zetten.

De kranten laten bedrijven aan het woord die naar aanleiding van de kwartaalcijfers een winstwaarschuwing afgeven. Ik kan alleen maar concluderen dat de kredietcrisis toch tekenen van een dubbele dip begint te vertonen. Dat al deze berichtgeving bij mensen de stoppen doet doorslaan is ineens niet vreemd. Een paar maanden gelden kwamen mensen in het noorden van Afrika massaal in opstand en gingen de straat op. Nu slaat de vlam in de pan bij een verwarde man in Noorwegen, waar hij een waar bloedbad aanricht.

Op 2 augustus moet de Amerikaanse President Obama met een plan komen om niet aan de haast onafwendbare schuldencrisis ten onder te gaan. Een vriendin van mij is al aan het hamsteren geslagen. Zij denkt dat de VS omvallen en daarmee de hele wereld meesleurt waardoor er straks geen geld meer uit de pinautomaat komt. Zij ziet niet dat de hegemonie van Amerika voorbij is. De overige (opkomende) grootmachten laten dat echt niet gebeuren en vormen de tegenhanger om het niet zover te laten komen. Al snel na thuiskomst hoort de vakantie tot het verleden.

Ons bewustzijn aanspreken

Na al dit soort berichten zou ik heel graag weer terug willen naar mijn vakantieadres in Frankrijk, even de wereld vergeten. Waar ik mij nu sterk over verbaas is het grote aantal mensen dat ik om mij heen zie en hoor die vanuit hun vakantieadres twitteren of e-mails versturen. Ieder met een andere reden. De een wil bijblijven zodat het werk niet in de soep loopt. De ander laat wat van zich horen zodat het dievengilden denkt dat ze gewoon thuis zijn. En de volgende wil
gewoon op de hoogte blijven (van de chaos).

Wat laten we ons toch gek maken! Moeten we dan alles volgen wat er gebeurt? Missen we iets als we er even niet zijn? Geen wonder dat we mindfulness trainingen nodig hebben, we kunnen niet meer loslaten. Op deze manier is de digitalisering van onze samenleving eerder een vloek dan een zegen. We worden geachte overal en altijd bereikbaar te zijn. Is dat de bedoeling van social media? Ik mag toch hopen van niet.

Verveling leidt tot creativiteit

Mijn kinderen vervelen zich als er geen stroom in de buurt is. “Ga toch lekker buiten spelen, hutten bouwen, in de sloot poeren of er gewoon overheen springen”, roep ik dan.

Bij volwassenen is het al niet anders. Terwijl we allemaal weten dat uit afstand nemen en tot rust komen de meeste creativiteit geboren wordt. We boren daardoor een diepere laag van ons bewustzijn aan. Een absolute voorwaarde om onszelf niet te verliezen en afgesloten te raken van gevoel en emotie. Helaas zijn we vergeten dat we een binnenwereld bezitten, een enorme bron van inspiratie en kracht. We doen onszelf en de wereld tekort als we daar niet van tijd tot tijd naar luisteren.

Voor mij is een vakantie pas echt waardevol als ik alles los kan laten. Als ik niets hoef, een paar boeken kan lezen, in een andere omgeving ben en bij voorkeur een andere cultuur kan opsnuiven. Daar hoef ik niet eens heel ver voor weg. Als ik de digitale wereld achter mij kan laten om te luisteren naar mijn innerlijke stem, dan kan ik er weer voor lange tijd tegen.

Ziek zijn is goed voor onze economie

2011-06-17T12:28:00.000+02:00

Ik word altijd zo verdrietig van berichten in de krant die alternatieve geneeswijzen afkraken. Waar is dat toch goed voor? Blijkbaar duldt de reguliere gezondheidszorg geen concurrentie en claimt zij de alleenheerschappij op dit vakgebied. Leven en laten leven, zou ik zeggen. Waar is de reguliere gezondheidszorg toch zo bang voor?

Onder de kop: “Waarom vergoeden we die dure nepmedicijnen toch”, was het onlangs weer helemaal raak met een artikel in het NRC Handelsblad. Omdat we de zorgkosten, mede door de vergrijzing, flink zien stijgen moeten er voorstellen op tafel komen om de kosten in de hand te houden. Omdat de geldpot kleiner wordt moet de alternatieve zorg worden ingeperkt, vond de huisarts in het artikel. Blijkbaar voelt hij zich bedreigd. Als een patiënt dit zou schrijven zou ik mij pas echt zorgen gaan maken.

Het artikel suggereert dat mensen die zich bezig houden met alternatieve zorg alleen maar uit zijn op snel rijk worden. Men neme een neppil en brengen dat voor veel geld op de markt, liefst gefinancierd door de ziektekostenverzekeraar. Als ik naar de rekeningen kijk die in de reguliere zorg gepresenteerd worden en deze vergelijk met de alternatieve zorg dan kan ik alleen het omgekeerde concluderen. Maar dat zal wel mijn beeldvorming zijn. Tenslotte moeten de grote ziekenhuizen ergens mee gefinancierd worden.

Wat de boer niet kent….
Waarom kunnen we niet gewoon accepteren dat er meer is tussen hemel en aarde. Hoe vaak is niet de werking van placebo’s wetenschappelijk bewezen. Zit dat tussen de oren? Ja, dat zit tussen de oren en juist omdat de menselijke geest sterker is dan we vaak willen inzien. Gelukkige en actieve mensen zijn gezonder en leven vaak ook langer. Daar hebben ze geen pilletje voor nodig.

Natuurlijk zit altijd wel ergens kaf tussen het koren, zowel in de reguliere als in de alternatieve zorg. Maar dat betekent toch niet dat alle alternatie zorg per definitie niet deugt. Ook behandelwijzen in de reguliere zorg werkt bij de ene patiënt wel en bij de ander niet. Net zo als het ene medicijn wel werkt wel en het andere niet. Dat ligt toch niet aan het medicijn of de behandeling? Dat ligt aan het feit dat ieder mens anders is.

En wat is trouwens alternatief? Vroeger was er alleen sprake van natuurgeneeswijze. We leefden dicht bij de natuur en mensen vonden verlichting voor hun kwalen in kruiden uit de natuur. Tot de wetenschap zich aandiende, de farmaceutica haar intrede deed en men met chemicaliën aan de slag ging. Toen is de natuurgeneeswijze als ‘alternatief’ bestempeld of soms nog erger afgedaan als ‘kwakzalverij’. En de nieuwe inzichten werden ‘regulier’.

De depressie-epidemie

Sinds een aantal gedegen studies van onder andere Trudy Dehue zijn we de rol
van de farmaceutische industrie ook in een ander licht gaan bezien. We zijn nooit eerder zo rijk en welvarend geweest, maar toch zijn er nooit eerder zoveel anti-depressiva gebruikt. Dehue stelt deze enorme toename kritisch aan de orde in haar boek “De depressie-epidemie”. Zijn we niet doorgeslagen in het gebruik van medicijnen uit de reguliere gezondheidszorg? Is aandacht voor de mens niet hetgeen we in tekort geschoten zijn?

Water als informatiedrager
Anderhalf jaar geleden was ik op een congres waar Masaru Emoto een lezing verzorgde. Deze wetenschapper uit Japan (steevast als pseudowetenschappen aangeduid) onderzoekt water in relatie tot de omgeving. Hij heeft prachtige foto’s gemaakt van waterkristallen. Het bijzondere van zijn foto’s is dat hij heeft weten vast te leggen dat schoon water met schitterende kristalvorming gepaard gaat, terwijl de structuur van vervuild water ongedefinieerd (amorf en chaotisch) van vorm is. Hij toont daarmee aan dat invloeden van buitenaf gevolgen hebben voor de moleculestructuur van het water. Hij ging nog een stapje verder door aan water ‘liefde’ en ‘aandacht’ toe te voegen, met prachtige kristalvormen als resultaat.

Emoto heeft bewezen dat water informatie kan bevatten. De mens bestaat voor 70% uit water, dus is de wetenschap van Emoto daarmee uiterst interessant voor de mens. De homeopathie wordt nogal eens verweten dat ze met zeer verdunde oplossingen werkt. Maar als we aannemen, wat Emoto aantoont en wat placebo’s ons al hebben laten zien, dat de homeopathie meer effect heeft dan we wetenschappelijk kunnen bewijzen? Is dat dan niet voldoende? Het gaat toch om het welzijn van de mens!

Ziek zijn is handel
De keuze om bepaalde medicijnen al dan niet in het vergoedingenstelsel van de zorgverzekeraars te laten opnemen wordt vooral gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek. Wat als nu veel patiënten baadt hebben bij alternatieve zorg en homeopathische geneesmiddelen? Waarom zouden we die niet vergoeden. Laten we stoppen met onnodige medicatie en vaak dure medische ingrepen. De reguliere zorg is ook niet altijd zaligmakend. Voor alle medische fouten die jaarlijks in Nederlandse ziekenhuizen gemaakt worden hebben we een compleet ziekenhuis nodig om die mensen in op te vangen en weer gezond te maken.

De wereld zit raar in elkaar. Geld en economie domineert. Zolang mensen zich niet goed voelen en zorg nodig hebben stijgen de uitgaven en dus het Bruto Binnenlands Product (BBP). En algemeen is bepaald dat de stijging van het BBP, oftewel de stijging van de economische bedrijvigheid, goed is. Want een opgaande en stijgende economie is gunstig, wordt ons voortdurend door economen voorgehouden? Hoezo gunstig? De hieruit af te leiden conclusie is: naarmate er meer mensen ziek zijn is dat beter voor onze economie.

Met de huidige discussie over alle bezuinigingen in de zorg in volle gang, maak ik mij ernstig zorgen. Wat wij en vooral de politiek nodig hebben is kennis van ons eigen ziektebeeld. Als we daar nu eens mee beginnen dan kunnen we pas echt goede toekomstbestendige keuzes maken.

Hoop voor de toekomst

2011-06-10T00:46:00.002+02:00

Afgelopen dinsdag was ik op uitnodiging van de Rabobank bij een diner van de groep HopeXXL. Een bevlogen groep jongeren die samen discussiëren over maatschappelijke vraagstukken en problemen. Ik was verrast over de bevlogenheid en het idealisme van deze groep jonge mensen die heel begaan zijn met wat er gaande is in de wereld.

Vanwege mijn betrokkenheid bij de het project Fairtrade Gemeente Culemborg was ik samen met andere ondernemers uit de regio uitgenodigd voor een biologisch diner met de regionale groep van HopeXXL. Het thema Duurzaamheid en Economie stond tijdens dit diner centraal. Het doel van de avond was het delen en uitwisselen van de visie van de jongeren met de lokale ondernemers. Het geheel leverde boeiende gesprekken en interessante discussies op.

Ontstaan van HopeXXL
De groep is opgezet vanuit de gedachte dat Nederland nooit helemaal klaar is. Hoewel we het in ons land sinds de industriële revolutie steeds beter hebben gekregen zijn er altijd zaken die beter kunnen. Door de groei van de wereldbevolking neemt de druk op onze natuur toe. Dat heeft gevolgen voor alle levende wezens op aarde, hetgeen tot wereldwijde spanningen leidt. Om het niet uit de hand te laten lopen zal er actie ondernomen moeten worden.

Een groep van 10 jongeren uit de omgeving van de Liemers in Oost-Gelderland zijn in 2008 gestart met het opstellen van een lijst – de Liemers List – met 100 stellingen voor een betere en eerlijkere wereld. Onderwerpen op de lijst variëren van economie, ontwikkelingssamenwerking, duurzaamheid tot oorlog & vrede. De stellingen zijn vervolgens besproken met prominente Nederlanders. Het resultaat – een lijst met 100 aanbevelingen die de wereld kunnen veranderen – is begin 2010 landelijk gepresenteerd.

Landelijke uitdaging – lokale zichtbaarheid
In heel Nederland zijn inmiddels diverse groepen jongeren tussen 18 en 25 jaar regionaal met de aanbevelingen aan de slag gegaan. Zij komen maandelijks bijeen om te discussiëren over thema’s uit de lijst en maken deze bespreekbaar met burgers en ondernemers uit hun regio. HopeXXL is onderweg een succes te worden en uit te groeien tot een landelijke beweging.

Tijdens het diner presenteerden de jongeren een aantal thema’s en de resultaten van hun eigen bijdragen aan het project. Het geheel werd gevolgd door een discussie met de genodigden. Vanwege de achtergrond van de ondernemers en de studierichting van de betreffende jongeren ontstonden uiteenlopende discussies. Zoals de rol die het onderwijs zal gaan innemen in de toekomst. Welke vormen van alternatieve energie zijn realiseerbaar? De vraag in welke mate de welvaart terug zal lopen in de westerse samenleving en hoe we ons daar op in kunnen stellen.

Bijdrage aan de VN

Het uiteindelijke doel van HopeXXL is de presentatie van de Liemers List aan de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. De aanbevelingen dienen als bijdrage aan een slagvaardiger Verenigde Naties die daarmee in staat zal zijn om in 2050 aan negen miljard mensen een menswaardig bestaan te garanderen.

Mijn conclusie van HopeXXL: Zelf buig ik mij al jaren over de thema’s waar de jongeren van HopeXXL mee bezig zijn. Ik ben blij dat er een nieuwe jonge generatie klaar staat die de problematiek waar we voor staan inziet en de noodzakelijke actie onderneemt om er iets aan te doen! Mijn motto: “verander de wereld en begin bij jezelf” wordt door hun opgepakt en uitgedragen. Na een heerlijk maar bovenal gezonde maaltijd met een uitermate prettig en inspirerend gezelschap ging ik als een heel tevreden mens op weg naar huis met het gevoel: Er is hoop voor de toekomst!

Persoonlijk leiderschap werkt

2011-05-31T16:29:00.002+02:00

In tijden van crisis waarin mensen hun baan verliezen, er overnames zijn en reorganisaties plaatsvinden is het lastig om positief te blijven over het bedrijf waar je werkt. Daar waar onzekerheid en onvrede op de loer liggen is een kritische noot gauw geplaatst. Durf jij in deze lastige tijd op feestjes nog vol trots over je werk te praten?

Geregeld hoor ik dat mensen de behoefte hebben om trots te zijn op de eigen organisatie. Maar dat ze dat helaas niet zo kunnen ervaren. Dat is ontzettend jammer voor zowel de werknemer als de werkgever. Werken maakt een belangrijk deel uit van het leven dus is het wel handig als dat een beetje prettig is. Daarnaast biedt werk de mogelijkheid aan mensen om zich te ontplooien. Voor de werkgever is het eveneens van belang omdat niet gemotiveerde mensen minder bijdragen aan het resultaat.

Actiebereidheid ontbreekt
Mensen die lekker in hun vel zitten presteren gewoonweg beter. Al een aantal jaren help ik bedrijven om hiervoor open te staan en hun werknemers niet louter als arbeidskracht te beschouwen. Een lastig onderwerp. Een paar jaar geleden kwam ik de term Mentaal Verzuim® tegen van United Sense. Mentaal Verzuim® houdt in dat we niet betrokken zijn bij het werk of de organisatie waardoor taken worden verzuimd en verantwoordelijkheden worden verzaakt. Uit hun onderzoek blijkt dat bij bepaalde bedrijven wel 40% to 60% Mentaal Verzuim® bestaat, ook wel aangeduid met Onbenut Vermogen®. Recente schattingen wijzen op dat dit onbenutte vermogen de samenleving zo’n 30 miljard kost. Daar valt dus nog wel wat winst te behalen.

Uit onderzoek van Berenschot blijkt dat Nederland in de wachtstand staat. Door de kredietcrisis zijn we zo in de stress geschoten dat we verlamd zijn en helaas niet meer tot actie in staat. Dat geldt bijna voor iedere branche. Maar hoe kunnen we deze vicieuze cirkel doorbreken en weer met plezier in actie komen? De eerste stap is erkennen dat we massaal last hebben van dit fenomeen. Want de ontkenning staat de oplossing in de weg. De volgende stap die genomen moet worden is dat we het heft in eigen handen nemen. Want met afwachten komen we nergens.

Aandacht en zelfsturing helpt
Onlangs had ik een gesprek met een medewerker van een grote gemeente. De afdeling staat op de nominatie om opgeheven te worden. Geen leuk vooruitzicht dus. Na wat heen en weer gepraat bleek de medewerker vol ideeën over hoe de afdeling wel een zinvolle bijdrage zou kunnen leveren. “Maar waarom kaart je dat niet aan bij de leidinggevende?” was mijn vraag. “Omdat er toch niet geluisterd wordt, de leidinggevende is alleen bezig met zijn eigen positie.”

Ik heb de persoon geadviseerd zijn lot in eigen hand te nemen in plaats van lijdzaam af te wachten. Dat ik daarmee de spijker op zijn kop had geslagen bleek uit het gesprek wat ik een tijdje later met hem had. Hij had de weg omhoog weer gevonden. Mede doordat hij bij mij een luisterend oor vond. Zelfsturing en eigen zeggenschap zijn belangrijke punten die genoemd worden als het gaat om verbetering van de arbeidsomstandigheden. Geef mensen sturing over hun eigen omstandigheden en het gevoel van verantwoordelijkheid neemt vanzelf toe. Geef daarbij wat persoonlijke aandacht en de medewerker zal een positief signaal afgeven naar zijn omgeving.

Talent benutten
Het lot van de middelmanager is vaak dat ze hun tijd en aandacht moeten verdelen tussen de medewerkers en hun leidinggevende. Voeg daarbij nog de eigen werkzaamheden en de prioriteiten zijn dan gauw gemaakt. Toch zou iedere manager de tevredenheid van de eigen medewerkers als topprioriteit moeten adopteren. Want ontevredenheid op de werkvloer leidt tot onbenut vermogen en straalt vroeg of laat af op de manager zelf.

Zodra managers vertrouwen neerleggen bij hun medewerkers, hoeven ze op termijn niet meer bang te zijn voor hun eigen positie, omdat het resultaat vanzelf komt. Maar om de controle uit handen te geven is lef nodig. Ricardo Semler (foto), een Braziliaanse ondernemer, weet dat als geen ander. Hij heeft op basis van deze gedachte een bloeiend bedrijf gesticht en kan zich zelf alle vrijheden permitteren die maar denkbaar zijn. Zonder hem draait de zaak gewoon door.

Trots zijn op wat je doet is van groot belang om tegenwicht te bieden aan elk negatief signaal. Uit psychologische onderzoek blijkt dat een negatieve opmerking of referentie langer blijft hangen dan een positieve. Dat gevoel van trots zit in hele kleine dingen maar heeft vooral te maken met (h)erkenning en de mogelijkheid om zelfstandig te kunnen handelen. Dus zodra we het talent van mensen inzien en weten aan te spreken hoeven we geen controle meer uit te oefenen. Pas dan wordt ons leven een stuk gemakkelijker en aangenamer en kunnen we trots zijn op onszelf en op de organisatie.

Boek aanbeveling: Semco-stijl - Ricardo Semler

Wat heeft het gezin met het werk te maken?

2011-04-29T15:18:00.001+02:00

Onlangs was ik bij een lezing van Paul de Blot op Nyenrode. Nog steeds ben ik geraakt door de boodschap die hij uitdroeg. Blijkbaar heb ik iets heel wezenlijks ervaren.

“In ons werk streven we het liefst naar een gevoel van thuis zijn” verklaarde de Blot. “Wij willen erbij horen, gewaardeerd worden, in harmonie samen zijn, gezamenlijk problemen oplossen en zaken realiseren zodat ons voortbestaan gewaarborgd is. Kortom wij zijn op zoek naar een familieband.” Bij mij sloeg die opmerking in als een bom. Jarenlang heb ik mij in zeer vijandige macho-omgeving staande weten te houden. ’s Morgens zette ik een knopje om en deed mijn ding en ’s avonds ging het knopje weer andersom en was ik een ander. Werk en privé waren strikt gescheiden. Zo heb ik jarenlang kunnen overleven. Maar erg gelukkig heb ik mij in die periode nooit gevoeld.

Actief blijven houdt gezond
Professor Dr. Paul de Chauvigny de Blot SJ is sinds 2006 hoogleraar Business Spiritualiteit aan de Business Universiteit Nyenrode. Hij is zoals hij zelf zegt op zoek naar de mystiek van het zakendoen. Al een aantal jaar ben ik geabonneerd op zijn blad: Business Spiritualiteit Magazine, waaruit ik al veel inspiratie heb opgedaan. Dus werd het hoog tijd om hem een keer in levende lijve te horen spreken.

De ontmoeting met de Blot begon al op de parkeerplaats waar ik mijn auto naast die van hem had geparkeerd. Geanimeerd liepen we samen naar het hoofdgebouw. Direct was ik in de ban van de warme en hartelijke uitstraling van deze man op leeftijd. Nee ik hoefde niets voor hem te dragen, hij had alles onder controle, vertelde hij. Zolang hij dat allemaal nog zelf kan regelen blijft hij in het land lezingen geven, dat houdt hem jong. Deze ontmoeting was echt de moeite waard.

De eerste boodschap, die Paul de Blot ook daadwerkelijk zelf ter hand neemt, is als je actief blijft en je geest blijft oefenen en een goede balans weet te vinden tussen werk en privé dan kan je tot op hoge leeftijd in goede gezondheid aan de samenleving meedoen. Kijk naar de mensen in de bejaardentehuizen, zij oefenen niet meer, gaan roesten en worden kasplantjes. Hij kan het weten want zelf is hij al 86 jaar!

Keerpunt en ellende
Dat knopje omzetten heb ik heel lang kunnen doen. Tot het moment dat ik mijn eigen gezin had, toen begon er iets te wringen. Ineens paste de gevoelens niet meer en ging ik in mijn werk op zoek naar de geborgenheid en veiligheid van thuis. Maar die was ver te zoeken. Dus ben ik ermee aan de slag gegaan. Ik ging het gesprek aan, stelde de onbalans aan de orde. Ineens werden mensen om mij heen mensen in plaats van arbeidskrachten en collega’s. Er ontstonden gesprekken met diepgang, aandacht en genegenheid, in plaats van de gebruikelijke afstandelijke houding. En toen begon de ellende pas echt.

Van de manager werd verwacht dat hij afstand hield. Mensen moesten resultaten opleveren, buffelen, werken voor hun geld, overuren maken, doen wat er gezegd werd. Ik herinner mij een keer de opmerking van mijn baas (alleen dat woord “baas” al! Een hond heeft een baas.) dat ik mijn team meer moest controleren en ze strakker houden. Maar ik merkte juist dat het tegenovergestelde werkte. Mijn antwoord naar mijn baas was: “Het is geen kleuterklas, het zijn professionals, zelfstandig denkende volwassenen die prima voor zichzelf kunnen denken”. Daar heb ik bij hem geen punten mee gescoord.

Meer incidenten deden zich voor, zoals de keer dat mijn baas zei dat een van mijn teamleden zich beter moest kleden. Deze man hield van nonchalante kreukpakken en droeg het liefst geen stropdas. Ik moest hem dus vertellen dat het anders moest, maar ik heb geweigerd. Het typeerde het karakter van de man, een creatieveling, goed in zijn vak, ik vond het prima zoals hij erbij liep. Ook dat heeft mij geen pluspunten opgeleverd.

Roulerend voorzitterschap
En dan de keer dat ik in mijn team het roulerend voorzitterschap introduceerde en ik ook eens een keer achterover kon leunen tijdens een vergadering. Ik hoor nog de echo van de snerende opmerking van mijn baas in mijn oor: “Je kan het zelf zeker niet aan, hè? Daarom delegeer je de boel maar.” Allemaal gebaseerd op controle als resultante van angst. Door mijn acties heb ik mijzelf heel geleidelijk buiten spel gezet. Ik zag het aankomen, maar ik kon niet anders.

De tijd was er blijkbaar nog niet rijp voor om de organisatie als een gezin te beschouwen. Zeker niet in de branche waarin ik werkte. En nog zijn veel bedrijfstakken er niet klaar voor. “Een gezin”, propagandeert de Blot, “heeft als grondslag samenleven, zorgen voor elkaar, elkaar helpen en steunen. Het is het kenmerk van duurzaamheid want je wil dat het blijft bestaan. En waarom zouden we die kenmerken niet overnemen in het zakenleven?”

De kanteling begint
Ik zie de laatste jaren gelukkig bij steeds meer bedrijven een kentering ontstaan. Bedrijven met een maatschappelijke verantwoordelijkheid zien de positieve eigenschappen van het gezin en richten steeds vaker hun organisatiemodel daar op in. Onderwerpen als diversiteit, persoonlijk leiderschap, zelfsturing, maatschappelijk verantwoord ondernemen en duurzaamheid passen daar in. Toch is en blijft het een voortdurend leerproces, net zoals dat in het gezin het geval is tussen ouder en kind. Maar dat maakt het juist zo boeiend.

Door het betoog van professor de Blot zijn mijn ogen geopend waarom ik mij jarenlang niet echt gelukkig heb gevoeld in mijn werk. Ik was voortdurend op zoek naar de verbinding tussen werk en privé. Dat heb ik de afgelopen jaren overigens prima weten te realiseren en daarom voel ik mij nu happy in wat ik doe. En voor mij staat vast: ik blijf tot hoge leeftijd actief!

Crisis op de arbeidsmarkt

2011-04-01T00:27:00.002+02:00

De eerste signalen van een komende krapte op de arbeidsmarkt beginnen langzaam zichtbaar te worden. Kunnen we daarmee concluderen dat de crisis voorbij is? Of dient daarmee een nieuwe crisis zich aan?

We weten al jaren dat de babyboomgeneratie, geboren net na de oorlog, vanaf dit jaar massaal uit het arbeidsproces zal vertrekken. Daar hebben wij ons al jaren op voorbereid, toch? Diverse prognoses geven aan dat tussen nu en 5 jaar het tekort zal oplopen tot ca. 1 miljoen mensen! Gelukkig zijn er al bijna 1 miljoen zelfstandigen actief, anders zouden we ons pas echt zorgen moeten maken.

Opkomende markten
In sommige sectoren maken ze zich niet zo druk. De ICT industrie bijvoorbeeld denkt krapte op de arbeidsmarkt op te kunnen vangen door outsourcing. Dit houdt in dat productie wordt verplaatst naar lagelonenlanden. Op zich is dat met de komst van de digitale mogelijkheden prima te realiseren. Maar het is slechts een korte termijn actie, ofwel symptoombestrijding.

We vergeten namelijk een belangrijk aspect waarvan de eerste signalen ook al zichtbaar worden. De lagelonenlanden zullen hun prijzen gaan verhogen, omdat de vraag uit de eigen regio en de andere opkomende industrieën toeneemt. En jezelf verkopen kan je maar een keer, dus dan wel graag aan de hoogste bieder. Een relatie van mij doet zaken met China, hij constateert dat de arbeidskosten de laatste jaren al met 25% zijn gestegen en dat dit nog maar het begin is.

We moeten dus nu met alternatieven komen om de krapte die gaat komen en voor de volgende crisis gaat zorgen, op te vangen. Er is hoop want er is nog voldoende winst te behalen uit onze eigen arbeidsmarkt. Een aantal voorbeelden:

Voorkomen van Mentaal Verzuim*

Uit onderzoek blijkt dat het mentaal verzuim bij organisaties ca 40% betreft. Mentaal verzuim heeft betrekking op het onvoldoende bijdragen aan de resultaten door gebrek aan motivatie en betrokkenheid. Het gaat hier om mensen die vaak onbedoeld een geringere bijdrage leveren dan waar ze voor zijn ingehuurd. Dat kent verschillende oorzaken zoals werkdruk, stress, onprettige cultuur, pesten op de werkvloer en het moeilijk combineren van werk en privé.

Sociale innovatie
Innovatie is belangrijk om voorsprong te houden op de opkomende industrieën en daarmee aantrekkelijk te zijn voor arbeidskrachten. Maar het echte voordeel halen met innovatie ligt niet aan de technische kant maar bij de mens – sociale innovatie. Hoogleraar Henk Volberda van de Erasmus Universiteit geeft aan dat sociale innovatie 75% van het geheel uitmaakt en dat daar nog de meeste winst te behalen valt. Sociale innovatie heeft te maken met slimmer werken, anders werken, creativiteit, beter communiceren en meer met gevoel werken.

Digitale mogelijkheden benutten
Door de mogelijkheden die wij nu tot onze beschikking hebben is tijd- en plaats ongebonden werken mogelijk. Dit aspect is nog verder te kapitaliseren. Nu nog ongebruikt talent kan nog beter benut worden. Mensen met een bepaalde afstand tot de arbeidsmarkt, zoals mensen met een beperking, allochtonen, ouderen en vroegtijdige schoolverlaters. Maar vooral ook vrouwen die nu niet of voor korte tijd werken kunnen we mogelijkheden bieden om werk en privé op elkaar te laten aansluiten.

Door talentmanagement
Dit houdt in dat we niet langer de mensen aanpassen aan de baan door ze naar allerlei trainingen te sturen die ze diep in hun hart toch niet zien zitten. Maar dit betekent mensen aanspreken op hun passies en daaromheen een baan creëren. Mensen die aangesproken worden op hun talent presteren beter.

Persoonlijk Leiderschap
Mensen hebben de neiging om te luisteren naar wat hun opdrachtgever ze vraagt te doen. Dat is niet zo vreemd want dat wordt ons al met de paplepel, thuis en op school, ingegeven. Het klassikale onderwijssysteem stimuleert nog te weinig de zelfwerkzaamheid en spreekt nog te weinig de talenten van de kinderen aan. Wanneer we ‘baas’ worden over onszelf hoeven we niet langer het denken aan de ‘baas’ over te laten.

Diversiteit

Het overgrote deel van onze workforce bestaat uit blanke mannen, met de daarbij behorende cultuur. Mensen die afwijken van de norm vallen al gauw buiten de boot of voelen zich daarin niet prettig. Tijdens mijn studie deed ik bij mijn eigen werkgever een onderzoekje. Ze wilden meer vrouwen in het arbeidsproces, maar dat wilde maar niet lukken. Wat bleek: ze zochten blanke mannen. Dat was namelijk het profiel van de gewenste kandidaat. Maar er zijn nog zoveel meer vissen in de vijver, maar dan moeten we wel bereid zijn om die in onze cultuur binnen te laten.

Erfenis van de industriële revolutie
We kunnen niemand verwijten dat we werken zoals we dat doen. We doen dat namelijk al meer dan tweehonderd jaar op deze manier. Het wordt hoog tijd dat we het anders gaan aanpakken. De ideeën zijn er de mogelijkheden zijn er, nu de wil en de lef om het te doen. Alleen dan kunnen we namelijk de krapte op de arbeidsmarkt te lijf gaan.

*Mentaal verzuim is een geregistreerde term van United Sense

Werken met gevoel

2011-03-29T13:29:00.000+02:00

Bedrijven zijn enorm druk. Probeer maar eens iemand te bereiken. En als je eenmaal iemand te pakken hebt krijg je niet direct antwoord want het moet eerst intern besproken worden. En de verantwoordelijke collega is net op vakantie of werkt de hele week thuis. Kortom waar is de actie gebleven en onze bereidheid om zelf beslissingen te nemen?

Het lijkt wel of we verstard zijn door de kredietcrisis. Bedrijven zijn nog steeds bezig met interne kwesties. Een vriendin van mij werkt bij een grote financiële instelling en zit midden in een veranderingsproces. Haar aan de telefoon krijgen is niet makkelijk. Ze heeft het te druk met intern de mensen aansturen, iedereen tevreden houden, de ophanden zijnde reorganisatie, zaken regelen, overleg voeren en nog zowat. Het heeft zelfs een weerslag op haar privéleven. Als ik vraag waar het probleem zit weet ze het zelf eigenlijk niet. Ik bespeur een gevoel van angst.

Zelf heb ik ook jaren in dergelijke bedrijven gewerkt. Pas als je daar uit bent zie je wat er mis is aan die grote, logge, bureaucratische organisaties. Doorgeschoten in het beheersbaar houden van fusies en overnames, waardoor een ‘kind met een waterhoofd’ is ontstaan. Aan elkaar geknoopte informatiesystemen verworden tot spaghetti waar geen betrouwbare informatie meer uit naar voren komt. Waardoor er weer een controle- en een managementlaag omheen gezet moet worden. Waar reorganisaties jaarlijks plaatsvinden en de machtsspelletjes en onzekerheid de angstgevoelens in de hand werken.

Bureaucratische thuiszorg

Veel bedrijven zitten verstrikt in procedures, regels, de eigen ondoorzichtigheid en de bureaucratische stroperigheid. Niet alleen bedrijven overigens, ook de overheid kan er wat van. Een andere vriendin heeft haar been gebroken en woont alleen. Om te douchen heeft ze hulp nodig, dus belde zij de thuiszorg.

De papierberg die zij thuisgestuurd kreeg was zo immens en de goedkeuringsprocedure zo veeleisend dat ze er maar vanaf heeft gezien. Die paar keer dat ze hulp nodig heeft tot het gips er af is komt ze wel door met wat hulp van buren en vrienden. Wie nu op visite komt wordt direct ingeschakeld als zorgverlener. Ook niet echt de bedoeling, maar toch.

Werkend Nederland kent nog een raar fenomeen. We haasten ons ’s morgens in de bekende file naar het werk om vervolgens op de werkplek een half uur lang onze email te gaan lezen. En dat terwijl alle timemanagementcursussen juist afraden om de dag te starten met het lezen van email. Daarmee storten we ons direct in de waan van de dag en blijft het “echt belangrijke” werk liggen. Maar op de een of andere manier trekt de computer genadeloos en kunnen we onze nieuwsgierigheid niet bedwingen naar wie ons nu weer een belangrijke email heeft gestuurd en wat we nu weer dreigen te missen.

Meer gevoel in het werk
Willen we binnen organisaties een verandering tot stand brengen dan zal vanaf de top iets moeten veranderen. De leiding zal zelf het goede voorbeeld moeten geven. Als de leiders de mensen de ruimte en het vertrouwen geven, worden ze daarmee in hun kracht gezet en zijn ze tot betere prestaties in staat.

Tips voor het topmanagement:
• Door uit te gaan van de kracht van mensen
• Geef mensen de ruimte en de verantwoordelijkheid
• Door het gevoel te verbinden met de ratio, gevoel tonen is geen zwaktebod
• Fouten maken toe te staan, want daar leren we van
• Zelf het goede voorbeeld te geven.

Waarom zijn we toch vaak zo angstig onze baan te verliezen? Zou het niet fijn zijn om dat gevoel van je af te schudden? Uit eigen ervaring weet ik, en velen met mij, dat een baan verliezen niet het eind van de wereld is maar juist de opening biedt naar nieuwe mogelijkheden.
Tips voor alle werkers in organisaties:
• Laten we allemaal weer zelf gaan nadenken
• Doe aan zelfsturing en neem je eigen beslissingen
• Durf verantwoordelijkheid te nemen
• Stop met het denken in hokjes, werk samen
• Haal de angst uit je systeem
• Wees verrassend, doe je werk eens anders.

Deze tips zijn makkelijker gezegd dan gedaan. Maar het voornemen is het begin van de verandering. Ook een belangrijk gegeven is dat verandering van jezelf automatisch leidt tot verandering van de omgeving. Als we nu eens iedere dag beginnen met een klein stapje te zetten dan hebben we op termijn toch een hele afstand afgelegd.

Belevenissen op en langs het spoor

2011-03-10T19:26:00.001+01:00

Te late treinen. Stroomstoringen. Kapotte treinen. Blaadjes op het spoor. Geen zitplaatsen en noem alle ongemakken van het reizen met de trein maar op. In een door tijd geregeerde samenleving kan je bijna niet meer met goed fatsoen met de trein.

Zo ook vorige week weer. Een belangrijke afspraak in Eindhoven. Wikken en wegen hoe ga ik daar naar toe? Met de auto of het openbaar vervoer. Afgezien van mogelijke files heb je met de auto redelijk veel invloed op de reisduur. Althans dat gevoel geeft het. Want een trein missen kost al gauw een kwartier als het al niet langer is. En wachten wordt dan tandenknarsen. Terwijl je met de auto nog enige invloed kan uitoefenen omdat je zelf aan het stuur zit.

Werken langs het spoor
Voor deze afspraak hoefde ik niet lang na te denken want het kantoor waar ik moest zijn ligt pal naast een station. De beoogde trein zou om 2 minuten voor 9 vertrekken. Aangezien ik een voordeelurenabonnement heb mag ik die dus niet nemen. Maar treinen komen wel eens een minuutje of wat te laat, dus ik waagde het erop.

De aanblik van het overvolle perron gaf al geen goed gevoel. De voorgaande trein van 8.44 uur was nog niet eens aangekomen. Gevolg: een horde druk telefonerende studenten die hun eerste lesuur gingen missen. Een beter excuus is er niet. Voor mij restte wikken en wegen: blijf ik wachten of ga ik alsnog met de auto. Dat laatste toch niet zo’n goed plan, want ik had mij niet verdiept in de parkeermogelijkheden aldaar. Toch maar wachten dus.

Roken in openbare ruimte verboden

Ik besloot even binnen in de wachtruimte plaats te nemen, afwachten op wat komen ging. Binnen zat een jongen te roken, het leek net of je een rookruimte binnen kwam. “Je mag hier toch niet roken”, flapte ik er eerder uit dan handig is. “Jawel, want ik zit binnen twee meter van de rookpaal, ik heb het zelf uitgemeten.” Terwijl hij de paal aanwees die 1,5 meter van de deur afstond. Tegen zoveel creativiteit zijn argumenten niet opgewassen.

Eindelijk ver na negenen verscheen er een trein die ik eigenlijk niet moest hebben. Maar op advies van de medereizigers, die duidelijk nog vaker met de trein reizen dan ik, ben ik daar toch ingestapt, je wist immers nooit wanneer de volgende kwam. Dat was een goed advies want bij het volgende station had ik meer keuzemogelijkheden en kon ik via een andere route toch op tijd mijn weg vervolgen.

Surrealisme en humor
De problemen van de laatste tijd zitten hem vooral in de nieuwe hightech Sprinters heb ik al pratende met andere reizigers begrepen. De nieuwste technologische snufjes blijken nogal storingsgevoelig en leiden soms tot verbijsterende situaties. Het display met reisinformatie gaf aan dat ik onderweg was naar Amsterdam in plaats van naar Eindhoven. Een surrealistisch tafereel waarbij je toch even aan jezelf begint te twijfelen.

De nieuwe Sprinters zijn erg mooi dat kan ik niet ontkennen. Maar wat was er mis met de oude boemeltjes? Die deden het tenminste. Waren ze echt aan vervanging toe? Nooit wat van gemerkt. De digitale informatie is wel een vooruitgang. Nu kan ik tenminste zien waarom ik altijd zo zit te zweten in de trein. De binnentemperatuur is namelijk 21ºC, warmer dan bij mij thuis. Veel te warm dus met ook

nog eens je winterjas aan, vooral als je opgepropt nog extra warmte ontvangt van de medepassagiers. Dat mag en kan dus wel een tikkie duurzamer.

Reizen met de trein heeft toch wel zijn charmes, je maakt nog eens wat mee zo op en langs het spoor. Laatst had ik nota bene een afspraak met iemand van ProRail. Ik kom het station op en zie dat de trein vertraging heeft. Even later gevolgd door een mededeling dat er tot het eind van de dag geen treinverkeer mogelijk is - stroomstoring. Dit geloof je dus echt niet. Het toppunt van humor en surrealisme is: als je je afspraak bij ProRail moet gaan afbellen omdat de trein niet rijdt!
.

Wat stemmen we vandaag!

2011-03-02T11:51:00.001+01:00

Vandaag kunnen we stemmen op de volksvertegenwoordigers voor de Provinciale Staten. Belangrijk omdat zij weer de leden van de Eerste Kamer kiezen. Hetgeen weer gevolgen kan hebben voor het minderheidskabinet in de Tweede Kamer. Allemaal erg belangrijk dus!

Uit onderzoek blijkt het belang echter niet. Van alle inwoners in mijn eigen provincie ziet een derde het liefst dat de provincie wordt afgeschaft en zal minder dan de helft gaan stemmen. Zelf ben ik ook voor afschaffing van de provincie in haar huidige vorm. Ik heb nog nooit iets constructiefs of zichtbaars bij de provincie vandaan zien komen. De enige zichtbaarheid is de glossy brochure die af en toe de brievenbus binnenkomt waarin ze duidelijk maakt wat ze doet en gedaan heeft. Echt overtuigend is dat veelal niet en erger ik mij slechts aan het te dure drukwerk.

Voor de eenvoudige burger is de provincie niet zichtbaar. In mijn eigen contacten heb ik alleraardigste mensen ontmoet die bereid zijn naar je te luisteren en je voorzien van de mooiste brochures. Maar het lijkt wel of die mensen met handen en voeten gebonden zijn of ze doen het voorkomen alsof ze geld uit eigen zak moeten weggeven. Een zinvolle bijdrage voor innovatieve ontwikkelingen heb ik nooit voor elkaar kunnen krijgen. Dat ze op de pot met geld zijn blijven zitten blijkt wel want de provincie bulkt van het geld.

Takenafbakening
Onlangs is bij ons in de buurt de provinciale weg opgeknapt gelijktijdig met grootschalig onderhoud van wegen door de naburige gemeente. Afstemming: geen. Hierdoor moest al het verkeer bij mij voor de deur langs, over een smal landweggetje. Gevolg: kapot gereden weg en gaten in de bermen. En dan praat ik nog niet over de gevaarlijke situaties en de ongelukken die zich voordeden. Toen ik verhaal ging halen werd ik doorverwezen naar mijn gemeente. En de gemeente verwees mij weer terug naar de provincie en naar de naastgelegen gemeente. Een constructieve oplossing is er niet gekomen.

Kijk ik vanaf een hoger niveau naar de provincie dan zie ik wel degelijk dat deze bestuurslaag niet gemist kan worden. Want als alle provinciale taken worden doorgeschoven naar de gemeente dan zal dat tot rampspoed en verspilling leiden, waar niemand op zit te wachten. Dan krijgt ieder zichzelf respecterende gemeente een bedrijventerrein, een winkelcentrum en een Vinexlocatie. En dat terwijl eerder krimp zichtbaar wordt dan extreme groei.

Innovatie
De provincie heeft een coördinerende en bewakende taak voor gemeenteoverstijgende activiteiten. Daarnaast dient de provincie de belangen te behartigen van een regio, zodat niet al ons belastinggeld in de Randstad wordt besteed. Maar waarom een provincie zich bezig moet houden met jeugdzorg is mij een raadsel? En waarom innovatie hoog op de provincieagenda staat begrijp ik ook niet. Vanuit het Rijk en verschillende marktpartijen zijn hiervoor al genoeg organisaties opgezet als SenterNovem, Syntens, de Kamers van Koophandel, MKB Nederland, VNO NCW, etc. Allemaal bezig met innovatie. Kunt u door de bomen het bos nog zien?

Tot overmaat van ramp kwam deze week in het nieuws dat de statenleden hun vergoeding te laag vinden. Ze moeten teveel uren maken voor een minimale vergoeding. Waar is het eergevoel gebleven? Je bekleedt zo’n functie toch niet voor het geld. Hoeveel vrijwilligers zijn er niet in Nederland? Hoeveel mensen besteden tijd aan de politiek maar krijgen daar helemaal geen vergoeding voor? Die doen dat geheel belangeloos omdat ze iets voor het land willen betekenen.

De Eerste Kamer
Waar ik ook van schrok is het grote aantal vertegenwoordigers in de Eerste Kamer. Weet u hoeveel mensen daar zitting hebben? De helft van het aantal in de Tweede Kamer, namelijk 75 leden. Waarom moeten dat er zoveel zijn? Kan het niet met een derde af? Of kunnen we eigenlijk niet zonder de Eerste Kamer? Ik weet er te weinig van om daar goed over te kunnen oordelen. Wat ik wel weet is dat de leden voor mij nagenoeg onzichtbaar zijn. En als het er ooit van komt dat de Tweede Kamer - het volk dus - de Eerste Kamer wil afschaffen, dan kan de Eerste Kamer dat wetsvoorstel weer tegenhouden. Hoezo democratie!

Ik ga in ieder geval stemmen want door niet te stemmen zeg ik dat ik geen mening heb en die heb ik wel. Door te stemmen geef ik gehoor aan mijn democratisch recht. Maar lastig is het wel. Want wat gebeurt er als de huidige coalitie geen meerderheid haalt in de Eerste Kamer?

Ook emancipatie kan doorschieten

2011-02-18T15:23:00.003+01:00

Vorige week kwam mijn zoon verontwaardigd uit school. In zijn huiswerk zat een fout dat volgens hem helemaal geen fout was. Het verkleinwoord voor vrouw is toch meisje! Soms zijn bepaalde zaken niet te vatten, vooral als je nog jong bent.

Wat in ons gezin heel duidelijk lijkt blijkt in de dagelijkse praktijk toch niet altijd zo te zijn. En dus loop je wel eens aan tegen onduidelijkheden in de maatschappij die je moeder toch anders heeft voorgespiegeld. Hoe ga je daar als kind van een geëmancipeerde moeder mee om?

Dat ik mijn jongens al van heel jong aanleer dat man en vrouw gelijk zijn, werpt in mijn ogen geregeld zijn vruchten af. Dat hun vader ook menig luier heeft verschoond, dat hij geregeld kookt en boodschappen doet is heel gewoon. Dat hun moeder ook een carrière heeft en
’s avonds wel eens naar een vergadering moet, de boekhouding en de belastingen doet, is doodnormaal. Ieder heeft zo zijn eigen taken in ons huishouden, maar die zijn wel onderling uitwisselbaar.

Wat was het geval: mijn zoon moest verkleinwoordjes maken van huis naar huisje, van kooi naar kooitje, van muur naar muurtje, van vrouw naar …… meisje - had hij er van gemaakt. Maar zo was de opdracht niet bedoeld, dus werd het fout gerekend.

Emancipatie kent vele vormen, een daarvan is de taal. Ik gruwel van het woord “vrouwtje” en dat weet mijn zoon ook. Bij het woord “collegaatje” hoor ik alleen maar “een collega met een gaatje”. Belachelijk natuurlijk, dat slaat nergens op en is een disruptie van mijn harde schijf. Zodra een dergelijk verkleinwoord in een conversatie wordt gebruikt dan ben ik weg.

De zanger Van Velzen, die door moeder natuur niet echt veel lengte heeft toebedeeld gekregen, wordt toch ook geen “mannetje” genoemd!

Woorden als “directrice” roept bij mij associaties op uit de oude doos: een keurige dame met een knotje en een pinnige blik. Ik spreek liever over “directeur” of het nu een man of een vrouw is. Het zijn ook veelal de vrouwen die dit soort woorden gebruiken. Mannen hoor je toch nooit spreken over “collegaatje”. Je zou gierend van het lachen onder je bureau wegkruipen.

Ikzelf ben vooral allergisch voor het verschil tussen man en vrouw dat wordt benadrukt door de taal. Als ik dit onderwerp aanhaal bij mannen halen ze hun schouders op en doen het af als onzin. “Het zit tussen jouw oren”, zeggen ze dan. Daar hebben ze ook helemaal gelijk in. Ook de lager opgeleide en niet-werkende vrouwen zegt het veelal niets. Zij zijn het immers die dit taalgebruik hanteren. Terwijl hoger opgeleide vrouwen precies begrijpen wat ik bedoel.

In taal worden machtsverschillen zichtbaar. Hoewel er vooral op de werkvloer steeds meer aandacht bestaat voor gelijkheid tussen de seksen sluipt ongemerkt via de taal de historische verhoudingen er iedere keer weer in. Het onderwerp krijgt niet veel aandacht in de pers, waarschijnlijk omdat het niet door iedereen op dezelfde manier wordt ervaren en gevoeld. Dat maakt het lastig. Als het niet bespreekbaar is zal het ook niet zo snel verdwijnen.

Als er al onderzoek gedaan wordt naar taal en de ongelijkheid die taal met zich meebrengt, dan zijn het vooral vrouwen die onderzoek doen, omdat zij de verschillen zo goed voelen. Dat taal complex is blijkt uit onderzoek van cultureel antropoloog Marijke Naezer. Een mooi voorbeeld is haar lezing: “Vrouwentaal/Mannentaal, wat is normaal?”

Ondertussen probeer ik mijn jongens de nuanceverschillen te leren aanvoelen. Tenslotte zullen we ergens moeten beginnen. Ik heb mijn zoon een dikke knuffel gegeven en gezegd dat de juf het verkeerd heeft gezien en dat hij zijn taak foutloos heeft uitgevoerd! Voor mij was hij de held van de dag!
.

Krijgen we een islamitische staat?

2011-02-16T18:10:00.000+01:00

De ontwikkelingen in het noorden van Afrika volgen elkaar razendsnel op. De roep van het volk om vrijheid. Onder druk van het volk, na dagenlange protesten is afgelopen vrijdag 11 februari 2011 president Mubarak van Egypte eindelijk afgetreden. Maar het einde van de omwenteling in het gebied is nog niet in zicht. Moeten we daar blij om zijn of ons juist zorgen maken?

Toen Ben Ali, de president van Tunesië, begin dit jaar aftrad en de eerste signalen van revolutie in Egypte zich voordeden, gaf mij dat een gevoel van euforie. De roep om vrijheid van het volk krijgt gehoor. Dat dit proces mede te danken is aan de komst van internet staat voor mij als een paal boven water. En dat voelt fantastisch.

Toch hoor je in de pers ook minder optimistische geluiden. Is deze omwenteling wel zo gunstig? Zal het niet leiden tot de oprichting van islamitische staten aan de rand van Europa? Afshin Ellian, Hoogleraar sociale cohesie, burgerschap en multiculturaliteit aan de Universiteit van Leiden, geboren in Iran, sprak afgelopen zaterdag in de NRC daarover zijn bezorgdheid uit. “Als Noord-Afrika massaal islamiseert heeft dat grote gevolgen voor Europa” zegt hij.

Misschien naïef van mij maar ik denk dat het islamitische geloof nooit zodanig zal overslaan naar Europa dat het onze cultuur zal ondermijnen. Ik ben er van overtuigd dat mensen die de vrijheid kennen zich nooit (meer) volledig laten wegcijferen voor een ideologie of geloof, zoals door de islam wordt verkondigd. Dat zou een stap terug zijn in onze ontwikkeling.

Ook immigranten ontwikkelen zich. Onderzoek wijst uit dat integratie van niet-westerse allochtonen drie generaties in beslag neemt. Maar dát de integratie zich ontwikkelt is een feit. De heersende traditie van een volk zal, zeker waar persoonlijke vrijheid wordt gerespecteerd en waar men heeft geleerd zelfstandig te denken, de toon blijven zetten.

Binnen de groep van nieuwkomers zal op den duur de heersende gedachte van het nieuwe vaderland de boventoon gaan voeren ten opzichte van de ideologie waarin men is groot gebracht. Onderwijs speelt hierbij een belangrijke rol en vanuit die optiek zijn gemengde scholen meer wenselijk, dan het ontstaan van zwarte scholen die streven naar behoud van de eigen cultuur.

Vrouwen spelen in het proces van integratie een belangrijke rol. Zij zoeken vaker de verbinding met de nieuwe samenleving, omdat hun bestaan van nature afhangt van de omgeving. Vrouwen zullen zich ook het eerste keren tegen een onderdrukkende rol, omdat ze veelal niets te verliezen hebben. Ik zie dat ook in de Marokkaanse gemeenschap bij mij in de omgeving. Vooral de jonge vrouwen zijn zeer ambitieus en gedreven, komen op voor zichzelf en zijn op zoek naar verbinding omdat ze zien dat ze het hier beter hebben dan ze ooit zouden hebben gehad in het oude vaderland. De jongens maken vooral een gelaten en haast verslagen indruk. Juist deze vrouwen zullen het in hun strijd en loyaliteitsgevoel niet tolereren dat ‘hun’ mannen de Nederlandse cultuur om zeep helpen.

Deze jonge vrouwen zijn ook de opvoeders van de nieuwe generatie zonen. Zij zien de gevolgen van de houding van hun broers en doorzien dat daar niets mee te winnen valt. We zijn uiteindelijk allemaal mensen en allemaal op zoek naar persoonlijk geluk. Ik begrijp niet dat iemand als Ellian die dit gevoel maar al te goed kent zoveel angst heeft voor de komst van de islam naar Europa. Hij moet als geen ander weten hoe sterk de cultuur van vrijheid in Europa is.

Als we denken dat wij hier in Nederland een islamitische staat zullen krijgen dan is dat denken slechts gebaseerd op angst voor het onbekende. Dat de islam een onderdeel van onze samenleving zal worden staat voor mij vast, net zo als het christendom. Ook binnen de heersende christelijke tradities zijn verschillen. Ook hier kennen wij fundamentalisten in de christelijke samenleving, maar daar kunnen wij toch ook vreedzaam mee samenleven!

Ooit waren we bang voor het communisme. Bang dat de Russen, die al klaar stonden in onze achtertuin, ons land zouden overspoelen. Daar is toch ook niets van waar geworden! De islam staat nu aan de achterdeur van Europa. Het is toch naïef om in de zelfde valkuil te trappen.

Vrijheid Gelijkwaardigheid Verbondenheid

2011-02-09T14:23:00.002+01:00

Boekrecensie:

De auteur Martijn Brasem is een inmiddels 64 jarige, gepensioneerde stedenbouwkundig ingenieur. De in zijn werk opgedane ervaring, inzichten maar ook frustratie heeft hij verwerkt in een ebook.

Uitgangspunt zijn de drie genoemde kernwaarden rondom menselijke waardigheid, gelijkwaardigheid en solidariteit. Daarnaast geeft hij ook direct toepasbare oplossingen voor een groot aantal maatschappelijke problemen. In het boek vind je geen enkele bronvermelding en het is zeer eenvoudig geschreven. Daarmee hoopt de auteur een groot publiek te bereiken die er op een onbevangen manier kennis mee kan maken.

De opbouw van het boek is ook verrassend omdat het begint met een sprookje. Een sprookje over Hans, de molenaarszoon, die de wijde wereld intrekt. Om met de prinses te kunnen trouwen moet hij echter de drie draken van hebzucht, eerzucht en heerszucht bestrijden die het land in hun macht houden. Hij doet dat op een overtuigende manier, met als enige wapen het woord waarmee hij mensen overtuigt en tot werkelijk inzicht brengt.

In de inleiding daarna wordt verwezen naar de 200 jaar oude idealen van de Franse Revolutie die de grondslagen vormen voor een nieuwe samenleving. Brasem geeft daarbij aan dat de medicijnen voor maatschappelijke gezondmaking dus al lang bestaan, maar dat we de bijsluiter hebben verloren.

Een lonkend perspectief van een vitale, sociale en rechtvaardige samenleving ligt binnen handbereik. Daarvoor zullen we alleen "de leugens (en mythen) moeten ontmaskeren, het links-rechts of zwart-wit denken moeten verlaten zodat de kleur van het echte leven te voorschijn kan komen".

Het boek bevat hoofdstukjes met originele titels als:
Natuurlijk Geld; Interest of Interesse; De tol van het lot; Gezondheid sparen; Grond is een grondrecht; Slaafloze ondernemingen en Belastingvrije belastingen.

Naast de hoofdtekst vinden we ook in het hele boek een doorlopende kolom waarin levendige voorbeelden worden uitgewerkt van gewenste situaties. Zo vertelt Martijn het verhaal van een gevonden 5 Eurobiljet waarmee een groot aantal mensen hun schulden kunnen aflossen als het maar blijft rouleren. Direct moest ik denken aan de Bijbelse parabel van de 2 vissen en de 5 broden warmee een groot aantal mensen gevoed konden worden. De wonderbaarlijke vermenigvuldiging bestaat echt in de economie!

Wat het boek naar mijn mening zo uniek en interessant maakt zijn niet alleen de heldere analyses en beschrijvingen, maar vooral de direct toepasbare praktische oplossingen. Als ervaringsdeskundige in de vastgoedsector weet hij als geen ander hoe maatschappelijk ontwrichtend de huidige onroerend goed- en huizenmarkt werkt. De speculatie en enorme waardevermeerdering van huizen en gebouwen zuigt het broodnodige geld weg uit de samenleving en schaadt de economie, het onderwijs, de wetenschap en de gezondheidszorg. Brasem komt met het simpele voorstel om mensen alleen een levenslang gebruiksrecht(pacht) te geven op huizen (en dus geen erfrecht) en het eigendom over te dragen aan een nieuwe organisatie, de Onroerende Zaak Centrale (OZC). De OZC zou volgens Brasem zelfs een private onderneming kunnen zijn. Het gevolg is dat huiseigenaren het eigendom overdragen aan het OZC en zo de speculatie en handel in onroerend goed onmogelijk maken. Huizen worden simpelweg aan het economische verkeer onttrokken.

Een ander zeer prikkelend hoofdstuk gaat over de slaafloze ondernemingen (SLO). Via een nieuwe rechtsvorm, de sociaal liberale onderneming (SLO), zou het onderscheid tussen werknemers en werkgever/eigenaar/aandeelhouders in een klap ophouden. Zelf zou ik daar eerder het begrip sociaal maatschappelijke onderneming (smo) voor gebruiken om duidelijk te maken dat ondernemingen dan geen privébezit en geen handelsobject mogen zijn.

Concreet betekent het dat de Nederlandse Bank de aandelen koopt van bedrijven en daarmee de oorspronkelijke eigenaars schadeloos stelt. Tegelijkertijd wordt er met de smo dan een aflossingscontract vastgesteld. De directie wordt benoemd door de OR en heeft daarmee het mandaat. De bedrijfsopbrengsten zijn voor alle medewerkers en de inkomens zijn gerelateerd aan de zwaarte van een functie met een minimum van 2 en een maximum van 12. Een soort van Tinbergen norm. Dus geen prestatieloze, elders ook parasitaire inkomens genoemd, inkomens meer voor de aandeelhouders of eigenaren.

Het totale bedrijfsinkomen kan blijvend worden ingezet voor de ontwikkeling van het bedrijf zelf. De noodzakelijke investeringen komen uit opgebouwde reserves, de pensioenreserveringen van de medewerkers en via bancaire leningen. Niet meer van aandeelhouders. Het bedrijf is daarmee geworden tot een samenwerkingsverband van individuen.

Zo bevat het boekje een schat van concrete, direct toepasbare voorstellen over de gezondheidszorg, een meer directe democratie met een referendum (met stemwaarde), drie geldkringlopen, een milieuladder voor producten, een poldermodel voor de economie etc.

Verder prikkelende voorstellen als:
• Geen ontwikkelingshulp meer. maar de adoptie van landen.
• De Verenigde Naties die een grond- en delfstoffenagentschap beheren, want de aarde is van ons allemaal.
• Een nieuw zorgverzekeringsstelsel met verschillende manieren van verzekeren voor vrijheidsziekten, lotsziekten en risicoziekten.
• Een inventief vernieuwend en houdbaar pensioenstelsel.

Heel inspirerend zijn ook uitspraken als:
• "Belastingen zijn een schenking aan jezelf en de medemens",
• "Het poldermodel hoort niet in de politiek maar in de economie thuis",
• "In een samenleving circuleert geld in drie afzonderlijke kringlopen die met elkaar verbonden zijn: de Ontwikkelingskringloop, de Welvaartskringloop en de Duurzaamheidskringloop",

• "We verdienen ons inkomen in een dienende, broederlijke rol, niet ten opzichte van onze collega´s, chef of baas, maar ten opzichte van al onze medemensen".

Dit boek zou overal bediscussieerd moeten worden bij het vak maatschappijleer en breed uitgediept moeten worden in maatschappelijke, wetenschappelijke en politieke kringen! Een onmisbaar meesterstukje voor alle mensen die een sociale, duurzame en rechtvaardige samenleving een warm hart toedragen. Of in de woorden van de auteur zelf: "Het geestelijk eigendom berust bij de schrijver. Het is desalniettemin wenselijk dat de ideeën en voorstellen uit dit ebook openbaar worden gemaakt via mondelinge overdracht, fotokopie, email of internet".

Zie ook http://www.vrijheid-gelijkheid-broederschap.nl/ en http://www.deniesa.nl/

Deze blog is niet door mij geschreven maar naar een recensie van Ruud Thelosen in het tijdschrift Driegonaal.

Ik beveel het boek van Martijn Brasem van harte aan.

100 jaar ontwikkeling

2011-02-03T16:50:00.002+01:00

Op YouTube is een prachtig filmpje te zien over 100 jaar technologische ontwikkeling die de wereld heeft veranderd. Wat het vooral aantrekkelijk maakt om te kijken is dat de film gepresenteerd wordt door 100 mensen die geboren zijn in het jaar dat de ontwikkeling werd aangekondigd.

Het is altijd goed als we ons blijven afvragen wat technologie ons gebracht heeft. Of de investering die we gedaan hebben heeft geleid tot wat we ervan verwacht hadden. Heeft het ons voorspoed gebracht? Heeft het de wereld iets gebracht waardoor een fundamentele verandering heeft plaatsgevonden? Als we ons dat regelmatig blijven afvragen is de kans groot dat we geen onzinnige dingen bedenken waar de wereld niet op zit te wachten.

In het geval van de informatievoorziening is de afgelopen honderd jaar nogal veel veranderd. Ik denk dat we wel kunnen stellen dat de investeringen in informatie- en communicatietechnologie (ICT) zeker de moeite waard is geweest. Inmiddels wordt er zelfs gesproken van een digitale revolutie, de meest belangrijke ontwikkeling sinds de industriële revolutie.

In mijn columns probeer ik onafhankelijk te zijn, voor zover dat mogelijk is. Ik zou daarom niet zo gauw een reclamefilm laten zien van een bedrijf, omdat ik niet mee wil doen aan de promotie. Dat is mijn taak niet. Laat anderen dat maar doen. Maar toch kan ik het niet laten deze film te laten zien die gemaakt is door IBM omdat ze dit jaar 100 jaar bestaan.

Een groot deel van mijn carrière heb ik doorgebracht in de ICT. Hoewel ik de laatste jaren wat afstand genomen heb blijft de industrie mij trekken. Dat bleek vooral bij het bekijken van deze film, waardoor bij mij 25 jaar historie in vogelvlucht voorbij kwam. Ik ben benieuwd wat ons de komende honderd jaar te wachten staat!

En wat werd er ontwikkeld in jouw geboortejaar?
.

Seven Days of Inspiration #7di

2011-02-01T18:35:00.001+01:00

Upgrading a country! In zeven dagen tijd, van 28 februari tot 6 maart 2011, wordt Nederland een upgrade gegeven met ruim 30 initiatieven in 15 steden door vele vrijwilligers! Dit om te laten zien wat je kunt bereiken zonder geld en juist mét gebruik van sociale overwaarde!

Vanavond geef ik gehoor aan de oproep om een twitterfall te helpen realiseren. Dit houdt in dat met behulp van de aanduiding #7di een waterval aan berichten via twitter het internet op worden geslingerd. Allemaal om aandacht te vragen voor het geweldige initiatief om de wereld een beetje mooier te maken en in het bijzonder Nederland. Gezien het feit dat ik dit motto vaak zelf hanteer kan ik niet achterblijven.

In de week van 28 februari tot 6 maart heeft iedere dag een eigen thema:

• Onderwijs – 28 februari

• Zorg – 1 maart

• Werk – 2 maart

• Duurzaamheid – 3 maart

• Versimpelen – 4 maart

• Voeding – 5 maart

Door het hele land worden rond de thema’s initiatieven ontplooid en inspiratiepodia georganiseerd. Kies zelf een thema wat je aanspreekt en help mee om Nederland een upgrade te geven op de manier die bij je past.

Laat je in 90 seconden inspireren door de volgende clip te bekijken. Bedenk wat je zelf kan doen of sluit je aan bij een van de initiatieven die door het hele land verspreid worden uitgevoerd. Op de site http://www.7di.nl/ kun je zien in welke steden wat voor soort initiatieven plaatsvinden.

Moderne slavernij doorbroken

2011-02-01T09:45:00.002+01:00

Het gevoel als arbeider uitgebuit te worden is niets nieuws. Het bestaat al zolang mensen arbeid verrichten in dienst van een ander. En het is eveneens een misvatting te denken dat dit alleen de laagbetaalden treft.

In de jaren ’90 begeleidde ik een groep gedetacheerde ICT-professionals. Naar mate ik meer en beter contact met ze kreeg beklaagden de meesten zich vroeg of laat over het gebrek aan binding met het bedrijf. Ze moesten geld opbrengen voor de baas en dat was het dan. Stuk voor stuk dachten ze er hard over om ergens anders in vaste dienst te gaan, weg uit de detachering. Zeker in hoogtijdagen was het verloop groot. Nu jaren later hoor ik nog steeds hetzelfde geluid en moet dus concluderen dat er nog niet veel is veranderd.

Buffelen en ellebogenwerk
We denken wel eens dat met de wetgeving rond arbeid en arbeidsomstandigheden de uitbuiting van arbeiders verdwenen is, maar helaas is dat niet het geval. Zelfs hoger opgeleiden bij grote consultancy- en advocatenkantoren hebben moeite met een cultuur waar hard buffelen en ellebogenwerk normaal is. Met het verschil dat deze professionals het gevoel hebben in zichzelf te investeren. Hen wordt namelijk de functie van partner als een worst voorgehouden. Bij de ICT-professionals werkt dat veelal niet zo, daar ligt geen partnerschap in het verschiet.

Met de vergrijzing op komst moeten ICT-bedrijven voorzichtig zijn en alert blijven. Er is namelijk een belangrijke trend gaande, vooral onder jongeren: het zelfstandig ondernemerschap. Door de technische mogelijkheden van ICT is het redelijk eenvoudig geworden om vanuit zelfstandigheid te werken. Al op school worden jongeren geconfronteerd en gestimuleerd met de mogelijkheden. En velen zijn inmiddels dat pad al ingeslagen.

Wat drijft de werknemer
Uit diverse onderzoeken blijkt dat de mate van persoonlijke ontwikkeling, sfeer en zingeving bepalende elementen zijn voor de jongere generatie om ergens te gaan werken. De manier waarop ze zijn opgevoed, in alle vrijheid door de babyboomgeneratie zonder regels en grenzen, met erkenning voor wie ze zijn, in staat om gevoelens te tonen en te communiceren maakt het voor hen niet makkelijk om als gewillige werknemer in een keurslijf aan de slag te gaan.

Gevaarlijk wordt het voor de grotere ICT-bedrijven om deze ontwikkeling te negeren. Toen ik laatst een ICT-bedrijf met deze trend confronteerde was de opmerking: "Dat speelt bij ons totaal niet, wij hebben veel geoutsourced naar India." Maar ja hoe lang nog voordat India alles in eigen beheer gaat doen en daarmee een concurrent wordt? En daarnaast geldt dat niet alle functies kunnen worden uitbesteed naar lagelonenlanden.

Flexibiliteit arbeidsmarkt en schaarste neemt toe
Uit onderzoek van Berenschot en ADP blijkt dat vooral de ICT-sector getroffen gaat worden met de grootste schaarste. Goed nieuws voor de ICT-ers met specialistische kennis. Slecht nieuws voor de grotere ICT-bedrijven. Uit verschillende hoeken komen schattingen van tekorten en mismatches op de arbeidsmarkt die de komende jaren zullen oplopen tot een miljoen. Tegen die tijd zullen er ook ca. een miljoen zelfstandig professionals op de markt actief zijn. We zullen dan een verschuiving bij de bedrijven gaan zien van vast personeel naar personeel dat op projectbasis opdrachten vervult. We krijgen dan te maken met twee soorten werknemers: de risicomijdende loondienstmedewerkers en de vrijheid zoekende professionals. Een boeiend vooruitzicht.

Veel meer dan eerdere generaties zullen jonge mensen kiezen voor vrijheid en zelfstandigheid in een rol als zelfstandig professional in plaats van in loondienst. Werken vanuit zelfstandigheid heeft ook gevolgen voor de prijs, omdat hoge overheadkosten niet aan de orde zijn. En de grootste drijfveer is niet geld maar vrijheid. Iedere jonge werknemer met een zekere eigenwaarde zal al gauw inzien dat de toekomst een vraagmarkt voor de werknemer is.

De ICT wordt volwassen
Deze tendens biedt vooral voor de ICT-branche grote mogelijkheden. De branche is de aanjager van nieuwe technologie, maar helaas is de eigen manier van werken nog weinig vernieuwend. Door de jaren heen is veel geëxperimenteerd met het op ander wijze uitvoeren van projecten. Maar nog altijd duren projecten twee keer zo lang en zijn twee keer zo duur als vooraf begroot.

We staan aan de vooravond van een cultuuromslag die het werken zal veranderen. Met de komst van een nieuw soort werknemer, werkend vanuit een andere levenshouding en een gevoel van eigen verantwoordelijkheid zal dat wel eens heel snel kunnen gaan. De nog relatief jonge ICT industrie zal hierdoor in staat zijn haar gang naar volwassenheid definitief in te zetten.

Tip
Wil je wat lezen over de belevenissen en ervaringen in de kantoorjungle, oftewel de moderne slavernij, dan beveel ik je van harte het boek ‘Zo Zuidas’ aan over de ontboezemingen van drie anonieme jonge vrouwen (twee advocaten en een bankier) werkzaam op de Amsterdamse Zuidas.

Al het goede komt uit New York

2011-01-11T23:34:00.002+01:00

Het programma Tegenlicht van de VPRO vind ik een van de betere programma’s van de publieke omroep, ik kijk er graag naar. Ook de aflevering van 10 januari 2011 ‘Agenda 2011’, waarin op zoek gegaan werd naar inspiratie voor het komende jaar, was weer de moeite waard. Een blik van herkenning en een boodschap naar mijn hart, die ik zelf al een aantal jaren uitdraag. Hoe gaat onze toekomst eruit zien? Weet u het?

Als eerste werd Jim Rogers ten tonele gevoerd. Investeerder en voorspeller van financieel economische trends. Heel knap hoe zijn voorspelling van een jaar eerder is uitgekomen. Maar is dat wel zo bijzonder? Ik wil geen afbreuk doen aan zijn kwaliteiten, maar zijn zelfgenoegzaamheid droop bijna van de beeldbuis af. Is niet het enige dat hij doet de resultaten uit het verleden extrapoleren naar de toekomst? En met een beetje kennis van zaken kom je toch al gauw tot de conclusie die hij trekt. Een voornamelijk analytisch verhaal met weinig inspiratie. Maar wat nu als zich totaal onvoorziene ontwikkelingen voor doen. Kan hij daar ook wat mee?

Sinds vorig najaar is Stichting Deniesa (De Nieuwe Samenleving) een feit en hebben we al twee festivals georganiseerd waarbij we vergelijkbare onderwerpen die in deze aflevering van Tegenlicht de revue passeerden, onder de aandacht hebben gebracht. Zo hebben wij onze eigen Jim Rogers in de persoon van Raoul Schepers. Maar onze ‘Jim’ gaat nog een stapje verder. Daar waar Rogers alleen maar aangeeft dat de bomen niet tot in de hemel groeien toont Schepers aan waarom we met onze economie op weg zijn naar een totale zelfvernietiging. Hij laat namelijk zien dat met name rente en economische groei funest zijn voor ons huidige economische systeem.

Urban Zen

Geraakt werd ik door Arianna Huffington die tijdens de trendy
bijeenkomst Urban Zen haar betoog starte met de opmerking over Zeitgeist. De naam van de filmreeks waarvan afgelopen week de nieuwste versie is gelanceerd. Haarfijn maakt zij duidelijk dat we leven in een tijd van transitie en dat wij van overleven en concurreren nu eindelijk eens aandacht moeten gaan besteden aan zingeving, samenwerking en empathie. Meer aandacht voor de mens in plaats van voor de materie. Waarmee wij weer recht zullen doen aan ons natuurlijke instinct.

Jaloers ben ik op de populariteit van haar blog: The Huffington Post, een van de belangrijkste nieuwssites van de VS. Zij heeft daarmee wel de publiciteit gegenereerd die ik ook zo graag zou bereiken. Niet voor mijzelf maar voor het uitdragen van de boodschap. Willen we onze welvaart en onze aarde behouden en met z'n allen een gelukkiger leven leiden dan zullen we moeten veranderen. Helaas ben ik niet getrouwd met een oliemagnaat en Congreslid, heb ik niet zoveel vriendjes in hooggeplaatste kringen en heb ik geen gooi gedaan naar het gouverneurschap van Californië. Ik heb het niet verder gebracht dan een kandidaatstelling bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2010, op een onverkiesbare plaats van een partij – Nieuw Nederland – die niet eens één zetel wist te behalen.

Altruïsme zit in onze natuur

Na Huffington krijgen we een lesje biologie van Frans de Waal die ons

duidelijk maakt dat uit zijn onderzoek bij apen blijkt dat dieren in staat zijn tot altruïsme. Hij betoogt daarmee dat het wel degelijk deel uitmaakt van onze natuur en dat wij niet zoals vaak gedacht alleen maar gaan voor eigen gewin. Dit gegeven wordt voorgelegd aan Jim Rogers, die met zijn antwoord direct door de mand valt. Hij is het daar totaal niet mee eens, in zijn ogen is de menselijke natuur gebaseerd op hebzucht. Het marktdenken (lees kapitalisme) is in zijn ogen het enige systeem dat ooit succesvol is geweest. Wat nu? Het einde hiervan was toch in zicht betoogde hij reeds eerder?

Als laatste in de rij laat hoogleraar theoretische natuurkunde uit de VS Michio Kaku zien welke technologische ontwikkelingen ons te wachten staan tot 2050. Waar de mens in dat verhaal zal blijven wordt niet duidelijk, maar dat zijn we wel gewend van veel wetenschappers.

Hoop voor de toekomst
De moraal van het verhaal: de pioniers van een nieuw paradigma zien we overal, daarvoor hoeven we niet per definitie naar New York af te reizen. Sterker nog: Nederland zit er vol mee. Punt is alleen dat de Amerikanen er veel meer tamtam over weten te maken dan wij. Daar kunnen wij, nuchtere Hollanders, nog wat van leren. Wat ik veel en veel opmerkelijker en bovenal verheugend vind is dat deze geluiden uit de VS komen en dat biedt mij het vertrouwen dat we nu eindelijk aan het begin staan van een nieuwe koers. Want je kan zeggen wat je wil van de VS, ze hebben nog altijd zoveel invloed dat als een trend eenmaal daar wordt opgepakt het over de hele wereld zal worden verspreid.

Kom een keer langs bij een van de festivals van Deniesa en praat en denk mee over de toekomst!

Kwakzalverij van de koude grond

2011-01-04T11:38:00.000+01:00

‘Kwakzalverij op Erasmus Medisch Centrum’ kopte de NRC op 29 december 2010. Een briljante kop, want het trekt direct mijn aandacht. Nieuwsgierig ga ik op zoek naar de achtergrond van deze vooringenomen houding. Een jaar geleden schreef ik al een blogje over alternatieve gezondheidszorg. Ook nu weer kan ik het niet laten er aandacht aan te schenken.

Net als vorig jaar bekruipt mij het gevoel van stemmingmakerij, wat ik zeker niet verwacht van een kwaliteitskrant als de NRC. Het artikel doet verslag van een proefschrift van fysiotherapeut Ineke van den Berg-de Lange die concludeert dat de alternatieve Moxa-therapie stuitligging bij baby’s kan verhelpen. De secretaris van de Vereniging tegen Kwakzalverij Frits van Dam is meedogenloos over de uitkomst van het proefschrift.
Alleen al de krantenkop over ‘Kwakzalverij’ vind ik stuitend. Bij kwakzalverij denk ik aan aderlating, bloedzuigers, de kapper die ook kiezen trekt. Kortom gezondheidszorg uit de oude doos. Wikipedia zegt over kwakzalverij het volgende:

“Kwakzalverij is strikt genomen het onbevoegd uitoefenen van de geneeskunde. Daarnaast wordt kwakzalverij veelal gezien als boerenbedrog en oplichterij. De mensen die kwakzalverij beoefenen worden kwakzalvers genoemd. Kwakzalvers zijn niet per definitie oplichters, omdat sommigen oprecht overtuigd kunnen zijn van het nut van hun behandelingen.”

Het gaat in het krantenartikel over een fysiotherapeut die een onderzoek heeft uitgevoerd op basis van wetenschappelijke voorwaarden bij een gerespecteerd medisch instituut. Iemand die wel degelijk bevoegd is en een conclusie trekt die onderbouwd wordt. Duidt dat op oplichterij? Het lijkt er niet op.

Ook nu weer erger ik mijn aan de ongelofelijke oppervlakkigheid en de eenzijdigheid van de uitlating ten aanzien van de alternatieve geneeskunde. Van Dam ‘voelt op zijn klompen aan dat het onzin is’. Met deze boerenwijsheid, een opmerking van de koude grond, valt hij iemand aan die wetenschappelijk onderzoek heeft uitgevoerd. Met deze opmerking diskwalificeert hij zichzelf volledig. Onwetenschappelijker kan het niet.

Waarom zo’n felle kritiek? Waarom zoveel scepsis als het om alternatieve geneeskunde gaat? Zijn we dan zo bang voor het onbekende? Bestaat wat je niet kan zien dan niet? Angst voor claims kunnen het niet zijn, want artsen (ook alternatieve artsen) zijn haast onschendbaar en bijna niet te vervolgen. Alternatieve artsen hebben geen prijsopdrijvend effect op de gezondheidszorg, eerder het tegenovergestelde. Veel alternatieve zorg wordt namelijk niet vergoed en betalen mensen uit eigen zak. Ook zijn er legio mensen die absoluut baat hebben bij alternatieve zorg. Hoe is dat dan te verklaren? De meeste patiënten maken veelal zelf een keuze voor een behandelaar, waardoor het vertrouwen toeneemt. Daarnaast wordt de aandacht van de behandelaar ook als heel positief ervaren.

Als we er vanuit gaan dat de Moxa-therapie een bewezen effect heeft is dat toch heel gunstig, zowel voor moeder en kind, als ook voor de zorgkosten. Als we de therapie negeren zijn er meer keizersneden noodzakelijk, meer ziekenhuisopnamen, meer verpleegkosten en is meer medicijngebruik nodig. Om nog maar te zwijgen van de herstelperiode na de operatie. Of is het een duivelsgedachte te veronderstellen dat men juist wel liever wil opereren en medicijnen wil kunnen voorschrijven? Waar is de keuzevrijheid van de patiënt in dit geval?

En als we dan geen gat kunnen schieten in het proefschrift geven we gewoon het Erasmus MC de schuld van het accepteren van ondermaatse proefschriften. Nee, met de Moxa-therapie kan het tekort op de rijksbegroting niet worden opgelost, daar is meer voor nodig. Maar een Oudhollands spreekwoord luidt: Alle kleine beetjes helpen. Dus als we nu allemaal de handen ineenslaan en met een open blik ook eens naar alternatieven kijken, dan zullen we in de toekomst wel in staat zijn de hoog oplopende zorgkosten te beheersen. Er is namelijk veel meer tussen hemel en aarde, in ieder geval meer dan we kunnen zien.

Winterintermezzo

2010-12-21T12:42:00.001+01:00

De kerstvakantie van mijn kinderen is weer een feit. Samen met twee van hun vriendjes ben ik er gisteren op uit getrokken. Ver weg hoefden we niet want de omgeving ziet er uit als een kerstkaart. Ik voel mij zeer bevoorrecht dat ik in zo’n mooie omgeving mag wonen.

De voortuin met de treurwilg

Sleetje rijden vanaf de winterdijk

De kinderen in de mist

Stilleven in de mist

De kinderen ploeterend door de diepe sneeuw

De achtertuin uitkijkend over de landerijen

Zoveel moois en dat in de naaste omgeving. Het is heerlijk om op het Betuwse platteland te wonen. Ik wens het iedereen toe. Het is nu afwachten of we een witte kerst gaan halen dit jaar. Van mij mag het nog wel even zo blijven!

Alle foto's ©Jolanda Verburg

.

De mobiele telefoon laat mensen dromen

2010-12-16T19:19:00.001+01:00

Wij staan er niet meer bij stil hoe technologie, in het bijzonder internet, ons leven door de jaren heen heeft veranderd. Een reflectie op de invloed van technologie op onze veranderende samenleving.

Vorige week in een vergadering benadrukte ik het belang van internet. Ik beweerde zelfs dat internet een basisbehoefte geworden is in ons bestaan. Iemand was het totaal niet met mij eens. Dat kan, ieder mens heeft recht op zijn eigen mening. Ik probeerde toch te achterhalen waarom iemand zo denkt. Dus ontstond er een discussie waarbij de verschillende inzichten werden gedeeld.

De digi’s en de digibeten
Concluderend kunnen wij zeggen dat er twee groepen mensen zijn. Enerzijds de groep die internet zelf niet intensief gebruikt dus het belang ervan niet zo inziet. Voor hen is internet slechts een soort encyclopedie of een vraagbaak. Dat zijn vooral mensen die een vast sociaal netwerk hebben en hun dagelijkse behoefte halen uit hun naaste omgeving. Die ook veelal in hun werk of activiteiten weinig of geen gebruik maken van internet.

De andere groep heeft een wat bredere blik op de wereld en heeft internet duidelijk wel geadopteerd in haar bestaan. Waarin nog wel veel gradaties van gebruik zijn te onderscheiden. Voor hen is internet net zo gewoon als de telefoon of de televisie. Naarmate de mensen jonger zijn, zeker de generaties die opgegroeid zijn met internet, neemt de acceptatiegraad toe. Op termijn zal de eerste groep vanzelf verdwijnen.

Internet als basisvoorziening
We kunnen gewoon niet meer ontkennen hoe een grote impact internet heeft op ons leven. De groei van informatie is gigantisch. De schatting is dat over ca. 10 jaar het internet over net zoveel informatie beschikt als het menselijk brein kan bevatten. Tel daar nog een keer 10 jaar bij op en het internet overtreft het collectieve brein van de totale wereldbevolking. De boeiende vraag is wat er 10 jaar daarna beschikbaar zal zijn? Zal dan het leven op aarde en in het heelal zijn geheimen prijs hebben gegeven? Wie zal het zeggen.

We weten allemaal welke impact de telefoon heeft gehad. Toch heeft de mobiele telefoon die impact in onze samenleving niet overtroffen. Wel in de derde wereld, daar heeft de mobiele telefoon levens veranderd. Een telefoon verbindt mensen met elkaar, maar als je geen vaste woon- en verblijfplaats hebt heb je niets aan een vaste telefoonverbinding. Daarom ook zie je in ontwikkelingslanden iedereen met een mobiele telefoon.

Mobiele telefoon als overlevingsbron
Laatst sprak ik met Caroline Figuères, directeur van de NGO IICD, zij is regelmatig voor haar werk in Afrika. Zij vertelde mij dat de mobiele telefoon veel meer doet dan mensen met elkaar verbinden. Zij verbaasde zich er aanvankelijk over dat hoe arm mensen ook zijn iedereen in ieder geval een mobiele telefoon heeft. Tot zij er achter kwam dat de mobiele telefoon in ontwikkelingslanden twee extra functies heeft.

De mobiele telefoon verbindt mensen met de bronnen om te overleven. Zij staan daardoor direct in contact met de beschikbaarheid van de eerste levensbehoeften: water en voedsel. Maar daarnaast laat het ook mensen dromen. De mobiele telefoon biedt mensen de mogelijkheid om bedrijvigheid te ontplooien en meer te genereren dan de eerste levensbehoefte. Daarmee stelt het mensen in staat om letterlijk hun dromen te verwezenlijken.

Digitale revolutie
Met internet gaat het al net zo. Een heel mooi filmpje op TED van Prof. Sugata Mitra over het zelflerende vermogen van kinderen is zo’n mooi voorbeeld. Kinderen die op een normale manier verstoken zijn van onderwijs hebben door internet toch de toegang tot onderwijs en de mogelijkheid om iets nieuws te leren. Zet op willekeurige plekken in de ontwikkelingslanden internetwerkplekken op en er zal een wereld open gaan voor een heel nieuwe generatie. Want alleen onderwijs biedt de mogelijkheid om te ontsnappen aan de armoede.

Voor mij staat als een paal boven water dat internet ons leven drastisch aan het veranderen is. We denken alleen dat we al in het digitale tijdperk zitten, maar dat is nog lang niet het geval. Ook voor ons is er nog veel meer te halen uit de technische mogelijkheden van het digitale tijdperk. Maar dan moeten we wel bereid zijn om onze manier van kijken naar onze wereld, onze manier van werken en de manier waarop we onze samenleving hebben ingericht te heroverwegen. Dan komen we tot de conclusie dat de mens het verschil maakt en dat ook wij onze dromen kunnen realiseren.

De gemalen hersenen van de salamander

2010-12-13T23:59:00.003+01:00

Ons denken en alle kennis die wij hebben kan volgens wetenschappers onmogelijk zijn opgeslagen in onze hersenen. Maar waar zit het dan wel?

Al jaren intrigeert mij de werking van de hersenen. Een fenomeen, een wonder. Niet zo gek natuurlijk, zelfs deskundigen zijn nog niet voldoende op de hoogte van de werking van het menselijk brein. Alleen al het verschil tussen de linker- en de rechterhersenhelft levert genoeg stof tot nadenken op. En neem nu dementie, een verschijnsel waar we vroeg of laat allemaal wel een keer mee geconfronteerd worden, maar wat je er nu echt tegen kan doen daar zijn de deskundigen het nog nauwelijks over eens, helaas.

Waar zit ons geheugen
Ik ben geen deskundige op dit gebied, maar toch houdt dit onderwerp mij geregeld bezig. De vraag die dan vaak opkomt is waar vindt het denken plaats? Onderzoek wijst uit dat alles wat we ooit hebben geleerd, gehoord, gezien, geroken en gelezen onmogelijk allemaal in onze hersenen kan zijn opgeslagen, daarvoor zijn onze hersenen niet toereikend genoeg. Waar zit al die informatie dan wel? Dat leidt direct tot de volgende vraag: is onze geest afgescheiden van ons lichaam? En als dat niet in onze hersenen zit waar zit het dan wel?

Ik was het afgelopen jaar naar een zeer inspirerend congres waar men een tipje van deze sluier probeerde op te lichten. In hersenonderzoek kan onderzocht worden welk deel van de hersenen informatie produceert, welk deel van de hersenen waarop reageert en hoe snel wordt gereageerd. Maar over de inhoud van de informatie komen we niets te weten. Dat is nog altijd ons privédomein. Dus hóe we denken kunnen we vaststellen, maar wát we denken absoluut niet.

Morfogenetische velden
De Britse bioloog Rupert Sheldrake doet al jaren onderzoek naar de werking van de hersenen en houdt zich met name bezig met het bewustzijn. Hij maakt daarbij vooral gebruik van dieren. Bekende verhalen zijn er over honden die precies weten wanneer hun baas onderweg naar huis is, ook al is deze nog kilometers van huis verwijderd.

Sheldrake heeft ontdekt dat ieder levend organisme een morfogenitisch veld bezit. Dat veld fungeert enerzijds als een soort blauwdruk dat informatie bevat over onze natuur en wie wij zijn, in al haar complexiteit tot op het niveau van atomen. En anderzijds een onzichtbaar energieveld is waardoor zelfs op grote afstanden informatie wordt verzonden over wat we doen.

Gemalen hersenen
Ook de Amerikaanse bioloog Paul Pietsch deed een opzienbarende ontdekking. Hij verwijderde de hersenen van een salamander haalde ze door de gehaktmolen en plaatste ze vervolgens weer terug bij het in coma gehouden dier. Na verloop van tijd bleek de salamander in staat om het vooraf aangeleerde gedrag weer toe te passen. Het geheugen bleek niet aangetast. Hieruit mogen we concluderen dat het geheugen zich dus niet in de hersenen zelf bevindt, maar ergens anders vandaan wordt betrokken. Maar waar bevindt zich dat dan?

Het Veld

De onderzoeksjournaliste Lynne McTaggart doet onderzoek naar het bewustzijn en heeft daar een aantal boeiend boek over geschreven, zoals ‘Het Veld’ en het ‘Gedachtenexperiment’.

Zij heeft ervaringen van tal van wetenschappers verzameld, waarin melding gemaakt wordt van een energieveld waarmee wij op de een of andere manier verbonden zijn. Fenomenen die niet passen in de wetenschappelijke context, omdat ze moeilijk of niet bewijsbaar zijn.

Ook Ervin Laszlo, systeemtheoreticus en oprichter van de Club van Budapest, heeft er diverse boeken aan gewijd. Hij noemt het energieveld: het Akasha-veld de term die ik zelf ook graag gebruik, omdat het al in oude overleveringen werd gehanteerd. Laszlo laat vooral zien dat wij aan de vooravond van een heel nieuwe wetenschappelijke context staan. De eerste bewijzen zijn te vinden in de theorie van de kwantummechanica.

Wetenschap 2.0
Voor mij staat vast, zeker gezien mijn eigen ervaringen op dit gebied, dat er meer is tussen hemel en aarde dan wat wij kunnen zien. Niet alles wat je ervaart is zichtbaar en bewijsbaar, maar dat betekent niet dat het niet bestaat. Volgens de regels van de wetenschap bestaan dit soort theorieën niet. Daarom ook is wat Rupert Sheldrake doet erg omstreden en wordt als niet-wetenschappelijk beschouwd.

Het wordt tijd dat de wetenschap zichzelf opnieuw uitvindt en haar eigen regels en wetten en handelswijzen herziet. Ooit dachten we dat de aarde het middelpunt van het universum was tot het tegendeel bewezen werd. Degene die beweerde dat de aarde om de zon draaide - Nicolaus Copernicus - werd aanvankelijk verguist, maar hij bleek toch gelijk te hebben.

Ik roep iedereen op om open te staan voor al het nieuwe dat op ons afkomt, want ook al kan je iets niet zien betekent niet dat het niet bestaat.

Vergissen is menselijk. Fouten maken ook.

2010-11-25T13:41:00.001+01:00

Als kind al werd je gestraft voor het maken van een fout. Terwijl iets goed doen niet of nauwelijks werd beloond. Dus hebben we geleerd om fouten te vermijden. En mocht dat toch gebeuren dan proberen we de fout te verdoezelen. Maar fouten maken is niet per definitie slecht.

Vanaf de industriële revolutie waarbij de mensen naar de fabrieken gingen om te werken zijn we opgevoed met regels wat wel en niet mocht tijdens het werk. Wat en hoe wij iets deden werd nauwkeurig gecontroleerd door de baas. Denk maar aan de lopende band, vaak gebruikt als parodie, waarbij door een fout alles in de soep loopt. Angst regeerde want het maken van fouten kostte tijd en dus geld en werd bestraft.

Toch komen we er steeds meer achter dat fouten maken helemaal niet zo erg is. Van je fouten kan je namelijk leren. Ga maar na: herinnert u zich nog die ene fout die u leven veranderende? Toen wilde u wel door de grond zakken, maar nu is het een opgeslagen ervaring die u nooit had willen missen. Fouten blijven langer bij dan successen. Dat is natuurlijk jammer, maar het zijn juist de fouten die een leerervaring met zich meebrengen. Daarom weten we het nog zo goed. Die hebben meer indruk gemaakt dan de dingen die we goed deden, dat was niet zo spannend.

In hiërarchisch gestructureerde bedrijven worden fouten vaak toegerekend aan mensen. Terwijl in een open mensgerichte cultuur het niet zo heel erg is om fouten te maken, want daar heerst de overtuiging dat fouten maken loont. Hoeveel ondernemers zijn er niet die ooit failliet zijn gegaan, maar geleerd hebben van hun fouten waardoor ze nu wel succesvol zijn? Meer dan je denkt.

In bepaalde branches is het blijven functioneren van het primaire proces van levensbelang. Hierbij dient het maken van fouten tot een absoluut minimum te worden beperkt. Hiervoor worden vaak veelomvattende en uitputtende maatregelen genomen met beschikbaarheidgaranties van 99,9%. Dat deze processen veelal ondersteund worden door ICT-systemen zal niemand verbazen.

Soms hebben fouten grote gevolgen

Als het primaire proces van Schiphol een dag plat ligt dan kost dat miljoenen. Vandaar dat ICT daar een cruciale en prominente rol vervult. Dat ICT niet altijd afdoende werkt is afgelopen vrijdag gebleken bij de storing bij ProRail. Er ontstond brand in de ruimte waar het primaire proces draaide waardoor op last van de brandweer de stroom werd afgesloten. Gevolg: duizenden gestrande reizigers, omdat geen trein meer kon rijden. Niet echt een unieke situatie, want hoe vaak is het in de afgelopen jaren al niet fout gegaan?

De vraag die direct bij mij opkwam toen ik het nieuws hoorde was: ‘Waarom waren er geen back-upvoorzieningen?’ In al de jaren dat ik bedrijven adviseer over ICT heb ik daar altijd op gehamerd. Goede uitwijk- en back-upvoorzieningen voor het primaire proces is cruciaal. In oktober is er een geheel nieuwe controlecentrum voor het spoor in gebruik genomen, wat blijkbaar niet naar tevredenheid functioneert. Heel nieuwsgierig ben ik naar waar de Zwarte Piet komt te liggen en hoeveel koppen er gaan rollen. Er wordt zelfs al gesproken over vervangen van de directie en de Raad van Commissarissen. In ieder geval zal een batterij aan deskundigen zich over de schuldvraag gaan buigen. Terwijl het wellicht beter is om deskundigen over de oplossing van het probleem te laten nadenken.

Wie is de schuldige? Wie heeft de fout gemaakt? Wie moet er gestraft worden? Die vraag hangt altijd als een Zwaard van Damocles boven de hoofden van de mensen. Het is de cultuur waarin we leven. Op school worden alleen de fouten zichtbaar, dik onderstreept met rood. Terwijl we juist zouden moeten benadrukken hoeveel er wel goed gaat. Maar als de fouten niet zichtbaar gemaakt worden kunnen we er ook weer niets van leren. Toch vraag ik mij geregeld af of het niet anders kan?

Fouten maken is cultuurbepalend

In een feminiene cultuur speelt controle geen rol maar de kracht van het individu. In zo’n cultuur is het (binnen zekere grenzen) geoorloofd om fouten te maken. Als er zich dan toch een calamiteit voordoet hoeft niemand zijn kop in het zand te steken, omdat de oorzaak en de aanleiding bespreekbaar zijn. Niemand hoeft hier bang te zijn en in de paniek te schieten voor de schuldvraag, want het gaat hierbij om een gedeelde verantwoordelijkheid. Hier zijn vooraf alle denkbare scenario’s en risico’s ingeschat en doorgesproken. De genomen beslissingen worden gedragen en gedeeld in de organisatie.

Ik ben er ook van overtuigd dat in een organisaties waar openheid en transparantie de boventoon voert veel zorgvuldiger met risico’s wordt omgesprongen. In culturen gebaseerd op macht en waar wordt afgerekend op individuele prestaties is dit ondenkbaar. Dit zijn de culturen waar de angst regeert en de schuldvraag wordt ontweken. Waar mensen letterlijk ziek worden van mogelijke gevolgen van hun handelen.

Het begint allemaal bij de opvoeding
Veel van ons gedrag ligt opgesloten in onze opvoeding. Hoe vaak laten wij onze kinderen merken dat iets niet goed gaat? Is dat niet vaker dan dat we laten merken hoe goed ze het doen en hoeveel we van ze houden? Jammer toch! Veel kinderen hebben last van faalangst. En hoeveel mensen zijn er niet die hun leven lang wanhopig naar de goedkeuring van hun ouders zijn blijven streven? Het gevoel van ‘Je bent niet goed genoeg’ haalt dingen naar boven en een gedrevenheid die dodelijk zijn. Waaraan mensen kapot gaan. Als de drijfveer op verkeerde gronden is gebaseerd heeft dat nooit de juiste positieve gevolgen. Daar kom je pas achter als het te laat is.

Deze wetenschap leert ons dat we zaken ánders kunnen en moeten doen. Laat kinderen lekker aanmodderen en zaken zelf uitzoeken, want alleen daar leren ze wat van. Laat ze fouten maken en onderuit gaan, maar maak het wel bespreekbaar, want juist daar steken ze wat van op. Laten we de bedrijven inrichten waar openheid voorop staat en fouten maken geen doodzonde is, daar wordt de organisatie succesvoller van. Laat mensen weten dat ze uniek zijn en krachtig, daar worden we allemaal beter van.

Imago van werk

2010-11-19T16:07:00.001+01:00

In onze samenleving wordt veel waarde gehecht aan een baan en de status die het met zich meebrengt. Mensen hébben geen baan, maar zíjn hun baan. Met alle gevolgen van dien, want O wee als we onze baan kwijtraken, dan zijn we de crisis nabij.

Dat het hebben van een baan belangrijk is blijkt vooral bij onze eerste kennismaking met mensen. Want het eerste wat meestal gevraagd wordt is: wat doe je voor werk? Met het antwoord dat iemand vervolgens geeft plaatsen we hem of haar in een hokje. Het hebben van werk geeft ons niet alleen inkomsten om in de basisbehoefte te voorzien, maar geeft ons ook aanzien, status en identiteit.

In het huidige bedrijfsklimaat is het wel duidelijk aan het worden dat lifetime employment niet meer bestaat. Waar vroeger onze opa’s nog onderscheiden werden voor 40 jaar trouwe dienst bij dezelfde werkgever geldt nu eerder het omgekeerde. Je levenlang bij dezelfde werkgever is meer uitzondering dan regel geworden. Net als in ons consumptiepatroon zoeken we voortdurend afleiding en uitdaging. Uit onderzoek, o.a. het jaarlijks onderzoek van Manpower, blijkt dat deze trend zich voortzet. Waar baanzekerheid vroeger doorslaggevend was wordt nu persoonlijke ontwikkeling hoger gewaardeerd.

De onderzoeken wijzen uit dat de nieuwe werknemer (M/V) op zoek is naar niet-materiële waarden en naar meer zingeving in het werk en dat uitdaging belangrijker is dan de geldelijke beloning. Dit betekent niet dat geld niet belangrijk is maar men gaat er gewoon vanuit dat er voldoende geld verdiend kan worden om een leuk leven te leiden. Het is simpelweg geen issue.

We kunnen hiermee concluderen dat het imago van werk aan het veranderen is en die ontwikkeling juich ik van harte toe. Dit is namelijk de eerste stap naar de echte elementen van het nieuwe werken. Het nieuwe werken wordt vooral geassocieerd met nieuwe technologie, social media, gebruik van internet en mobiel werken. Maar nog veel belangrijker dan de technologische mogelijkheden wordt het nieuwe werken bepaald door de zachtere menselijke aspecten, de sociale innovatie.

Sociale innovatie heeft betrekking op creativiteitontwikkeling, flexibiliteit, zelfstandigheid, mogelijkheden van zelfsturing, samenwerken, kwaliteit en vakmanschap. De puur menselijke kanten van het werk. Een prettige sfeer en een collegiale cultuur en ruimte voor wie je bent werd door jongeren in de onderzoeken als belangrijk aangemerkt. Het is algemeen bekend dat mensen die lekker in hun vel zitten beter presteren.

Toch blijft het imago van het soort werk dat je doet of de bedrijfstak waarin je werkt belangrijk. Dat merkte ik onlangs weer in gesprekken met een groep jongeren in de bijstand, veelal van allochtone afkomst. Het bleek dat ze liever op kantoor werken dan in een ambachtelijk beroep. Met een pak aan naar je werk heeft meer status dan werken in een overall! Daar ligt nog een belangrijke taak voor het leiderschap van werkgevers, opvoeders, het onderwijs maar zeker ook voor de media.

We staan de komende jaren voor een enorme uitdaging. Binnen een paar jaar dreigt een nijpend tekort aan goede vakmensen, of dit nu in de industrie, het onderwijs of in de gezondheidszorg is. Het is daarom zaak om het imago van dergelijke bedrijfstakken en bepaalde beroepen op te krikken. Hierbij moeten we onderzoeken hoe de elementen van sociale innovatie het werk ten goede komen en het imago van deze bedrijfstakken kunnen versterken. Zodat ook hier weer met plezier en vol trots gewerkt kan worden.

Ik heb het inmiddels afgeleerd om als eerste te vragen wat iemand voor werk doet. Wie die persoon is vind ik veel boeiender en interessanter. Ik vertel ook veel liever over mijn passie dan over mijn werk. Dat daar een zekere overlap in zit mag niet vreemd zijn, maar dat is het voor veel mensen wel. Wat je privé doet doe je voor je plezier en wat je in je werk doet is voor de status of voor het geld om te kunnen leven of je gezin te onderhouden. Zodra we deze gedachten van ons af weten te schudden zal het imago van werk veranderen.

Economie van de krimp

2010-11-15T23:44:00.008+01:00

Dit weekend kwam ik een paar artikelen tegen over krimp van de economie. Ik dacht gelijk hè hè eindelijk durven we er voor uit te komen dat we aan de vooravond staan van een krimpende economie. Kunnen we passende maatregelen gaan nemen. Helaas was dat niet de strekking van de artikelen.

De artikelen hadden een louter economische invalshoek, met als conclusie dat we zo snel mogelijk weer op groei aan moeten koersen. “Krimp bbp schokt Nederland” kopte de NRC. Nou zo schokkend was het artikel nu ook weer niet, want de inhoud ging over: lichte krimp en eenmalige dip. Maar niets over een structurele ontwikkeling waar we in Nederland de komende jaren mee geconfronteerd gaan worden. En niets over te nemen maatregelen alleen maar over groei, groei, groei.

Het zou eindelijk eens tijd worden dat we paal en perk gaan stellen aan de groei van de economie. Bomen groeien tenslotte ook niet tot aan de hemel dus waarom de economie wel? De afgelopen twee jaar zijn we ineens geconfronteerd met een stagnerende en zelfs krimpende economie. Het woord recessie dook op, een woord dat voorheen nagenoeg nooit aan de orde was, laat staan werd uitgesproken. Alleen al het uitspreken van zo’n beladen woord zou tot zelfdestructie kunnen leiden. Dus bleven we lekker geloven in ongebreidelde groei.

Ons economisch systeem is helaas ingericht op groei. We leven op ‘schuldengeld’, een term ontleend aan het boek van Ervin Laszlo – Je kunt de wereld veranderen. Dat betekent dat we rente op investeringen alleen kunnen terugbetalen als er groei tegenover staat. Willen we dit systeem veranderen zullen we op een totaal andere basis aan de middelen moeten gaan komen.

We realiseren ons nog steeds niet dat we aan de vooravond staan van een fenomeen dat we nog niet kennen: een krimpende samenleving. De krimp zit niet zo zeer in de economie, maar betreft vooral de Nederlandse bevolking. De gevolgen zullen we binnen een aantal jaar al gaan merken, omdat de naoorlogse babyboomgeneratie op het punt staat het bedrijfsleven te verlaten. Door de wijze waarop ons pensioenstelsel is ingericht gaan we een moeilijke tijd tegemoet waardoor onze welvaart structureel onder druk zal komen te staan. Ons pensioenstelsel wordt namelijk gefinancierd door de werkende beroepsbevolking en als die krimpt en er meer mensen (ouderen) onderhouden moeten worden dan loopt dat ergens spaak.

Er zijn niet alleen grenzen aan de economie en de bevolkingsgroei maar ook aan het exploiteren van onze planeet. Al Gore heeft de problematiek als trend wereldwijd onder de aandacht gebracht. Zoals de bomen niet tot in de hemel groeien zo kan de planeet ook niet oneindig ontgonnen worden. Het houdt gewoon simpelweg een keer op. En op is dan ook echt op!

Helaas komt de term krimpende economie niet voor in de vocabulaire van de hedendaagse econoom. Vanaf de recessie in de jaren ’30 van de vorige eeuw is economische groei als ideologie de grote drijfveer achter ons economisch bestel geworden. De grote econoom John Maynard Keynes zei toen al: Gemeen is nuttig, eerlijk niet. Waarmee een economisch systeem is ontstaan waarbij hebzucht de grote drijfveer is geworden. Maar zelfs Keynes gaf toentertijd al aan dat eens het tij zou moeten gaan keren. Alle signalen wijzen erop dat nu dat moment is aangebroken.

Nederland is een van de dichtst bevolkte gebieden ter wereld. Dat heeft gevolgen voor hoe wij met elkaar samenleven. In laboratoria zijn veelvuldig proeven gedaan met veel ratten in een kleine ruimte. Vroeg of laat leidt dat tot stress en agressie. Bij de mens is dat niet anders. Kijk naar fenomenen als zinloos en verbaal geweld en toenemende agressie tegen andere bevolkingsgroepen. Is dat niet een gevolg van de drukte in onze samenleving? Op zeker moment heeft ieder levend wezen behoefte aan rust en ruimte. Waar kunnen we tegenwoordig nog alleen zijn zonder gestoord te worden door burengerucht en geluidshinder? Het wordt tijd dat we ons uit onze verstedelijkte gebieden terug kunnen trekken in de natuur waar ruimte en stilte overheersen.

Als we de ontwikkelingen op een rij zetten is er maar een oplossing: willen we onze welvaart behouden dan moeten we slimmer en innovatiever worden en onze ongebreidelde consumptiedrang beteugelen. Een oplossing is dat we gaan streven naar duurzame groei. En als we ons nu goed voorbereiden dan kunnen we, over een aantal decennia als de bevolking echt gaat afnemen, een duurzame krimp aan.

Ook is het sterk aan te bevelen om in de economische wetenschap aandacht te geven aan krimp naast groeiscenario’s en aan overvloed denken in plaats van denken in schaarste. De economen van de toekomst moeten anders leren denken. Het is geen exacte wetenschap waarbij het verleden maatgevend is voor de toekomst. Er zit een grote mate van emotie en zelfmaakbaarheid in onze samenleving die nog onvoldoende wordt meegenomen in het economievak.

Welvaart hangt niet af van hetgeen we aan materie bezitten maar heeft te maken met de liefde en verbondenheid met andere mensen, met de vrijheid van het individu, een fijn gezin en een gezellige vriendenkring, een prettig huis om in te wonen in een natuurlijke omgeving en een zinvolle bijdrage (arbeid) aan de samenleving. Om gelukkig te zijn en in welvaart te leven hebben we niet per definitie economische groei nodig.

Bron: Ervin Laszlo - Je kunt de wereld veranderen

Verschuiving van de macht

2010-11-08T00:40:00.000+01:00

Inmiddels zijn we ons allemaal bewust dat de hegemonie van de Verenigde Staten zijn langste tijd gehad heeft. De macht komt steeds meer te liggen bij de opkomende industrieën. De ogen zijn vooral op China gericht, maar is dat wel zo verstandig?

Nog altijd getergd door honger en armoede is het geweldig dat een land als China met de grootste populatie ter wereld (1,3 miljard inwoners) zich de laatst jaren zo positief ontwikkelt. De groei blijft fors en zal naar verwachting dit jaar boven de 10% uitkomen. Maar bij al die triomfgeluiden mogen we niet onze ogen sluiten voor zaken die nog altijd niet goed geregeld zijn.

Wat betreft de misstanden op gebied van mensenrechten in China hoef je veelal niet ver te zoeken. Geregeld maakt de media daar melding van en een zoekopdracht op internet geeft veel hits. Voorbeelden als arbeiders die lange dagen maken onder erbarmelijke omstandigheden, kinderarbeid, onveilige werkplekken waarbij nogal eens sprake is van blijvend letsel, mensen die de gevangenis in draaien omdat ze ageren tegen de Chinese overheid, noem maar op.

Nobelprijs voor de Vrede
De op 8 oktober jongstleden toegekende Nobelprijs voor de Vrede aan de Chinese dissident Liu Xiaobo heeft veel stof doen opwaaien. Vorig jaar werd Liu veroordeeld tot 11 jaar gevangenisstraf voor “aanzetten tot staatsondermijning”. Hij roept al jaren op voor meer vrijheid en democratie en vermindering van de dominante rol van de Communistische Partij. De dag na de toekenning werd de vrouw van Liu onder huisarrest geplaatst, zodat ook zij niet in staat zal zijn de prijs in ontvangst te nemen.

Vrijdag meldde de kranten dat de Chinese overheid landen van de Europese Unie onder druk zet om de uitreiking van de Nobelprijs op 10 december te boycotten. Doen ze dat niet dan zal dt gevolgen hebben. Vergelijkbaar met het signaal dat het afgelopen jaar werd afgegeven voorafgaand aan het bezoek van de Dalai Lama. Onder deze druk zwichtte onze regering door op persoonlijke titel met de Dalai Lama te praten, in plaats van als vertegenwoordiger van de Nederlandse regering.

Economisch evenwicht
Door haar enorme groei heeft China een handelsbalansoverschot. Ooit heeft de Engelse econoom John Maynard Keynes aangegeven dat voor een gezond economisch evenwicht in de wereld de handelsbalanstekorten cq –overschotten binnen de min en plus 4% moeten liggen. China ligt daar momenteel net boven en als ze zo doorgaan zal dat ruim naar boven oplopen.

Vorig jaar heeft het Westen al aangedrongen op beperking van de groei, ook in verband met de hoeveelheid CO2 uitstoot, maar de enige reactie van China was dat ze ook recht heeft op welvaart. De vraag is of China zich wel realiseert welke invloed de machtige positie, die ze innemen in het monetaire systeem, inhoudt?

Monopoliepositie
De laatste maanden gaat China nog een stapje verder. Het land is rijk aan zeer zeldzame grondstoffen die belangrijk zijn voor mobiele telefonie, de ICT en accu’s voor hybride auto’s. Eerder dit jaar kondigde China aan dat zij de uitvoer van bepaalde aardmetalen gaat beperken. Na een recent incident met Japan legde China de uitvoer aan Japan volledig stil. Wat als wij nu geen gehoor geven aan de oproep om de Nobelprijsceremonie te boycotten?

Allemaal krachtig taal van een land dat op de economische ranglijst inmiddels na de Verenigde Staten de tweede plaats inneemt. Het lijkt er veel op dat China haar monopolistische positie uitbuit. Echter de nieuwe machtspositie van China neemt ook verantwoordelijkheid met zich mee. Zorgvuldigheid is hierbij geboden gezien de wereldwijde belangen.

Beperken afhankelijkheid

Natuurlijk moeten we blijven streven naar intensieve samenwerking met China, maar het is zeker niet onverstandig om ons heen te blijven kijken naar alternatieve mogelijkheden.

Ik denk dan vooral aan een land als Brazilië. Een land met een enorme potentie met als bijkomstigheid een cultuur die veel beter bij het Westen past dan de Chinese cultuur. Zeker nu het land een nieuwe fase ingaat na de verkiezing van Dilma Rousseff als eerste vrouwelijke president. Ook een land rijk aan olie en grondstoffen. Laten we vooral kritisch blijven en niet in de valkuil trappen en onszelf afhankelijk maken van één machtige speler.

Roem maakt meer kapot dan je lief is

2010-10-25T15:44:00.005+02:00

Mijn zoon wil profvoetballer worden. Als ik nu de affaire Yuri van Gelder voorbij zie komen, hou ik mijn hart vast. Wat moet je nu als moeder? Je wil hem behoeden voor gevaar en ellende. Maar je wil hem niet de illusie ontnemen.

Met kromme tenen lees ik de afgelopen weken de berichten over Yuri van Gelder. Hij heeft niet meegedaan aan de WK turnen in Rotterdam. De berichtgeving is ronduit dubieus. Of hij zelf de handdoek in de ring heeft gegooid of er uitgezet is door de turnbond, omdat hij weer cocaïne gebruikt zou hebben, blijft onduidelijk. Althans als je beide partijen op waarheid wil geloven. Van Gelder ontkent.

Topsporter is de verliezer
Een ronduit treurige zaak met maar één verliezer: de topsporter. Arme Yuri kon de weelde van de roem niet dragen, vervallen in cocaïne om de druk te weerstaan. Hoeveel voormalige topsporters is hetzelfde overkomen? Kijk naar een topvoetballer als Diego Maradona. En hoeveel topsporters zijn er na hun carrière in de vergetelheid geraakt en daardoor aan de drank? Meer dan wij weten. Dit zie ik als mijn zoon het heeft over topsporter worden.

Hoe pak je dit nu aan als moeder van een topsporter in de dop? Door je kind de illusie te ontnemen, neem je hem zijn plezier in de sport af. Door te verkondigen dat hij mogelijk talent mist ontneem je hem de ambitie en motivatie. Tenslotte geldt nog altijd de kracht van de intentie waarmee iemand het geluk afdwingt. Een regelrechte worsteling voor een moeder met een ambitieus kind.

Ouders de drijvende kracht
Vaak zijn de ouders de drijvende kracht achter een topsporter, door wie het kind wordt bijgebracht dat de top bereiken een levensvervulling is. En als zo’n kind niet stevig in de schoenen staat en maar meegaat om de ouders te behagen dan kan dat desastreuze gevolgen hebben. Door de drive en ambitie van zijn ouders, wordt het kind afhankelijk van anderen om de top te bereiken. Een slechte drijfveer.

Misschien heeft onze zoon op dit punt een “voordeel”: zijn ouders hebben allebei niets met voetbal. We stimuleren hem en komen braaf iedere wedstrijd kijken, maar we houden een zekere mate van nuchterheid ten aanzien van zijn ambitie. Ik zeg geregeld tegen hem: “Kind van mij mag je profvoetballer worden, maar zorg dan wel voor een goede opleiding zodat je na je profcarrière ook nog andere mogelijkheden hebt".

Meer welvaart, maar niet gelukkiger
De zucht naar roem lijkt bij ons huidige bestaan te horen. Net zo als onze ongebreidelde consumptiedrang. Het lijkt of we geen maat meer kunnen houden. Vroeger wilden kinderen brandweerman of verpleegster worden, tegenwoordig topsporter of een beroemde zanger(es). Programma’s als Popstars versterken dat gevoel. Wij mogen niet meer tevreden zijn met een eenvoudig bestaan in de kantlijn van de samenleving. Dan hoor je er niet bij en ben je een loser.

We hebben meer welvaart dan ooit, maar echt gelukkiger zijn we er niet op geworden. In mijn ogen is de zucht naar roem meer een roep om aandacht vanwege gebrek aan liefde en eigenwaarde. En als dat de drijfveer is zal een topsporter na het beëindigen van een profcarrière, hoe succesvol ook, nooit meer gelukkig zijn omdat de aandacht van de omgeving wegvalt.

Topsport is business

De topsport is net als het zakenleven een keiharde business. Dat zie je maar al te goed aan Yuri van Gelder, uitgekotst door trainer en turnbond, terwijl zij hem juist zouden moeten opvangen! Dat is wat ik vooral mijn zoon wil meegeven.

Gelukkig heeft mijn zoon al een middelbare school in beeld waar ze een sportklas op HAVO niveau hebben. Daar gaat hij voor! En dat is meteen een mooie stok achter de deur om op school ook te presteren. Verder zijn wij gewoon trots op zijn goede prestaties op het voetbalveld. Maar bovenal telt dat wij hem veel liefde geven en maakt het ons niet uit wat hij gaat doen in het leven. Het zal zijn keuze zijn en daarin zullen wij hem met alle liefde begeleiden en ondersteunen.

Hè ja, laten we de AOW verhogen!

2010-09-29T10:42:00.000+02:00

Mij krijg je niet heel gauw boos, want aan ruzie heb ik een hekel. Maar over onrecht kan ik mij behoorlijk opwinden. Nu bijvoorbeeld over de onzinnige discussie welke generatie moet opdraaien voor de kosten van de crisis.

Zo maakte Jan Nagel een paar dagen geleden bekend dat hij met zijn nieuw opgerichte politieke partij OokU mee gaat doen aan de Provinciale Statenverkiezing van 2 maart volgend jaar. De partij gaat zich hard maken voor pensioengerechtigden en AOW-ers. Op zich is dat niets om je druk over te maken. Nagel heeft al aan de wieg gestaan van een aantal partijen die op niets zijn uitgelopen. En er zijn in het verleden wel meer initiatieven geweest voor een politieke ouderenpartij. Waar ik mij uitermate aan erger is de toonzetting van zijn initiatief: kortzichtig en eenzijdig gericht op zijn eigen belang. Het klinkt zoals de reclameslogan: Wij van WC-eend adviseren WC-eend.

Ouderen bezorgd over financiële toekomst
Nagel heeft een onderzoek laten uitvoeren door Maurice de Hond onder negenhonderd 50-plussers. De meerderheid van de ondervraagden gaf aan bezorgd te zijn over hun financiële toekomst. Nou, nou spannend, hoor! Vraag het iedere willekeurige Nederlander van elke leeftijd en je krijgt hetzelfde antwoord. Iedereen maakt zich toch zorgen over de toekomst, we zijn nog amper opgekrabbeld uit de ergste crisis die we ooit hebben meegemaakt.

Zo wil hij de ouderen tegemoet komen met het volgende punt uit zijn programma: “Een dertiende maand voor AOW-ers!” Hou toch op. Zij hebben al keurig netjes vanaf hun 65ste AOW ontvangen. De generaties die gaan komen mogen blij zijn als er überhaupt nog een AOW is. Ik heb tot nu toe AOW-premie betaald, maar het is nog maar de vraag of de enorme vergrijzing die voor de deur staat deze ouderdomsvoorziening nog toelaat.

In plaats van een dertiende maand moet er eerder gedacht worden aan het heffen van inkomstenbelasting op de AOW, zodat de rijken in ieder geval gaan meebetalen aan de vergrijzing. Heeft u wel eens uitgerekend wat een echtpaar van de huidige generatie misloopt als ze twee jaar later pas AOW ontvangen? En dan hebben we het nog niet eens over ons pensioen.

De Algemene Ouderdomswet (AOW)
De AOW is in 1957 ingevoerd om de ouderen tegemoet te komen en de jongere generatie de gelegenheid te geven om mee te werken aan de wederopbouw in de periode na de tweede wereldoorlog. Onze grootouders hebben dus nooit AOW-premie betaald maar wel volledige AOW ontvangen. De AOW-leeftijd is toentertijd op 65 jaar gezet met de mededeling dat door demografische factoren deze leeftijd zou kunnen verschuiven, waarbij een leeftijd van 70 jaar werd genoemd, terwijl de algemene levensverwachting toen nog veel lager lag.

Nagel verzet zich tegen het verhoging van de AOW-leeftijd. Om dit te compenseren pleit hij voor geleidelijke afschaffing van de hypotheekrenteaftrek. Ook zo’n lekker punt. Veel ouderen zitten goed in de slappe was en hebben geen hypotheek meer, dus dat treft de ouderen niet.

De grote uittocht staat voor de deur

De babyboomgeneratie die nu staat te popelen om met pensioen te gaan hebben de gouden jaren meegemaakt. Ze hebben optimaal genoten van de vrijheid, hadden alle mogelijkheden om te studeren en om carrière te maken. Ze hadden vrouwen die niet werkten, dus geen dure kinderopvang nodig en de studie van de kinderen werd ook gesubsidieerd. En als de moeders al werkten dan hadden zij wel moeders die (geheel gratis) op de kinderen pasten.

Deze generatie heeft ook nog eens optimaal geprofiteerd van de waardestijging in de huizenmarkt. Goedkopen nieuwbouw waarvan de waarde als een raket omhoog schoot vanwege de woningnood en de riante voorziening van hypotheekrenteaftrek. Om nog maar te zwijgen van allerlei koopsomregelingen, arbeidsduurverkorting, VUT-regelingen en spaarloonregelingen. Allemaal belastingvoordelen en regelingen die nu zijn versoberd, afgeschaft of dreigen te worden afgeschaft.

Vermogende ouders en veertig dienstjaren
Deze generatie hadden ouders (die de oorloog hebben meegemaakt) die heel zuinig geweest zijn en in de wederopbouw ook vermogen hebben opgebouwd (meestal door waardestijging van hun woning). Ik ken heel veel mensen die via allerlei ingenieuze constructies woningen van ouders hebben gekocht en daardoor geen successierechten hebben betaald. Die mogelijkheden zijn er inmiddels ook niet meer.

Veel ouderen stammen uit de tijd van de lifetime employment en hebben veertig dienstjaren bij dezelfde baas met een bijbehorend pensioen. Kom daar vandaag de dag nog maar eens om. En als ze geen veertig jaar gewerkt hebben zijn velen met riante VUT-premies ergens rond hun 56ste vertrokken. Ik heb ook ooit VUT-premie betaald maar zal daar nooit van profiteren en zie daar geen cent van terug.

Invloedrijke doelgroep
Op zich denk ik dat we weinig te vrezen hebben van de vooringenomen plannen van Jan Nagel. Zijn politieke carrière is ronduit wispelturig. Dat geldt ook voor een aantal van zijn partijpunten evenals zijn niet onderbouwde mededeling dat hij ook wil opkomen voor kinderen. Hoe dat te rijmen valt met zijn issue omtrent de ouderen is mij volslagen onduidelijk.

Toch kan een initiatief als dat van Nagel best wel eens van invloed gaan zijn in een toekomstige politieke stroming. De babyboomgeneratie is een hele grote groep met heel veel invloed die de komende generaties kunnen maken en breken. Deze generatie heeft niet alleen een dikke vinger in de pap in het bedrijfsleven maar ook in bestuurlijk Nederland, het ‘Old Boys Netwerk’ en in de politiek. Kijk maar naar alle oudere CDA-mannen die van zich lieten horen en de laatste kabinetsonderhandelingen behoorlijk dwarszaten. Ze hebben straks heel veel armslag (middelen en gezondheid) om nog tot hoge leeftijd een vinger in de pap te kunnen houden.

Het oude denken
We hebben het hier ook over de generatie die zich nooit bekommerd heeft om het milieu. Zij zaten aan het stuur in de tijd dat de meeste uitstoot van broeikasgassen werd veroorzaakt, zonder zich af te vragen wat het met de kwaliteit van de aarde doet. De Club van Rome heeft al in de jaren ’70 tamtam gemaakt, maar deze generatie heeft willens en wetens zijn kop in het zand gestoken.

De huidige economische principes, het ‘gelddenken’, het oude werken is door deze generatie vormgegeven, dit denken laten ze niet makkelijk los. Ze hebben in de jaren ’70 kennis gemaakt met vrijheid – blijheid en geven dat niet zomaar op. Zij hebben de huidige welvaart gecreëerd maar ze mogen niet denken dat ze daardoor automatisch recht hebben op een riante oude dag, ook zij moeten hun bijdrage leveren. Al was het maar een bijdrage in de dure gezondheidszorg en verzorging (dat zou terecht zijn).

Ieder baby die nu in Nederland geboren wordt is al opgezadeld met een schuld van €160.000,- Wie moeten straks opdraaien voor de puinhopen van de klimaatverandering, de milieuverontreiniging, de pensioenen van de ouderen en de dure gezondheidszorg?

Generatie @ work

2010-09-27T15:21:00.005+02:00

De jongere generatie werknemers is geboren met de PC onder de arm en heeft daardoor nu al een voorsprong op de oudere collega’s. Ze worden niet voor niets ‘Digital Natives’ genoemd. Wat mijn generatie niet voor elkaar gekregen heeft zal hun wel lukken: de digitale revolutie ontketenen.

Afgelopen week was ik bij een bijeenkomst georganiseerd door de Kamer van Koophandel met als titel: Van buzz naar business. De gemiddelde leeftijd van de toehoorders, allemaal ondernemers, was redelijk hoog. Bij hand opsteken bleek dat slechts een gering aantal al iets aan social media deed. Hoog tijd voor nieuwe inzichten.

Een aantal, wat oudere ondernemers, maakte zich druk over het feit dat hun kinderen zoveel tijd achter de computer doorbrachten, dat vonden zij geen goede ontwikkeling. Woorden als ‘verslaafd aan’ en ‘vastgeplakt zitten aan de PC’ kwamen voorbij. Maar is dat wel zo negatief als het hier werd gesuggereerd? Is dat niet de realiteit waar we nu in leven?

Ik herinner mij nog een filmpje van ca. 25 jaar geleden waarin getoond werd dat de wereld steeds meer met elkaar verbonden zou worden. Het leek ongelooflijk, een utopie, waar het naar toe zou groeien en welke rol de ICT daarin zou gaan vervullen. Het is realiteit geworden! Het filmpje heeft toen zoveel indruk op mij gemaakt dat ik het nog steeds voor mij zie. Voor mij is daarmee duidelijk geworden dat niets onmogelijk is.

Ook is mij duidelijk dat we nog lang niet genoeg profijt halen uit de mogelijkheden van ICT. We hebben onze manier van werken, ontstaan tijdens de industriële revolutie, geautomatiseerd, maar we zijn er niet anders door gaan werken.

Oude generatie zit in de weg
Een grote hinderpaal bij de vernieuwing is dat we onszelf in de weg zitten. De huidige generatie managers, ondernemers en bestuurders zijn groot gebracht in de oude hiërarchische manier van werken, waarbij de PC op zeker moment is ingebracht in het bestaande proces. Echte vooruitgang gaan we pas boeken als de processen worden herontworpen en de mens de centrale schakel in het proces wordt.

De jeugd weet wel raad met nieuwe toepassingen. We zien om ons heen de voorbeelden al ontstaan: Het nieuwe werken, gebruik van sociale media, bloggen, twitteren, tijd- en plaatsonafhankelijk werken, het ontstaan van netwerkorganisaties, ruimte voor creativiteit en innovatie en zoeken en delen van kennis via internet.

Steeds meer jongeren beginnen voor zichzelf of zetten met andere jongeren nieuwe organisaties op. Zij zien namelijk de nieuwe mogelijkheden maar kunnen die niet verwezenlijken in bestaande organisaties. Hier ligt een duidelijke trend. En willen de bestaande en grotere bedrijven overleven dan zullen ze wel mee moeten in deze ontwikkeling, omdat ze anders op termijn geen medewerkers meer kunnen aantrekken.

Nieuwe generatie de ruimte geven
Hoe moeten we dit nu doen? Willen we nu eindelijk echt een flinke sprong voorwaarts maken dan moet we de jongere generatie serieus nemen en de ruimte geven, ICT en social media in volle omvang omarmen en echt durven innoveren. Dit vergt lef en betekent dat we nu eindelijk risico’s moeten gaan nemen. Het is namelijk bekend dat we geneigd zijn mensen in dienst te nemen die op ons lijken. En uit onderzoek blijkt dat de Nederlandse ondernemer uitermate risicomijdend is.

Tip:
Blijf vooral kijk naar je kinderen en kleinkinderen en leer van ze, want het gezegde ‘de jeugd heeft de toekomst’ zal altijd actueel blijven!

Communiceren is zo verdomd lastig

2010-08-25T09:18:00.000+02:00

Laatst had ik een afspraak in het IJsselpaviljoen in Zutphen. Ik was daar al eens geweest dus wist waar het was. Ruim op tijd zat ik met een kopje koffie te wachten op mijn afspraak. Ongeveer 10 minuten na de afgesproken tijd ging mijn telefoon: waar ik bleef.

Totaal verbouwereerd pakte ik mijn spullen, rekende de koffie af en verplaatste mij van nummer 1 naar nummer 11 in dezelfde straat. Wat was er fout gegaan? Hoe had ik deze informatie over het hoofd kunnen zien? Ik begreep er niets van. Bij nader inzien klopte de mij toegestuurde informatie en was ik dus in de fout gegaan. Ik had niet goed gelezen.

Trots stond mijn gesprekspartner mij op nummer 11 al op te wachten. Vol enthousiasme liet hij mij zijn, een paar dagen eerder, gehuurde kantoor zien. Een ding wist ik zeker: de volgende keer zou het direct goed komen en weet ik ook nummer 11 feilloos en op tijd te vinden.

Omdat ik toch wel graag gelijk wil hebben, maar ook van mijn fouten wil leren heb ik de situatie nogmaals doorgenomen. Wat was het geval. Aanvankelijk was de afspraak gepland in het IJsselpaviljoen. De dag voor onze afspraak had mijn gesprekspartner mij nog een kaartje toegestuurd van de betreffende locatie. Ik had de mail geopend en heel kort bekeken. Heel attent dat kaartje maar overbodig, want de locatie was mij bekend.

Het venijn zat hem echter in de aanvullende zin. Zonder enige formaliteit werd vermeld dat ik verwacht werd op zijn nieuwe kantoor nummer 11. Achteraf weet ik nog dat ik dacht: hé een typo, dat moet nummer 1 zijn. Ongetwijfeld in de flits van een seconde heb ik even een kleine glimlach gemaakt vanwege de aanduiding: mijn nieuwe kantoor. We zouden elkaar vast en zeker vaker in Zutphen ontmoeten, was mijn conclusie, en waarom niet op zo’n leuke locatie aan de IJssel.

Maar ook nu weer blijkt dat communicatie zo verdomd lastig is. Of het nu om lezen, praten of luisteren gaat, het blijft ingewikkeld om iemand iets in woorden over te dragen. Vooral als het voor jezelf zo helder is als wat. Wat voor de een heel gewoon is blijkt voor een ander iets heel aparts of bijzonders te zijn wat nadere uitleg behoeft.

Communicatie wordt wel eens omschreven als: de kunst om zo dicht mogelijk langs elkaar heen te praten. Nou dat is in dit geval weer voor 100% bewezen. Ik heb er weer wat van geleerd. Niet alleen dat ik de volgende keer beter moet lezen, maar vooral over mijn gesprekspartner en zijn manier van communiceren. En de wetenschap dat communicatie zo moeilijk kan zijn. Soms zeggen beelden meer dan 1000 woorden, helaas ging dat juist vanwege de aanvullende woorden in dit geval niet op.

Water komt niet altijd uit de kraan

2010-08-17T14:17:00.000+02:00

We zijn een bevoorrecht volk, want bij ons komt schoon drinkwater gewoon uit de kraan. Bij zo’n alledaags feit staan we niet eens meer stil. Zoals zoveel andere zaken heel gewoon zijn. Neem nu de koelkast, de wc, het drinken van melk, het eten van vlees, de gang naar de supermarkt waar alles te koop is, we denken er gewoonweg niet meer bij na.

Toen ik jong was en voor het eerst water met bubbeltjes dronk, wat pas later de term koolzuurgas meekreeg, vond ik dat ronduit smerig. Ik kende alleen het water uit de kraan, zonder bubbels. Maar goed alles went dus ook water met koolzuurgas. Op feestjes werd niet anders geserveerd als je geen alcohol wilde.

Na jaren gedachteloos water met een bubbeltje gedronken te hebben, gewoon gekocht per krat, sloeg op zekere dag de ontnuchtering toe. Ik was zo naïef om bij de slijter op te merken dat een kratje water toch wel veel goedkoper was dan het kratje bier van mijn lief. Waarop de slijter fijntjes opmerkte en daarbij zijn handelsgeest de kop in drukte: “Het kan nog goedkoper, mevrouw, want het komt geheel gratis bij u thuis uit de kraan”. Let wel het woord ‘duurzaamheid’ was toen nog niet uitgevonden en het feit dat plastic zo vervuilend was had ik ook nog niet meegekregen.

Die ene opmerking van de slijter heeft mij enorm aan het denken gezet. Internet had je toen nog niet dus of water uit de kraan nu gezond was of niet kon je niet zo makkelijk nagaan. Maar toch ben ik uiteindelijk weer gewoon water uit de kraan gaan drinken, zonder bubbels, eigenlijk veel lekkerder. Maar ja in die tijd kon je je gasten toch geen kraanwater voorzetten! Dus de gang naar de slijter, hoewel in een minder hoge frequentie, hielden we erin.

Nu jaren later, ná Al Gore, is het allerminst raar om je gasten kraanwater voor te zetten, tenminste als ze dat liever hebben dan een vruchtensapje of alcohol. Al jaren vraag ik in restaurants gewoon water uit de kraan. Niet om op de rekening te besparen, maar uit principe. Toch zijn er nog steeds restaurants die op die bestelling met uitgestreken gezicht durven te zeggen dat ze dat niet (mogen) serveren. Waarna je vervolgens de prijs voor ‘een heel krat water uit plastic flessen’ op de rekening krijgt bijgeschreven.

Ik ben het meer dan zat! In restaurants waar ze weigeren kraanwater te serveren ga ik niet meer eten. Uit principe. Het is toch te gek dat we water van zeer goede kwaliteit uit onze kraan kunnen laten stromen, maar toch water kopen in plastic flessen! Heeft u het volgende filmpje wel eens gezien over de enorme plastic berg die dit gedrag veroorzaakt.

Zo aardig confronterend, niet? En dan te bedenken dat er landen zijn waar ze helemaal geen schoon water hebben. Laat staan water uit een kraan. Waar vrouwen en meisjes uren moeten lopen in de brandende zon om water te halen. Waar kinderen sterven voor hun eerste jaar, omdat er geen schoon water is. Waar akkers verpieteren, omdat de beekjes en riviertjes droogvallen. Waar mensen niet zomaar even naar de winkel kunnen gaan om eten te kopen of een kratje water.

Nee dan de westerse wereld daar moet water uit een plastic flesje gedronken worden, want dat is trendy. Allemaal ingesleten gewoontes, allemaal door de hype en omwille van de mode en erbij willen horen. Maar vooral omdat we niet meer nadenken!

De productiefactoren van de toekomst

2010-08-05T17:44:00.000+02:00

Hebben we niet allemaal op school geleerd dat er drie productiefactoren van belang zijn in het economisch handelen, te weten: arbeid, grond en kapitaal. De komst van internet heeft zo’n enorme impact dat het drie nieuwe productiefactoren tot gevolg heeft: kennis, creativiteit en relaties.

De manier waarop de productiemiddelen worden aangewend en de samenstelling van de juiste combinatie bepaalt het concurrentievoordeel voor een onderneming. Basisstof economie op school waarvan miljoenen leerlingen ooit kennis namen. Als student dringt het pas veel later tot je door wat dit eigenlijk betekent. Toch hoop ik dat er op dit moment een ander geluid te horen is tijdens de economielessen. De wereld is de laatste jaren namelijk drastisch veranderd.

We werken nog steeds niet op een nieuwe manier
Na het industriële tijdperk zijn we in de jaren ’90 aanbeland in het digitale tijdperk. De komst van de PC in de jaren ’80 heeft veel handmatig werk geautomatiseerd, waardoor de arbeidsproductiviteit met sprongen vooruit ging. Met de komst van internet ging helemaal een wereld voor ons open en lagen de ongekende mogelijkheden aan onze voeten. Toch hebben we nog niet voldoende de vruchten geplukt van wat het digitale tijdperk ons biedt. We kunnen hooguit wat makkelijker en sneller communiceren dan voorheen.

Het merendeel van de hedendaagse managers zijn niet opgegroeid met internet. De meesten hebben de PC zien komen en tijdens hun carrière pas kennis gemaakt met internet. Daardoor zijn de PC en internet ingepast in de manier van werken en niet andersom. Helaas moeten we constateren dat ondanks het massale gebruik van internet en ICT de meeste bedrijven nog georganiseerd zijn op de manier zoals gebruikelijk was in het industriële tijdperk. Hiërarchisch aangestuurd met minimale eigen inbreng.

Vernieuwing hangt in de lucht

Toch zien we allerlei publicaties en bewegingen ontstaan over het nieuwe werken. Een kentering is zichtbaar en voelbaar. Vooral jongere of technisch georiënteerde bedrijven beginnen het licht te zien en beginnen te experimenteren. De jongere generatie werkers – de Digital Natives – die wél opgegroeid zijn met internet gaan er heel anders mee om. Voor hun heeft de PC en internet altijd al bestaan. Niets nieuws onder de zon.

Het belangrijke verschil met de oude manier van werken is dat de mens leidend is geworden en niet de technologie. Natuurlijk was de mens in het productieproces aanwezig in de vorm van arbeid, maar daar hield het ook direct weer bij op. De mens als individu met al zijn bijzondere eigenschappen werd niet op die unieke eigenschappen aangesproken. Vandaar ook de nieuwe productiefactoren: kennis, creativiteit en relaties, typisch menselijke aspecten.

Kennis, creativiteit en relaties
Willen we de druk van de opkomende economieën (India, China, Brazilië) het hoofd bieden zullen we ons volledig moeten richten op deze nieuwe productiefactoren. Wie niet sterk is moet slim zijn. Nederland heeft altijd voorop gelopen in ondernemerschap en kunstzinnigheid. Laten we die eigenschappen weer massaal inzetten. Laten we nu echt de kenniseconomie worden die we al jaren beogen te zijn.

Eurocommisaris Kroes riep tijdens de ICT Delta 2010 op om vooral te investeren in kennis van ICT. Als we kennisontwikkeling en creativiteit bundelen en onze relatienetwerken optimaal inzetten, o.a. via Social Media, zijn we in staat om nichemarkten aan te boren en te ontginnen. Hiermee kunnen we de concurrentie voorblijven. Wie voorop loopt domineert de markt, trekt de early adaptors aan en kan de prijs bepalen.

Ontaarde moeders

2010-07-29T14:05:00.000+02:00

Verscheurd worden tussen werk en gezin, ken je dat gevoel? Het gekke is dat mannen daar geen last van schijnen te hebben. Een typisch vrouwenkwaal dus. Hoe komen we daar vanaf? En is het wel terecht dat we ons zo voelen?

In de vakantieperiode gaan mijn kinderen drie dagen naar de Naschoolse Opvang (NSO), die dan de hele dag opvang biedt, zodat ik toch nog aan werken toe kan komen. Helaas vinden de kindern dat niet echt heel fijn. Ook vanmorgen was het weer raak. Met een hoop gemopper lopen ze de boel te traineren net zo lang tot ik echt boos wordt. Dan weten ze dat ze te ver gegaan zijn en laten ze zich gedwee meevoeren als vee dat naar het slachthuis moet.

Op zulke ochtenden voel ik mij een ontaarde, slechte, harteloze moeder, omdat ik niet aan hun wensen tegemoet kom. Omdat ik ze aflever bij die “vreselijke”, veel te strenge juffen. Omdat ze liever thuis willen blijven waar ze blijkbaar alles mogen wat daar niet kan. Aan de ene kant streelt het je ego, omdat je blijkbaar toch iets goed doet, ze willen tenslotte liever bij jou zijn. Maar aan de andere kant is er ergernis en boosheid, omdat het lijkt of je met jouw werk en jouw ontplooiing je kinderen tekort doet.

Vooral de allereerste keer toen ik mijn oudste kind, net drie maanden oud, voor het eerst naar de opvang bracht werd ik als door de bliksem getroffen door het gevoel van verscheurd worden. De hele dag was ik er kapot van en kwam er niets uit mijn handen, ik hoorde mijn kind voortdurend huilen. Vanaf dat moment heeft gelukkig mijn man het brengen van mij overgenomen en was er voor mij alleen het ophalen. Een makkelijkere rolverdeling.

Als kind heb ik dit zelf nooit meegemaakt. Mijn moeder was huisvrouw, dus altijd thuis. “Doen wij het slechter dan onze moeders?” vraag ik mij geregeld af? Ik kan het mijn moeder niet meer vragen, want ze was al overleden toen mijn kinderen geboren zijn. Maar ik kom toch steeds dichter bij het antwoord. Mijn conclusie: het gevoel is volledig onterecht, zit in je eigen hoofd en je kan er zelf wat aan doen.

Vroeger was het echt niet beter, er is alleen een generatieverschil. Mijn ouders waren heel jong toen wij geboren zijn. Jarenlang hadden ze hun handen vol aan zichzelf en hun relatie. Wij kregen helemaal niet zoveel aandacht als we wel eens denken. Er was een veel grotere (emotionele) afstand tussen ouders en kinderen dan nu het geval is. Wij werden gewoon naar buiten gestuurd als het mijn moeder even teveel was.

Er wordt wel gezegd dat wij nu makkelijk de opvoeding door anderen (school en kinderopvang) laten doen, maar vroeger was het helemaal niet anders. In welgestelde gezinnen was een kindermeisje of een huishoudster die de rol van opvoeder overnam. En wat dacht je van de hele grote gezinnen van vroeger. Mijn grootmoeder had 11 kinderen. Hoeveel knuffels, aandacht en opvoeding hebben die kinderen in hun jonge jaren van haar gehad?

Vrouwen, moeders, er is helemaal niets mis mee om aandacht aan jezelf te geven. Werken geeft voldoening, daagt je uit, houdt je jong, geeft energie, dus kan alleen maar positief uitpakken. Want laten we wel zijn als jij lekker in je vel zit heeft dat zijn weerslag op het gezin. Ben jij tevreden met jezelf en je leven dan straalt dat ook af op je kinderen. Hoeveel ontevreden moeders waren er vroeger? Dat weten we niet, want daar werd niet over gepraat. Wat we wel weten is dat uit onderzoek blijkt dat in Nederland de kinderen gelukkig zijn.

Mijn kinderen mogen blij zijn dat ze een ondernemende moeder hebben, daar kunnen ze alleen maar voordeel uit halen en een voorbeeld aan nemen. En dat daar ook nadelen aan zitten is helemaal niets mis mee. En zo erg is het helemaal niet, want als ik ze dan aan het eind van de dag ophaal van de NSO roepen ze vaak: “Ben je er nu al!”.

Wat drijft de mens?

2010-07-01T00:38:00.007+02:00

We denken vaak dat we alleen werken voor geld. Maar is dat echt wel zo? De mens wordt gedreven door hebzucht en is daardoor bereid om te werken. Maar klopt dat wel? Vragen als werken we om te leven of leven we om te werken, doen zich daarbij voor. Een reflectie op wat ons drijft in ons werk gebaseerd op de ideeën van Dan Pink.

Er is een tijd geweest dat er geen geld bestond, toen werden we niet gedreven door geld om iets te bereiken en onszelf te ontwikkelen. En ontwikkeld hebben wij ons, vooral sinds de industriële revolutie. De ontdekkingsreizigers, kunstenaars, uitvinders zijn allemaal aan de slag gegaan om iets te bereiken, zonder zich af te vragen of er geld of enige compensatie tegenover zou staan. Dat deden ze allemaal vanuit een intuïtief gevoel, een heilig moeten, een idee, een wens of een vermoeden dat achter de horizon een interessante beloning zou liggen.

Toch heeft de westerse samenleving zich ontwikkeld op basis van de gedachte dat we moeten werken voor de kost. Gedreven door hebzucht is een economisch systeem ontstaan waaruit we ons nauwelijks kunnen ontworstelen. De grote econoom Keynes zei ooit dat: Gemeen is nuttig eerlijk niet. Voor het succes van zijn theorie is hebzucht noodzakelijk. Maar ook zei hij dat waarschijnlijk binnen zo’n 100 jaar zijn theorie achterhaald zou zijn. Ik denk dat we aardig in die richting zijn gekomen.

Niet alleen de manier waarop we werken maar ook onze opvattingen over de rol van werk in ons dagelijks leven is sterk in beweging. De Amerikaan Dan Pink schrijft over deze veranderende rol van werk. Hij stelde zich terecht de vraag: Wat drijft de mens? Hij heeft een hiervoor een wetenschappelijke onderbouwing gevonden en is tot de conclusie gekomen dat de mens gedreven wordt door drie elementen: Autonomie – Ontplooiing – Zingeving. Primair wordt de mens dus niet gedreven door geld. Hij gaat zelfs zover dat als wij ons alleen richten op het maken van winst de producten en diensten die we leveren van een lagere kwaliteit zijn dan wanneer we iets doen wat tegemoet komt aan de drie elementen.

Dan Pink geeft hierover geregeld lezingen en workshops. Op YouTube is de volgende interessante film te bewonderen die zijn bevindingen visueel illustreert. De moeite van het bekijken meer dan waard, al was het alleen maar door de leuke animatie.

De conclusie:
Als het motief alleen winst maken is dan blijkt uit onderzoek dat niet de beste producten en diensten ontwikkeld worden. De mens is meer uit op zingeving dan op geld verdienen. En als we daarbij de mens ook nog weer als mens gaan beschouwen in plaats van machines of arbeidskrachten is er nog hoop voor de toekomst. Zodra we ons in het werk kunnen bezig houden op een autonome en zingevende manier en onszelf voortdurend kunnen verbeteren is het mogelijk om de wereld een beetje mooier te maken.

Ont-moeten

2010-06-17T23:42:00.004+02:00

Bij tijd en wijle lijkt het leven onaangenaam hectisch en vol. Zo ook in de laatste weken voor de zomervakantie. De kinderen zijn druk en springerig en duidelijk toe aan vakantie. Hoe komen we af van dat heilige moeten?

In de weken voor de zomervakantie lijkt het net of we leven in een snelkookpan – zwaar onder druk. Alles moet nog worden afgehandeld voor de vakantie. Iedere werkgroep of commissie moet nog minstens een keer bij elkaar komen. Nog voor de vakantie moeten alle nieuwe ideeën zijn uitgewerkt en bij voorkeur als projecten in de steigers staan. De ons opgelegde deadlines naderen met rasse schreden. Ook heeft ieder zichzelf respecterende organisatie nog juist voor de zomer een interessant congres, dat je zeker niet wilt missen. En dat alles omdat daarna het werkleven een paar weken op slot zit.

In ons privé-leven is het niet anders. De afsluitende schoolfeesten, sportdagen en voetbaltoernooien waarbij de hulp van ouders toch wel verwacht wordt. Het lijkt ook wel of alle kinderen in deze weken jarig zijn. Of is dat verbeelding? Om nog maar te zwijgen van de evenementen zoals de jaarlijkse paardenmarkt in het dorp, het tentfeest in de buurt, de zomerfair op het mooie landgoed, de open tuindagen in de omringende dorpen, kermissen en jaarmarkten. Ook nu weer loopt het aantal verplichtingen de spuigaten uit met tot overmaat van ramp het Wereldkampioenschap Voetbal! Er alleen al aan denken leidt tot stress en vermoeidheid hoe leuk het ook allemaal is.

Het pijnlijke van dit alles is dat het lijkt alsof we geen keuze hebben: we Moeten! Terwijl we wel degelijk een keuze hebben. Dus is het tijd voor reflectie, even de rem erop en pas op de plaats. Waarom doen we dit allemaal? Voor wie doen we dit? Wat gebeurt er als we niet gaan en gewoon alleen maar aandacht geven aan onze dierbaren? Onderuitgezakt op de bank, verzonken in mijn eigen gedachten, moest ineens denken aan het volgende gedicht:

Ont-moeten

Als niets meer moet, is dat ontmoeten
Als niets meer moet, mag ik er zijn
Als niets meer moet, is alles mogelijk
Dan doet ontmoeten niet meer pijn.

Het moeten zet me achter tralies
Met monsters om me heen op wacht
Afwijzing, Woede en Vernedering
Maar ik ben het die mijzelf veracht.

Ik maak van willen meestal moeten
Omdat ik steeds naar iets verlang
Goedkeuring, liefde of aanvaarding
En daarom ben ik altijd bang.

Als niets meer moet, ontmoet ik vrijheid
Zij wordt mijn liefste kameraad
Zij accepteert, steunt en vertrouwt me
Ik weet dat zij me nooit verraadt.

Dan kan ik jou ook vrijheid geven
Ik houd je niet meer in mijn macht
Jij hebt recht op je eigen leven
Op jouw manier vanuit je kracht.

Als niets meer moet kan ik ontmoeten
Gewoon omdat het dan zo gaat
Niet meer de eis ontmoet te worden
Geen angst meer dat je me verlaat.

Want zonder moeten is er vrijheid
Vol liefde en humor spoort ze me aan
Om elk aspect van mezelf te beminnen
En zo het leven aan te gaan.

Ik wil mezelf nu graag ontmoeten
Verlost van uiterlijke schijn
Ik sta mij toe niets meer te moeten
En eindelijk mezelf te zijn.

Auteur onbekend.

Mocht iemand weten door wie dit is geschreven dan hoor ik dat graag.

De Tweede Kamerverkiezingen 2010

2010-06-11T16:55:00.014+02:00

Mijn kinderen ontdekten als eerste dat ik vermeld stond op de kieslijst als kandidaat voor de verkiezing van de Tweede Kamer op 9 juni. Zij waren helemaal opgetogen. Voor mij was het even schrikken en spannend tegelijk. Ineens sta je daar in de openbaarheid, verschuilen kan niet meer.

Daags voor de verkiezingen werd ik gebeld door een journalist van de Gelderlander die na een aantal politieke vragen aan mij vroeg of ik ook op mijzelf ging stemmen. Mijn kinderen hadden al gevraagd: Mam, mag je wel op jezelf stemmen? Daar had ik nog nooit over nagedacht. Ik kon mij ook niet voorstellen dat daar een verbod op stond of dat het ongepast is, dus waarom niet! Meestal krijg ik van mijn man de volmacht om voor hem te gaan stemmen. En stem ik altijd braaf op de kandidaat van zijn keuze. Hij was duidelijk ook onder de indruk, want hij ging deze keer persoonlijk stemmen: op mij!

De laatste dagen ben ik platgebeld en gemaild door vrienden en familie. Veel leuke reacties, maar ook een aantal die tegen mij aan kwamen praten en mij ineens om raad gingen vragen. Alsof ik overnacht ineens een autoriteit geworden ben op gebied van de politiek. Wel leuk, want het biedt ineens totaal andere gesprekstof dan voorheen. Mijn mening werd ineens gevraagd en van belang geacht. Dat dit zou gebeuren had ik van tevoren niet kunnen denken.

De partij Nieuw Nederland die ik vertegenwoordig heeft het niet zo heel goed gedaan, want we hebben 2133 stemmen behaald, niet genoeg voor een zetel in de Tweede Kamer. Een aantal leden waren daarom ook diep teleurgesteld. Ik had duidelijk mijn verwachtingen niet al te hoog gesteld, want het heeft mij niet zo geraakt. Ik vind, gezien de omstandigheden, dat we een hele prestatie geleverd hebben voor een partij die nog maar een half jaar bestaat. We hebben meegedaan aan de verkiezingen! We hebben ons laten zien! We hebben van ons laten horen! Dat is toch een geweldige prestatie.

Omdat ik nu gebombardeerd ben als autoriteit op politiek gebied kreeg ik de afgelopen dagen ook een hoop kritiek op de politieke keuze van Nederland te verduren. Termen als: ruk naar rechts, gaan voor individualisme, asociaal, nationalistisch, een land van islamhaters, etc. Van alles kwam voorbij en wat ik daar nu wel van vind. Ik moet zeggen dat ik de individuele debatjes die ik de laatste dagen gevoerd heb wel erg leuk vind. Het zet ook mijn eigen idee over de politiek op scherp.

Politiek en de Spiral Dynamics

Nee ik ben niet verwonderd over de keuze van Nederland, ook niet teleurgesteld. Als we kijken naar de theorie van de Spiral Dynamics is het een logische volgende stap in het groeiproces. Van het Groene WIJ (het Polderen) schuiven we nu door naar het Gele IK.

Voor diegenen die niets van de Spiral Dynamics weten even heel kort: het betreft een waardesysteem waarbij Groen betekent iedereen is gelijk, niemand mag zijn hoofd boven het maaiveld uitsteken en doe maar gewoon; Geel betekent ieder mens is verschillend met unieke eigenschappen op zoek naar vrijheid en zelfontplooiing.

Een aantal wijze mensen in de wereld geven aan dat in West-Europa de culturele en evolutionaire ontwikkeling het verst gevorderd is. Dit vanwege de hoge welvaart waarin wij verkeren, ons vermogen om creatief en innovatief te zijn en de mate van vrijheid van meningsuiting en onafhankelijkheid in ons denken. De verandering, de volgende stap in onze evolutie, zal daarom ook in dit deel van de wereld en met name in Nederland gaan ontstaan. Mensen die dit zeggen zijn o.a. Ervin Laszlo (de Club van Budapest - foto links), Don Beck (medeontwikkelaar van de Spiral Dynamics - foto boven) en de Dalai Lama (foto rechts).

Conclusie

De conclusie die we nu na deze verkiezingen kunnen trekken is dat de weg naar het IK-tijdperk is ingeslagen. Vragen die aan de orde komen: wie zijn wij en waarom zijn wij hier? Het wordt tijd dat wij als individu onze eigen verantwoordelijkheid gaan nemen voor wie wij (willen) zijn. Is het egocentrisch om een tijdje de aandacht op onszelf te vestigen? Nee, juist niet, als wij weten wie we zijn en waar we naar toe willen zullen wij sterk genoeg zijn om de veranderingen aan te kunnen. En als wij in onze eigen kracht staan zijn wij ook in staat om anderen mee te nemen en groeien we vanzelf weer door naar het volgend WIJ-stadium.

Alternatieve waardesystemen m/v

2010-06-02T23:39:00.003+02:00

Mannen en vrouwen denken, voelen, doen en handelen echt anders. Zeker als het om een onderwerp als geld of waardesystemen gaat. Dat merk je pas als je een eenling bent in een groep van hetzelfde geslacht. Onlangs vond bij Seats2Meet in Utrecht een bijeenkomst plaats waar werd nagedacht over alternatieve waardesystemen.

Binnen sociale netwerken vindt steeds meer uitwisseling van kennis plaats waarbij geen sprake is van geldelijke betaling. De kennis die over en weer wordt uitgewisseld vertegenwoordigt een bepaalde waarde. De vraag en de zoektocht hierbij is hoe kun je deze waarde tastbaar en te gelde maken. En als die waarde geldelijk gemaakt kan worden hoe verdeel je deze dan weer onder allen die een bijdrage hebben geleverd. Een boeiende vraag die terecht ook binnen het team van Seats2Meet speelt. Tot een echte uitkomst kwam het (nog) niet, maar er waren wel andere opmerkelijke conclusies.

De enige man in het gezelschap voelde zich toch wat ongemakkelijk, gaf hij toe, hij kon niet goed meegaan in de gedachtegang van de vrouwen. Omdat in december van het afgelopen jaar de eerste bijeenkomst bij Seats2Meet over het onderwerp voor het merendeel uit mannen bestond, leek het de initiatiefnemers interessant om een ‘women only’ variant te organiseren. Naast de facilitator was er één mannelijke deelnemer. Hij wist waar hij aan begon!

Het experiment is geslaagd omdat de uitkomst van beide bijeenkomsten inderdaad iets anders heeft opgeleverd. Tijdens de “mannen”bijeenkomst lag de oplossing meer op het inrichten van nieuwe systemen en alternatieven voor geld, met een model als resultaat. Probleem was alleen: Hoe past de mens daarin? Daar kwamen de mannen niet goed uit en probeerden gekunsteld de mens in het model te persen.

Bij de “vrouwen”bijeenkomst stond de mens juist centraal: gevoel, samen, vanuit het hart, delen, gelijkheid, sociaal, zorg voor elkaar en de zwakkeren, waren de termen die voorbij kwamen. Niet-materiële aspecten voerden de boventoon. Van een model was al helemaal geen sprake, misschien hooguit een variatie op een nieuw soort communisme.

Nieuwe geluiden kwamen naar boven zoals basisinkomen voor iedereen, want van daaruit kan ieder mens zich ontplooien en bezig zijn met wat echt belangrijk is. Afschaffen van landeigendom, want land is toch van iedereen? Ook het onderwerp ruilhandel kwam uitgebreid aan bod.

Het resultaat van deze tweede bijeenkomst is een totaal andere dan de eerste. De centrale gedachte is: doen waar je goed in bent, handelend vanuit eigen kracht en authenticiteit en gaan voor het grotere geheel. De enige man in het gezelschap vond weinig houvast aan de uitkomst.

Nog een opmerkelijk feit was dat er duidelijk verschillen waren binnen de groep vrouwen, waardoor het hier en daar tot botsingen kwam. Er waren vrouwen met duidelijk meer mannelijke energie en een groep met meer vrouwelijke energie. Vooral de laatste groep vond de andere vrouwen te dominant. Zelf heb ik niet zo’n last van dergelijke verschillen en stoor ik mij daar niet aan, maar dat zal wel komen omdat ik jarenlang in een mannenomgeving heb gewerkt waardoor ik ook een flinke dosis mannelijke energie in mijn bagage heb zitten. Dat we toch tot een duidelijk andere uitkomst kwamen dan de “mannen”bijeenkomst was toch wel bijzonder.

Maar bovenal was het een reuze gezellige en vermakelijke middag en ik ben ook erg benieuwd naar de volgende bijeenkomst waar de mannen en de vrouwen elkaar ontmoeten. Zal het daar ook tot botsingen leiden, of nemen de vrouwen het dan juist weer voor elkaar op? We zullen het zien.

Onze grootste angst

2010-05-16T22:54:00.007+02:00

Als iemand in mijn omgeving het moeilijk heeft of als ik zelf behoefte heb aan wat extra kracht lees ik vaak een tekst (voor) van Marianne Williamson uit haar boek “Return to Love”.

Deze door Williamson geschreven tekst is geïnspireerd op de principes van “A Course in Miracles” en schreef ze al in 1992. In haar werk vraagt zij zich af wat er vanaf onze geboorte in de loop van onze ontwikkeling met ons is gebeurd. We worden geboren met een natuurlijke eigenschap om onze aandacht te richten op liefde. Gaandeweg wordt ons geleerd onze aandacht te richten op angst in plaats van liefde. Marianne Williamson laat in haar boek zien hoe we weer bij dat onbevangen gevoel van liefde kunnen terugkeren en hoe dat ons kan helpen om dagelijkse problemen op te lossen.
De tekst luidt als volgt:

Onze grootste angst
Onze grootste angst is niet dat we ontoereikend zijn.
Onze grootste angst is dat we mateloos machtig zijn.
Het is ons licht, niet onze duisternis, dat ons het meest beangstigt.
We vragen onszelf af: Wie ben ik dat ik briljant, mooi, getalenteerd en geweldig ben?
Eigenlijk, wie ben jij, dat je dat allemaal niet bent?

Je bent een kind van God.

Je klein voordoen dient de wereld niet.

Ineen krimpen om andere mensen in je buurt zich niet onzeker te doen voelen, getuigt niet van verlichting.

We zijn allemaal bedoeld om te schitteren, zoals kinderen dat doen.

We werden geboren om de glorie van God die in ons is, manifest te maken.

En die glorie zit niet slechts in enkelen van ons, die zit in iedereen.

En als we ons eigen licht laten schijnen, geven we onbewust anderen toestemming hetzelfde te doen.
Naarmate we bevrijd worden van onze eigen angst, bevrijdt onze aanwezigheid automatisch anderen.

Misschien heeft u de tekst herkend? Dat kan kloppen want hij wordt regelmatig gebruikt en is te vinden op internet. Ten onrechte wordt de tekst toegeschreven aan Nelson Mandela. Hij zou dit hebben uitgesproken tijdens zijn inaugurale rede van 1994. Echter dit is onjuist. De twee teksten die Mandela heeft uitgesproken zijn te lezen op internet en bevat deze tekst niet.

Williamson houdt zich al jaren bezig met het gedachtegoed van “A Course in Miracles”. Zij probeert de teksten van de cursus, opgetekend door dr. Helen Shucman op een praktische manier toegankelijk te maken voor miljoenen mensen. Daar is ze wonderwel in geslaagd, getuige haar boeken en de vele lezingen en cursussen die ze geeft.

A Course in Miracles

A Course in Miracles is ontstaan via dr. Helen Shucman, universitair hoofddocent Medische Psychologie aan de Faculteit van Fysici en Chirurgen van de New York Presbyterian Hospital (Columbia University Medical Center), die noteerde wat een innerlijke stem haar dicteerde, waarna haar collega William Thetford haar handschrift uittypte. De innerlijke stem heeft zich nooit geïdentificeerd, maar zelf omschreef Shucman de stem als die van Jezus. In zeven jaar tijd ontstonden op deze wijze drie boeken: een "Tekstboek", een "Werkboek voor studenten" en een "Handboek voor leraren" van in totaal 1500 pagina’s. Het tekstboek bevat 365 lessen, één voor iedere dag van het jaar.

Ook in Nederland worden cursussen verzorgd op basis van “A Course in Miracles”. Maar een jaar lang iedere morgen een tekst lezen geeft al heel veel stof tot nadenken en inspiratie en beveel ik van harte aan. Opdat we de weg naar liefde weer zullen vinden!

Bron: Terugkeer naar Liefde – Marianne Williamson, Nederlandse uitgave 1993 de ZAAk, blz. 167 e.v.

Bron: Een cursus in wonderen - Tekstboek, Werkboek, Handboek voor leraren – Foundation for Inner Peace, zesde druk juni 2006, Uitgeverij Ankh-Hermes bv, Deventer

Ik kan twee dingen tegelijk! U niet?

2010-04-20T10:44:00.009+02:00

De laatste dagen kwamen er weer een aantal tweets voorbij over multitasking. Dit keer met de verrassende uitkomst dat vrouwen niet beter twee dingen tegelijk kunnen dan mannen. Hè, hè kunnen de mannen zich ook weer eens op de borst kloppen over een onderwerp waar vrouwen vermeend beter in zijn.

Vroeger zei mijn moeder als we erg veeleisend waren: “Ja ho even, ik heb maar twee handen dus ik kan niet alles tegelijk.” Maar toch kon zij alles tegelijk. Ze had zelfs ogen in haar achterhoofd en zag alles wat wij achter haar rug uitspookten. Vrouwen staan er om bekend meer taken tegelijk te kunnen uitvoeren. Daarom zijn het geweldige organisatoren die aan alles denken tot in de kleinste details. Kijk maar eens in uw eigen keuken: tijdens het koken, telefoneren ze en letten ondertussen op de kinderen. Terwijl mannen liever alleen met koken bezig zijn en de kinderen achter hun rug ongestoord hun eigen gang gaan, zoals de snoepdoos plunderen net voor het eten.

Toch blijkt het een mythe dat vrouwen over de bijzonder eigenschap van multitasking beschikken. In oktober van het afgelopen jaar promoveerde Paolo Toffanin (Italiё, 1979) aan de medische faculteit van de Rijksuniversiteit Groningen. In zijn proefschrift getiteld “Brain economics: housekeeping routines in the brain” constateerde Toffanin dat multitasking niet bestaat, we kunnen geen twee dingen tegelijk. We kunnen hooguit verschillende taken snel achter elkaar afhandelen.

Al jaren wordt er onderzoek gedaan naar het fenomeen multitasking. Uit een zeer recent Frans onderzoek van de wetenschapper Etienne Koechlin blijkt wederom dat het onmogelijk is om meer dan twee complexe taken tegelijk uit te voeren. Bij twee taken is dit nog wel mogelijk, want uit hersenscans blijkt dat de taken door verschillende hersenhelften worden uitgevoerd, maar daar houdt het dan ook wel bij op. Dus de mythe dat vrouwen meer taken tegelijk kunnen uitvoeren is hiermee wetenschappelijk vastgesteld en dus definitief van de baan.

De werknemer 2.0
Hebben we dan nu een probleem? We zijn namelijk op weg naar een nieuwe werkende generatie, de werknemer 2.0. Ze zijn opgegroeid met computers, internet, een virtuele wereld, slimme communicatiemiddelen en sociale netwerken dus moeten overal wat vanaf weten, want alles is te vinden op internet. Daarnaast moeten zij ook alles kunnen en vooral alles tegelijk: internetten, telefoneren, twitteren, beelden en teksten versturen en chatten. Door de beschikbaarheid van technische mogelijkheden verwachten wij een hoop van de nieuwe generatie. Kunnen zij dit wel waarmaken?

Toch lijkt het erop dat de nieuwe generatie veel meer kan dan de huidige generatie, afgezien van de nieuwe wetenschappelijke onderzoeken. En toch hebben ook zij nog steeds hetzelfde lijf en maar twee handen. De nieuwe generatie werkers zijn multifunctioneel, omdat ze geleerd hebben om activiteiten te combineren. Zij kunnen bijvoorbeeld razendsnel lopend of fietsend hun mobieltje bedienen. Ook opmerkelijk is dat ze dat met hun duim doen, hét kenmerk van de nieuwe generatie. Met welke vinger bedient u uw mobieltje, trouwens?

Gebruikt de nieuwe generatie de hersenen anders, kunnen zij echt slimmer werken? De signalen zijn er, maar toch is dat niet het geval. Ook hier geldt dat ze zaken slimmer aanpakken. Ze zijn opgegroeid met allerlei technische hulpmiddelen en hebben geleerd zaken anders aan te pakken en taken virtueel af te handelen, wat veel tijd scheelt.

Nog een mythe is dat mensen met een hoger IQ meer van hun hersencapaciteit gebruiken. Dat blijkt niet waar, ze zetten hun hersencapaciteit gewoon slimmer in, hebben een betere timing en beroepen zich op hulpbronnen zoals hun geheugen. Dus ook bij het gebruik van hersenen geldt: het gaat niet om de kwantiteit maar om de kwaliteit. Blijkbaar gebruiken vrouwen hun hersenen slimmer bij het uitvoeren van verschillende taken.

De echte doorbraak moet nog komen
Jarenlang zijn wij er vanuit gegaan dat technologie ons hielp om meer kwantiteit te leveren en sneller te werken. Maar we hebben alleen geleerd om onze oude routines op een snellere manier te doen. De echte doorbraak komt als we bereid zijn onze oude gewoonten los te laten en op geheel nieuwe manieren te gaan werken. Dan pas zal de technologie echt effect gaan opleveren.

Wilt u weten of u tot de nieuwe generatie werkers behoort? Het Nederlands Centrum voor Sociale Innovatie (NCSI) heeft een leuke test ontwikkeld.

En hoe zit het met mij, kan ik echt twee dingen tegelijk? Ik kom zelf niet verder dan werknemerschap 1,5 en zit dus tussen de oude en de nieuwe werkers in. Ook ik denk al jaren dat ik alles tegelijk kan. Zoals een blogje schrijven, ach dat doen we wel even tussendoor, iedere week moet wel lukken. Maar het moet ook wel een beetje niveau hebben en niet hopeloos gekrakeel. Dus ja, dan gaat er wat tijd en aandacht in zitten. En waar gaat het eigenlijk om: de kwantiteit of de kwaliteit? En dus zijn we weer waar we zijn begonnen.

Compassie kan je leren

2010-04-02T15:37:00.021+02:00

Waarom is de ene mens aardig en de ander stug? Net als ons uiterlijk verschillen mensen innerlijk ook sterk van elkaar. Geen mens is gelijk. Niet alleen aan de buitenkant kunnen we wat veranderen, maar zeker ook aan onze binnenkant. En daarvoor hoeven we vaak niet eens naar een psycholoog.

Veel van wie we zijn heeft te maken met onze achtergrond en opvoeding. Hoe we zijn opgevoed en in welke cultuur en religie en wat we hebben meegemaakt in ons leven bepaalt hoe we in het leven staan en het leven tegemoet treden. Ondanks de verschillen in onze achtergrond heeft de mens ook veel karaktereigenschappen gemeen. Zo willen we over het algemeen graag aardig gevonden worden, hebben we allemaal te kampen met bepaalde angsten en zijn we op zoeken naar zekerheid en erkenning.

Maar toch lijkt het wel of er mensen zijn die het leven makkelijker af gaan. Mensen op wie niemand boos kan worden, die door iedereen aardig gevonden worden. Mensen die compassie tonen hoe bont je het ook gemaakt hebt. Die dat van nature in zich hebben, terwijl jij daar iedere dag je stinkende best voor moet doen. Wanhoop niet, want er is hoop: compassie is te leren.

Hoe dat precies in zijn werk gaat heeft de Amerikaanse onderwijzer Harry Palmer onderzocht. Opmerkelijke conclusie van zijn onderzoek is, anders dan wat wij meestal denken, dat de mens in principe gevormd wordt door zijn gedachten en niet door zijn ervaringen. Zijn bevindingen heeft Palmer vastgelegd in cursusprogramma’s en in diverse landen zijn meerdere van zijn boeken uitgegeven. Een daarvan is getiteld: Resurfacing: Techniques for Exploring Consciousness uit 1997. Hij beschrijft hierin een eenvoudig te leren trainingsprogramma om compassie te leren.

Een belangrijke uitspraak van Harry Palmer is:
Laat wat je bent niet in de weg staan van wat je zou kunnen worden.

De basisgedachte achter de trainingen van Harry Palmer is:
Iets bereiken in het leven of bezit najagen geeft geen echte voldoening. Het tegenovergestelde doen en alles loslaten en bezit afzweren werkt ook niet.Waar het dus op neer komt is een goede balans vinden tussen de twee uitersten bij alles wat je doet. En dat spreekt mij persoonlijk nogal aan. Het gaat in het leven altijd om de balans zoeken tussen twee vermeende tegenstellingen.

Compassie kun je oefenen in 5 stappen
Overal waar mensen zijn kun je compassie oefenen. In winkels, op het werk, in de trein, op het sportveld, het zwembad of gewoon op straat. Probeer het uit op bekende en onbekende mensen. Richt je aandacht hiervoor op een persoon. Maar doe het wel discreet. Ga met je aandacht naar die persoon en zeg tegen jezelf:

Stap 1: Net als ik is deze persoon op zoek naar geluk in zijn of haar leven.

Stap 2: Net als ik probeert deze persoon lijden in zijn of haar leven te vermijden.

Stap 3: Net als ik heeft deze persoon ook verdriet, eenzaamheid en wanhoop gekend.

Stap 4: Net als ik probeert deze persoon ook zijn of haar behoeften te bevredigen.

Stap 5: Net als ik leert deze persoon ook over het leven.

Bron: Harry Palmer Resurfacing: Techniques for Exploring Consciousness en Ode nummer 49 sept 2002

Jolanda Verburg Goede vrijdag – 2 april 2010

Innovatie: maar hoe past de mens daar in?

2010-03-12T23:11:00.012+01:00

Onlangs was ik op een congres over innovatie en duurzaamheid. Erg interessante onderwerpen over hoe we ons op een innovatieve manier op een duurzame economie kunnen voorbereiden. Toch miste ik daar één heel belangrijk onderwerp namelijk: de mens.

De laatste jaren zijn er geregeld congressen waar de klimaatverandering, de oprakende olie en de milieuproblematiek centraal staan. Hoe lossen we de vraagstukken rond deze thema’s op? Vaak worden de nieuwste toepassingen gepresenteerd op terreinen zoals waterbeheersing, opwekken van alternatieve energie met behulp van zon en wind, milieu- en diervriendelijke veeteelt, op biologisch verantwoorde wijze produceren van voedsel, samenwerking in de keten en ga zo maar door.

Te vaak gaat het over technologie en is de rol van de mens onzichtbaar. De technologie is veelal leidend terwijl innovatie duidelijk uit meerdere aspecten bestaat. Willen we ons serieus voorbereiden op de problemen die er zijn moeten alle kanten van de medaille belicht worden. Naast technologie moet er ook aandacht zijn voor hoe we daarmee om moeten gaan (sociale innovatie). De attitudeverandering bij de mens zou veel hoger op de agenda moeten staan. Maar daarvan geen spoor.

Ik kan het meestal niet laten om over de rol van de mens te beginnen. Vaak wordt ik dan aangekeken met een blik van: Waar heeft ze het over? Of na een paar korte beleefde gemeenplaatsen en meelevende zinnen gaat men rap weer over op de eigen technologische oplossing. Het is natuurlijk zinloos en niet het publiek om mee in gesprek te gaan. Het zijn technische mensen die veelal sterk zijn in de rationele kant der dingen. Dat zijn ook vaak de mensen die met gevoel weinig op hebben.

En toch moet het onderwerp breed bespreekbaar worden, want met technologie alleen lossen we de problemen niet op. Willen we onze wereld duurzamer en meer verantwoord maken kunnen we wel hele mooie oplossingen bedenken waardoor de auto minder uitstoot, gebouwen minder energie verbruiken en baksteen minder milieubelastend geproduceerd kunnen worden. Maar dan zijn we bezig om zeer efficiënt water naar de zee te dragen, maar effectief is het niet.

Met dergelijke congressen wordt slechts een deel van de oplossingsrichting getoond. Ieder onderwerp heeft zijn eigen congres. Soms vraag ik mij af of de verzuiling echt voorbij is. Onze samenleving is hopeloos gefragmenteerd, zowel technologisch, op universiteiten, in de gezondheidszorg en zelfs in de politiek. We kijken en denken vanuit onze eigen specialisatie en praten niet met elkaar. Wanneer gaan we alles nu eens echt bij elkaar brengen?

Het is maar al te hard nodig, om met Albert Einstein te spreken:
“De belangrijkste problemen die we hebben kunnen niet opgelost worden op hetzelfde denkniveau waarmee we ze gecreëerd hebben.”

Willen we de toekomst echt op een goede manier te lijf gaan zijn we genoodzaakt nogal wat te veranderen. Om echt het verschil te gaan maken moeten we bij de jeugd beginnen. Daarom zullen we aandacht moeten besteden aan het onderwijs, daar ligt een belangrijke sleutel. De jongeren, de Digital Natives zoals ze tegenwoordig wel genoemd worden, staan al heel anders in het leven. Niet alleen hoeven zij zich niet in allerlei bochten te wringen om zich staande te houden in het digitale tijdperk, ook zijn ze spiritueler dan het in eerste instantie lijkt. Zij zijn de overgangsgeneratie.

De Amerikaans futuroloog Ray Kurzweil, die in januari 2010 te gast was bij Wintergasten, voorspelt dat in 2020 de computer net zo intelligent zal zijn als de mens. Maar daar kan ik het niet mee eens zijn, hij ziet namelijk een belangrijk aspect over het hoofd. Niet alleen de technologie ontwikkelt zich, ook de mens zelf. Zo heeft de evolutie namelijk altijd gewerkt: de sterkste overleven en ontwikkelen zich.

De echte innovatie ligt in het verbinden van alle initiatieven die er zijn op alle vakgebieden. We moeten non-dualistisch gaan denken en de 400 jaar dualisme van ons afschudden. We moeten buiten kaders leren denken en ons buiten onze eigen vakgebieden durven begeven en vooral samenwerken en communiceren. We moeten alle tegenstellingen omarmen zoals:
· Jong – oud
· Man – vrouw
· Autochtoon – allochtoon
· Oosters – westers
· Hoofd (ratio) – hart (gevoel)

Als we daartoe in staat zijn en ook ons ego opzij durven zetten kunnen we heel veel problemen oplossen en in de evolutie een sprong voorwaarts maken.

Tibetaanse autobiografie

2010-03-02T23:09:00.006+01:00

Deze week heb ik in twee verschillende gesprekken door een opmerking van mijn gesprekspartner moeten denken aan een Tibetaanse tekst. De betreffende tekst gaat over de manier waarop we ons leven leiden. In beide gesprekken kwam hetzelfde thema aan de orde, namelijk dat we vaak vast zitten in een patroon waaruit we niet in staat lijken te kunnen ontsnappen.

Altijd als het thema zich voordoet ga ik na afloop op zoek naar die tekst die ergens op mijn computer staat. Helaas ben ik altijd weer vergeten hoe het heette, dus moet ik op speurtocht in mijn eigen PC. Gelukkig kwam ik de tekst snel tegen, want inmiddels heb ik hem op drie “logische” plaatsen opgeslagen.

De inhoud van de tekst heeft betrekking op het feit dat mensen in een bepaald stramien leven en daaraan bewust of onbewust blijven vasthouden, ondanks dat ze dat eigenlijk niet willen. Maar omdat het moeilijk is om je leven te veranderen. Omdat het moeilijk is om een beslissing te nemen om het anders te doen. Omdat we bang zijn niet de juiste keuze te maken. Omdat we het nu eenmaal altijd zo gedaan hebben. Omdat we het van thuis uit zo hebt meegekregen. Of gewoon omdat we geen andere manier kennen of willen zien. Allemaal redenen en / of excuses om iets te veranderen aan ons huidige bestaan, terwijl we dat eigenlijk heimelijk wel zouden willen.

Toen ik zelf ooit in hoofdstuk 3 was aanbeland en geen uitweg meer zag in mijn manier van leven, stuurde een hele lieve vriendin de tekst aan mij toe. Het heeft daarna nog een hele tijd geduurd, nog minstens een heel hoofdstuk, voordat ik in hoofdstuk 5 was aanbeland. Omdat het zo herkenbaar is en zo makkelijk relateerbaar aan je leven, in ieder geval aan mijn leven, herken ik het thema bij anderen. Ik weet zeker dat ik met deze autobiografie in 5 hoofdstukken ook anderen de ogen geopend heb, of in ieder geval een glimpje van het licht heb doen oplichten. Ik wil het jullie niet onthouden.

“Autobiografie in vijf hoofdstukken”
(uit: “Het Tibetaanse boek van leven en sterven”)

1) Ik loop door een straat.
Er is een diep gat in het trottoir.
Ik val er in.
Ik ben verloren… ik ben radeloos.
Het is mijn schuld niet.
Het duurt eeuwig om een uitweg te vinden.

2) Ik loop door dezelfde straat.
Er is een diep gat in het trottoir.
Ik doe alsof ik het niet zie.
Ik val er weer in.
Ik kan niet geloven dat ik op dezelfde plek ben.
Maar het is mijn schuld niet.
Het duurt nog lang voordat ik er uit ben.

3) Ik loop door dezelfde straat.
Er is een diep gat in het trottoir.
Ik zie dat het er is.
Ik val er weer in… het is een gewoonte.
Mijn ogen zijn open.
Ik weet waar ik ben.
Het is mijn schuld.
Ik kom er direct uit.

4) Ik loop door dezelfde straat.
Er is een diep gat in het trottoir.
Ik loop er omheen.

5) Ik loop door een andere straat.

Beste lezer, brengt het bij u ook een blik van herkenning teweeg? Misschien herkent u direct in welk hoofdstuk u bent. Zelf ben ik ruim 10 jaar geleden in hoofdstuk 5 aangekomen en loop sindsdien wat vaker een straatje om. Op meerdere gebieden kan het thema zich voordoen. Bij de keuze van een partner, bij de keuze voor een baan of arbeid of meer generiek in de manier waarop we met onze omgeving omgaan.

Ik hoop voor u dat u in staat bent snel de andere straat in te slaan!

Punniken en de maakbare mens

2010-02-20T19:13:00.005+01:00

Met ontzetting lees ik het bericht in de krant dat het aantal abortussen na een 20 weken echo in twee jaar is verdubbeld. Niet omdat ik tegen abortus ben, maar wel vanwege de vermeende reden waarom.

Als moeder in wording lijkt het mij verschrikkelijk te moeten constateren dat je kind niet gezond ter wereld zal komen. Nog moeilijker lijkt mij de keuze om de zwangerschap te beëindigen. Vooral als het kind gewenst is. Ik heb zelf prenataal onderzoek laten uitvoeren, omdat ik al bijna 40 jaar was toen ik eindelijk voor het eerst zwanger was. Die onderzoeken waren overigens zeer vroeg in de zwangerschap. En eigenlijk hadden mijn man en ik al vooraf besloten dat wat de uitslag van het onderzoek ook zou zijn wij de uitkomst zouden accepteren. Geen abortus voor ons, dat stond vast. We zouden daarmee alleen meer zekerheid hebben over wat ons te wachten stond. En als het eventueel niet in orde zou zijn konden we ons voorbereiden op wat komen ging.

Het maakt mij verdrietig te moeten constateren dat ouderschap van tegenwoordig zo gepland en haast verkrampt verloopt. De kinderen van tegenwoordig moeten perfect zijn, vooral de zeer gewenste kinderen. Het nieuwe televisieprogramma van de NCRV “Generatie 2010”, dat de afgelopen weken is uitgezonden, liet een ouderpaar zien dat alles perfect voor elkaar heeft. Beiden tot in de puntjes verzorgd, goede banen, huis tiptop in orde en nu nog een kind. En ook maar één kind, want dat past beter in de levensstijl. Net na de geboorte vertelden de ouders dat niets goed genoeg is voor hun kind, dat ze het beste van het beste willen voor hun kind. “Ik wil de perfecte moeder zijn en dat het haar aan niets ontbreekt”, vertelde de kraamvrouw. Ik kreeg er gewoon de slappe lach van. Arm, arm kind, dacht ik bij mijzelf.

Het streven naar perfectie opgelegd door ouders kan grote gevolgen hebben voor zo’n kind. Als alles perfect moet zijn komt het kind onder een vergrootglas te liggen. De druk op het kind wordt groot, misschien wel ondragelijk, vooral als het om één kind gaat. Ik ken een aantal kinderen die als enig kind zijn groot gebracht en die dat helemaal niet leuk hebben gevonden, die maar wat graag broertjes of zusjes hadden gehad. En stel nu dat het enige kind dat in alle liefde en perfectie wordt groot gebracht op zekere dag een ongeluk overkomt, waardoor het bijvoorbeeld gehandicapt raakt. Dan zijn de gevolgen groot. De droom van de ouders spat uiteen en het kind zit met een trauma omdat het niet aan de verwachtingen van de ouders kan voldoen.

Is een kind minder gelukkig als het niet onder perfecte omstandigheden of met een handicap opgroeit? Zeker niet. De jongste broer van mijn moeder had het syndroom van Down. Ik heb hem als kind vaak meegemaakt en werd altijd enorm blij van hem. Hij was kind met ons, onbevangen, onbevooroordeeld, gewoon helemaal zichzelf. Mensen met een verstandelijke beperking halen het diepste uit jezelf naar boven omdat ze puur en echt zijn. Deze mensen vaak met weinig tevreden hebben een bijzondere taak op aarde, ze laten namelijk haarfijn zien hoe eenvoudig het leven kan zijn.

Ik vind dat iedere vrouw het recht heeft om de beslissing te nemen over het beëindigen van een zwangerschap. Dat is een van de verworven rechten van de vrouw, waar terecht veel strijd voor is gevoerd. Maar er zijn redenen om een abortus te ondergaan waar ik niet achter sta. De echte reden van de stijging van het aantal abortussen is niet bekend, zo werkt de geheimhouding in de zorg. Maar de vermeende reden is dat mensen alsnog ontdekken dat er iets niet in orde is met hun kind en zij willen of kunnen de last die dit met zich meebrengt niet dragen. Ook dat is ieders goed recht. Maar het toont aan dat we op een glijdende schaal van maakbaarheid van het menselijk bestaan zijn terechtgekomen.

Hoogleraar genetica Rolf Hoekstra heeft ontdekt dat door onze huidige welvaart de natuurlijke selectie verdwijnt en dat de mens genetisch steeds zwakker wordt. Wij zijn namelijk goed in staat om onze omgeving aan te passen aan onze zwakheden, terwijl voorheen de mens zich aanpaste aan zijn natuurlijke omgeving, waarbij de zwakkeren eerder uitvielen. Zodra de moderne mens in extreme omstandigheden terecht komt (oorlog, natuurrampen, vervuiling) zullen we steeds minder goed in staat zijn hier mee om te gaan.

Ik ken veel mensen met een handicap die heel gelukkig zijn, die zich door hun handicap niet uit het veld laten slaan en het eerder omarmen als een kans. Ook ken ik veel mensen met een ongeneeslijke ziekte. Mijn moeder is te jong gestorven aan kanker. Zij droeg haar ziekte zeer moedig en gaf haar omgeving de kracht om door te gaan. Blijmoedig ging ze haar einde tegemoet. Een handicap of ziekte kan ook louterend werken. En laat je stilstaan bij het doel van het leven. Het is een illusie om te denken dat wij onze kinderen moeten of kunnen behoeden voor ellende. Het leven is er om te groeien en te leren van alle ervaringen die op ons afkomen.

Na het lezen van het artikel over de stijging van het aantal abortussen liep ik met mijn kinderen in een winkel en kwam een punniksetje tegen, mijn kinderen wisten niet eens wat het was. Net als die ochtend moest ik weer denken aan mijn oom met Down. Punniken was namelijk zijn grote hobby. Kilometers heeft hij bij elkaar gepunnikt. Van de slierten maakte hij pannenonderzetters, die hij steevast aan iedere jarige vol trots cadeau deed. Soms stonden ze zo bol dat er geen pan op kon staan. We hebben er veel om gegiecheld. Iedereen in onze hele familie heeft nog wel ergens zo’n onderzetter in de la. Net zo hard giechelde mijn man toen ik thuis kwam met het punniksetje. Waarom ik het gekocht heb? Uit sentimentele en nostalgische overwegingen. Met een sterk verlangen naar de tijd waarin de maakbaarheid van het leven nog niet zo nadrukkelijk aanwezig was. Toen kinderen nog niet zo gepland waren en zelfs met een foutje geboren mochten worden.

Heden geboren: de ondernemer

2010-02-15T14:53:00.007+01:00

Wordt iemand geboren als ondernemer of is het te leren? Dat is de grote vraag. Een ding is zeker eenmaal ondernemer - geroken aan de vrijheid, aan het zelf beslissingen nemen, je eigen koers bepalen en je eigen tijd indelen - altijd ondernemer.

Een beetje zwanger bestaat niet, je bent het of je bent het niet. Dat geldt zeker ook voor ondernemerschap. Je gaat er voor of je doet het niet. Vanuit bevlogenheid, passie, vanuit iets bereiken, de wereld veranderen of gewoon omdat je een ontzettend goed idee hebt. Maar het moet vooral een bewuste keuze zijn, want anders moet je er beslist niet aan beginnen. Ondernemen is namelijk hard werken. Het is een proces waar je in moet groeien, met veel uithoudings- en doorzettingsvermogen. Mensen voelen of je er serieus voor gaat of dat het een gedwongen keuze is, om jezelf te bewijzen of omdat je geen vaste baan kunt krijgen. Het kleinste vonkje twijfel kan al fataal zijn.

Hoe verloopt nu zo’n proces? Eerst is er de liefde, de passie waardoor je er voor meer dan 100% voor gaat. Je hebt een idee, een doel voor ogen en jij bent er van overtuigd dat je iets heel moois gaat baren. Eerst nog wat onzeker en aftastend. Gaat het wel lukken, kan ik het wel? Maar allengs vol vertrouwen mijmerend over wat komen gaat. Mensen zien het aan je, je straalt en je wilt het van de daken schreeuwen. Kijk mij, ik heb een idee! Net als de zwangere moeder in spe, die vol trots aankondigt dat ze een kind verwacht.

Na de succesvolle bevruchting begint het groeiproces. Je hebt honger dus haalt alles binnen wat los en vast zit. Je gaat naar de bibliotheek, naar de boekenwinkel, je zoekt op internet om maar zo veel mogelijk zekerheid te hebben over wat je te wachten staat. Ook ga je op zoek naar mensen die het proces al een keer hebben doorlopen, die je kunnen helpen en met raad en daad terzijde kunnen staan. De aspirant moeder gaat op zoek naar een verloskundige en de ondernemer in spe gaat op zoek naar een coach.

Je laat niets aan het toeval over dus doet een haalbaarheidsonderzoek. Zoiets als een echo om te zien of het kind wel levensvatbaar is. Hoewel het nooit voor 100% zekerheid biedt geeft het wel de houvast en het vertrouwen die je nodig hebt om er iets vruchtbaars van te maken. Want vertrouwen in jezelf is wellicht nog belangrijker dan het vertrouwen dat je klanten in je stellen, hoe gek dat ook klinkt.

Soms maakt liefde blind, dus een vleugje ratio is zeker op zijn plaats. Er moeten voortdurend keuzes gemaakt gaan worden: gaan we alleen of met meer mensen van start. Soms geldt die keuze ook voor de moeder, gaan we er samen voor of als alleenstaand moeder. Ook moet het kind een naam krijgen. Vaak een heel proces waar soms weken overheen gaan. Tot je er slapenloze nachten van krijgt. Je wil het toch op een goede manier in de wereld zetten. Dus daar moet aandacht aan gegeven worden.

Op zeker moment is de zwangerschap niet meer te verbergen dus ga je het wereldkundig maken. Dat heeft consequenties voor de omgeving. De werkgever verliest zijn werknemer. Dinkies worden ouders. De werkloze wordt ondernemer. Ouders worden ineens grootouders. Iedereen moet wennen aan het idee en aan zijn nieuwe rol. Net als bij een huwelijk zullen we iets moeten vastleggen omtrent de juridische vorm van de onderneming. De eerste gang is naar de Kamer van Koophandel, daarna volgt veelal de notaris.

Om je bedrijf te starten kan je beginnen op een zolderkamertje, veel grote bedrijven zijn ooit zo gestart, Microsoft en Google bijvoorbeeld. Of je gaat op zoek naar een broedplaats, waarbij je met meer bedrijven bijeen elkaar tot steun kan zijn. Waar je ruimte en faciliteiten deelt totdat je groot genoeg bent om op eigen benen te staan. Net zoals de jonge ouders die voor de gezinsuitbreiding op zoek gaan naar een nieuw huis in een veilige omgeving waar ze hun kind groot kunnen brengen.

Als een geschikte plek gevonden is ga je aan de slag om er een paleisje van te maken. Je ziet jezelf ineens dingen doen die je nooit eerder hebt gedaan: schilderen, behangen, op ladders klauteren, boren, zagen, timmeren, in de weer met kleurstalen voor de vloeren en de muren. Daarna richt je het in met leuke maar vooral praktische meubelen. Kortom: je creëert een frisse, schone ruimte waarin jouw kind optimaal tot zijn recht kan komen.

Dan komt de dag van de geboorte. Pijn, twijfel, vreugde, alle emoties komen voorbij. Je stuurt een kaartje rond dat je vanaf vandaag je winkel hebt geopend. Nu kan je niet meer terug. Je stapt uit de schaduw in het volle licht, nu gaat het echt beginnen. Je hapt naar adem en begint aan een nieuw avontuur.

De geboren ondernemer is met een lichtje te zoeken. Dat zijn van die jongens die al heel jong op school aan het handelen waren. Maar het gros van de ondernemers wordt niet als ondernemer geboren. Het is een serieus vak wat je beslist kunt leren. Je hoeft het ook niet alleen te doen. Er zijn altijd weer andere ondernemers die klaar staan om je op te vangen als je je eerste stapjes probeert te zetten. Ondernemerschap is net als met leren lopen een kwestie van vallen en weer opstaan. In de VS ben je pas een gevierd ondernemer als je een keer failliet bent gegaan. Daar wordt ondernemerschap tot heldenstatus verheven. Net als de peuter die zijn eerste stapjes zet en door zijn moeder tot held wordt verklaard.

De moeder wil nog wel eens iets door de vingers zien en met de mantel der liefde bedekken, maar helaas is dat met ondernemerschap toch een ander verhaal. Op zekere dag staat belastingdienst op de stoep voor de belastingcenten, dan moet je je zaakjes keurig op orde hebben, want zij zien beslist niets door de vingers! Er zijn dus wetten en regels waar je aan moet voldoen, of dat nu leuk is of niet.

Maar als het kind eenmaal geboren is vergeet je al gauw de pijn en moeite die het gekost heeft, nu volgt een nieuwe periode met veel nieuwe uitdagingen en soms ook met moeilijke momenten. Dan ben je Eindelijk Eigen Baas.

Deze blog is in co-creatie samengesteld met Sjoerd Hania van Eindelijk Eigen Baas. Hij helpt je graag bij het starten van je onderneming.

Het werkt niet maar het helpt wel

2010-01-31T23:16:00.007+01:00

Dit is de uitspraak die voormalig minister Els Borst deed tijdens het televisieprogramma Zembla op 17 januari 2010, over de werking van de alternatieve gezondheidszorg. Met een aantal schokkende voorbeelden werd aandacht besteed aan de misstanden in deze sector. Door alternatieve therapeuten zijn in de afgelopen periode ca. 40.000 fouten gemaakt, waarvan enkele zelfs met dodelijke afloop.

Door gesprekken met getroffen patiënten en deskundigen probeerde Zembla aan te tonen dat de alternatieve gezondheidszorg niet deugt. Als oorzaak werd aangevoerd dat de inspectie voor de gezondheidszorg niet controlerend optreedt, dat de werkzaamheid van veel behandelingen niet wetenschappelijk is bewezen en dat iedereen zomaar een praktijk voor alternatieve geneeskunde kan starten. Even langs de Kamer van Koophandel en iedere “kwakzalver” kan zo aan de slag.

Voor het gemak wordt vergeten dat de reguliere gezondheidszorg ook veel fouten maakt. Uit onderzoek in 2004 blijkt dat er ca. 70.000 fouten per jaar worden gemaakt, waardoor een groot aantal mensen gedwongen een ziekenhuisopname moet ondergaan, waarvan enkelen zelfs met dodelijke afloop. Om de omvang van de gevolgen in perspectief te zetten: door al deze fouten, uiteenlopend van verkeerde diagnose, onjuiste medicijntoepassing, slechte communicatie bij overdracht, verwisseling van labuitslagen en fouten in computersystemen, zijn jaarlijks drie complete extra ziekenhuizen noodzakelijk om alle mensen na de fouten te kunnen behandelen. Het enige belangrijke verschil is dat de alternatieve zorg niet onder toezicht staat van de inspectie voor de gezondheidszorg en de reguliere zorg wel! Maar of daarmee de resultaten beter zijn is maar de vraag.

De ongenuanceerdheid waarbij gesproken werd over de alternatieve geneeskunde tijdens de uitzending van Zembla getiteld: “Levensgevaarlijke genezers” was ronduit stuitend. Dat verwacht ik echt niet van een kwaliteitsprogramma als Zembla. Alsof alle alternatieve genezers kwakzalvers zijn. Een standpunt dat helaas in onze samenleving maar al te vaak wordt ingenomen. Terwijl er ook hele goede resultaten geboekt worden. Alles over een kam scheren is onjuist en heeft totaal geen zin.

Waar gehakt wordt vallen spaanders en natuurlijk helpen sprekende voorbeelden als het overlijden van Sylvia Millecam na de bemoeienis van Jomanda, niet mee in de beeldvorming en het imago van de alternatieve gezondheidszorg. Maar over de positieve voorbeelden zwijgen alle kanalen, want tenslotte geldt goed nieuws is geen nieuws. Het zijn dan ook maar een aantal extreme voorbeelden die de gehele beroepsgroep in een kwaad daglicht zet.

Vaker dan het aantal fouten worden met alternatieve behandelingen hele goede resultaten geboekt. Mensen zijn vooral tevreden over de persoonlijke aandacht die ze krijgen bij alternatieve therapeuten. Vaak hebben alternatieve therapeuten een beter contact met de patiënt. Hoe vaak voelt u zich niet als nummer behandeld in een ziekenhuis of door een arts of specialist? Het gebeurt maar al te vaak dat patiënten zich tot een alternatieve behandelaar wenden, omdat de reguliere zorg niet tot bevredigende resultaten heeft geleid. Veel meer dan in de reguliere zorg kiezen patiënten zelfstandig voor een therapeut, vaak door hun reputatie en door bewezen resultaten via andere patiënten.

We stevenen massaal af op een behoorlijk zieke maatschappij, enerzijds door de vergrijzing, maar ook door onze steeds individualistischer samenleving en onze consumptieve levensstijl. Volgens het RIVM en het ministerie van VWS loopt het aantal chronisch zieke mensen snel op waardoor binnen een tientaljaren ongeveer 70% van de totale kosten voor gezondheidszorg nodig zal zijn voor deze groep. De Wereldgezondheidsorganisatie spreekt al van "de uitdaging van deze eeuw". Als we niets aan het huidige beleid veranderen dan zal in 2030, om al deze mensen te helpen, ongeveer 25% van de beroepsbevolking in de zorg moeten werken.

Borst zegt zelf dat er nog onvoldoende onderzoek gedaan is naar alternatieve behandelmethoden. En als er al onderzoek naar gedaan is is het niet bewezen dat het werkt. Maar toch hebben heel veel mensen wel degelijk baat bij behandelingen van alternatieve genezers. Gelukkig wordt alternatieve zorg steeds vaker vergoed door de ziektekostenverzekeraars, in het afgelopen jaar 50% meer dan voorheen. Toch is het heel schrijnend dat veel alternatieve zorg niet vergoed wordt, terwijl bepaalde behandelingen goede en zelfs goedkopere resultaten opleveren.

Bewezen is dat mensen die aandacht krijgen al gauw minder klachten vertonen en minder gauw pijn ervaren, dan mensen die als nummer behandeld worden. Hoe vaak gebeurt het niet dat patiënten met vage klachten een behandeling wordt voorgeschreven terwijl een goed gesprek hetzelfde resultaat had kunnen opleveren? Veel van onze problemen zit tussen de oren doordat steeds meer mensen in een isolement raken met lichamelijke klachten als gevolg.

Er ligt een meer dan dubbele winst te behalen als de acceptatie van de alternatieve zorg toeneemt en deze beroepsgroep serieus genomen wordt. Het betreft namelijk een groep mensen die graag in de zorg actief is, veelal als zelfstandig ondernemer in kleinschalige mensgerichte praktijken. Die extra “handjes” zijn een aanvulling op de zorg die we op de lange termijn tekort komen en die mensen uit de reguliere zorg vandaan houden door ze de juiste aandacht te geven. En die vanwege minder overhead tegen lagere kosten kunnen werken, waardoor ze meehelpen de stijging van de kosten voor de zorg te helpen reduceren.

“Echt gevaarlijk zijn de reguliere artsen die daarnaast gaan kwakzalven”, zegt Borst. Alsof die artsen ineens een extra gevaar vormen. Feit is dat aan voorlichting en controle een hoop verbeterd kan worden. Toch neemt dat niet weg dat wij als mens verantwoordelijk blijven voor de keuzes die we maken en dat we zelf moeten blijven nadenken en aanvoelen wat goed voor ons is. Heel veel zou helpen als de alternatieve zorg en de reguliere zorg de handen ineenslaan en samen gaan optrekken, dat zou al een hele stap in de goede richting zijn om de gezondheidszorg in de toekomst beheersbaar te houden.

De keuzestress van de dertiger

2010-01-18T09:36:00.006+01:00

Ze zijn hoogopgeleid, opgegroeid in welvaart, kunnen alles bereiken wat binnen hun mogelijkheden ligt en toch vragen ze zich geregeld af: Is dit nu alles? De dertigers hebben last van stress, keuzestress wel te verstaan. Onderzoek wijst uit dat teveel keuze leidt tot een lager gevoel van tevredenheid. Is de kwaliteit in de verdrukking gekomen door de kwantiteit?

Vroeger zei mijn moeder als we erg veeleisend waren: “Ik heb maar twee handen dus ik kan niet alles tegelijk.” Maar tegenwoordig lijkt het erop of we alles tegelijk moeten kunnen. En toch hebben we nog steeds hetzelfde lijf en maar twee handen. We willen ook alles: een gezin, een goede baan, er super gestroomlijnd uitzien en een goede partner en een perfecte ouder zijn. Maar we willen onszelf ook niet tekort doen en vooral genieten van het leven. Dat leidt nogal eens tot problemen. Door al dat moeten raken we in de stress.

Vooral de dertigers hebben daar extreem veel last van. Dertigerstress of dertigers dilemma wordt het wel genoemd. De afgelopen jaren hebben er onderzoeken plaatsgevonden naar het dilemma en is er veel literatuur over verschenen. Een mooi voorbeeld is het boek ‘Het dertigers dilemma’ van psychologe Nienke Wijnants, waarin de keuzestress van de dertigers wordt beschreven. Vroeger hadden we de keuze uit twee televisiekanalen, tegenwoordig uit tientallen. Vroeger had je maar een paar merken shampoo en kijk nu eens in het schap: welke moeten we nemen?

Naast de hoeveelheid aan keuzemogelijkheden is naar mijn idee een deel van de problematiek terug te voeren naar de opvoeding. De ouders van deze generatie dertigers, de babyboomers, waren jong in de jaren ’60. De tijd waarin vrijheid voorop stond. Zij gooiden het juk af van “het moeten” dat tijdens de wederopbouw in de naoorlogse jaren door hun ouders was opgelegd. Ze gingen massaal in protest tegen de gevestigde orde. Zij die vrijheid zochten en vonden hebben hun kinderen ook alle vrijheid gegeven. Zij hebben laten zien welke mogelijkheden er zijn zonder daarbij regels en grenzen aan te geven. Met als gevolg dat de volgende generatie geen keuzes kan maken en zichzelf geen grenzen kan stellen.

De steeds complexer wordende maatschappij legt ons ook steeds meer druk op. De afbouw van de verzorgingsstaat is een feit en betekent dat we veel meer zaken zelf moeten regelen. De gezinnen zijn kleiner, waardoor de kinderen van vandaag veel meer in de schijnwerpers staan. Door alle mogelijkheden die onze ouders ons bieden wordt van ons perfectie verwacht. Hoe vaak klinkt het nog na in onze oren: “Kind, toen ik zo oud was als jij had ik dat allemaal niet”. Iedere ouder wil het beste voor zijn kinderen: goede schoolopleiding, zakgeld, alle nieuwste snufjes op technologisch gebied, mogelijkheden om te sporten en ga zo maar door.

Ook op het werk neemt de druk toe. Werkgevers verwachten een brede inzetbaarheid en gaan er vanuit dat medewerkers in zichzelf investeren en voldoende aandacht besteden aan zelfontplooiing. Al deze elementen leiden tot stressachtige symptomen zoals: vermoeidheid, slecht slapen, prikkelbaar tot burn-out aan toe. Vooral vrouwen hebben last van het dertigers dilemma, zeker 55% van de vrouwen, tegen 38% van de mannen tussen de 27 en 34 jaar zegt de symptomen te herkennen. Dit is volgens Wijnants toe te schrijven aan de druk die rond hun dertigste ontstaat over het al dan niet krijgen van kinderen. En als het eenmaal zover is krijgen de vrouwen naast het werken ook nog de voornaamste zorgtaken erbij.

De grenzeloosheid, de toegenomen welvaart, de ongekende mogelijkheden en de keuzevrijheid laten nu juist de keerzijde zien. Als we alles hebben of kunnen krijgen waar ligt dan nog de uitdaging? Veel dertigers lopen aan tegen de basale levensvragen die zich voorheen voordeden bij een midlifecrisis, zoals ‘Wat is de zin van mijn bestaan?’ ‘Wat is het doel op aarde?’ ‘Waarom ben ik hier?’

De aanpak
Het dertigers dilemma is een serieus probleem waar onze hele samenleving mee te maken heeft. Daarom is het van belang de problemen aan te pakken. Te beginnen bij de opvoeding van de huidige generatie. Er is helemaal niets mis mee om duidelijke regels en grenzen te stellen en als ouder te laten zien wat autoriteit is, ondanks de trend dat je opvoeder je beste vriend is. En voor de dertigers die er midden in zitten is het herkennen en erkennen van het dertigers dilemma al een belangrijke stap vooruit. Tenslotte zijn ze niet de enige. Wat voor de meesten goed blijkt te werken is om een tijd een onafhankelijke coach in de arm te nemen die zaken bespreekbaar weet te maken, helpt bij het stellen van grenzen en helpt een reëel beeld van de toekomst te schetsen.

De voordelen
Ook is er duidelijk een positieve kant te herkenen, want eenmaal weer op de rit blijkt de aandacht die besteed is aan zelfreflectie en het zingevingvraagstuk een waardevolle en nuttige ervaring waar men rijker en sterker uit naar voren komt.

En hoe zit het met mij? Hoewel ik inmiddels buiten de leeftijdcategorie val heb ik rond mijn 37e een midlifecrisis gehad. Ook ik ben er beter en bewuster uit gekomen en heeft het mijn leven verrijkt. Toch moet ik ook nu nog wel eens gas terugnemen omdat ik denk dat ik alles tegelijk kan. Zoals een blogje schrijven, ach dat doen we wel even tussendoor, iedere week moet wel lukken. Maar het moet ook wel een beetje niveau hebben en niet hopeloos gekrakeel. Dus ja, dan gaat er wat tijd en aandacht in zitten. En waar gaat het eigenlijk om: de kwantiteit of de kwaliteit? En dus zijn we weer waar we deze blog mee begonnen zijn.

Mijn kinderen zullen later vast wel zeggen dat hun moeder hopeloos ouderwets is, want tenslotte is ze van de vorige eeuw. Maar ik probeer ze duidelijke grenzen en regels mee te geven en ik hoop dat ik ze toch wat nuchterheid van de vorige eeuw kan bijbrengen en dat liefde en kwaliteit van leven meer waard is dan alle bezit van de wereld.

Meer lezen:
Het dertigers dilemma - Nienke Wijnants
Dertigers in crisis - Ronald van Aggelen & Eelco van de Stolpe

Gemeen is nuttig en eerlijk niet

2010-01-12T14:06:00.010+01:00

We staan aan de vooravond van een heel nieuw economisch tijdperk. De kredietcrisis heeft het ons makkelijk gemaakt een nieuwe richting in te slaan, omdat bewezen is dat de gangbare economische principes niet meer werken. Het kapitalisme lijkt ten einde. Wanneer gaan we nu echt aan de slag met de nieuwe principes?

Ons economisch systeem is grotendeels opgebouwd op de theorie van de grote Britse econoom John Maynard Keynes (1883-1946). Wie heeft niet de eerste beginselen van de economie op school voorgeschoteld gekregen aan de hand van het Keynesiaans Model? De theorie van Keynes is door hem uitgewerkt tijdens de grote depressie in de jaren ’30. Het is altijd zijn streven geweest om het nooit meer zover tot een depressie te laten komen als toentertijd. Voor een gezonde economie is een effectieve vraag noodzakelijk. Bij het wegvallen van de totale effectieve vraag, waarbij de investeringen achterwege blijven, is het de taak van de overheid deze effectieve vraag weer te stimuleren door het aanbesteden van landelijke openbare projecten.

Nu tijdens de kredietcrisis wordt onze theorie weer flink opgefrist, want we zien het voor onze ogen gebeuren. De consumptie nam af waardoor de economie stagneerde en dus was de overheid aan zet. Dat hebben we de afgelopen maanden volop kunnen waarnemen, de overheid heeft geld gepompt in de banken, steun verleend aan de werkgevers en versoepelde de regelgeving rondom grote investeringen in de infrastructuur. Volgens de theorie van Keynes zijn daarmee de juiste acties ondernomen. Echter er ligt een veel fundamentelere kwestie ten grondslag aan de huidige crisis waardoor zijn theorie niet langer opgaat. Als wij dit nu niet goed aanpakken, gaan we morgen weer over tot de orde van de dag en staat de volgende grote crisis al weer voor de deur.

Keynes heeft aan zijn theorie een bepaalde boodschap meegegeven namelijk: gemeen is nuttig en eerlijk niet. Toen ik dit voor het eerst las kon ik het niet geloven dat Keynes dat gezegd zou hebben, maar het is echt zo. Voor het succes van zijn theorie is hebzucht nodig, want alleen dan kan ongebreidelde groei ontstaan en zal de welvaart voor iedereen toenemen. Pas als de welvaart is bereikt kan de discussie over ethiek en individuele deugden gevoerd gaan worden, vond Keynes. Hij gaf in 1930 aan dat het ca. 100 jaar zou duren voordat de overvloed de schaarste heeft overwonnen. Die tijd lijkt nu aangebroken.

Keynes appelleerde bij zijn statement aan de zwakheid van de mens om zijn driften als hebzucht en eerzucht in toom te houden. Hij vergat er echter bij te vertellen hoe de individuele hebzucht gekeerd kan worden en omgezet in belang voor iedereen. En voor die taak zien wij ons vandaag gesteld. Maar helaas hebben wij hier te maken met de menselijke zwakheid en dat los je niet zo maar op. Echter de kredietcrisis laat ons haarfijn zien waartoe de menselijke driften kunnen leiden. De verontwaardiging in de samenleving is groot, onze ogen zijn eindelijk geopend. Hier moeten we nu gebruik van maken voordat we weer over gaan tot de orde van de dag en het als een incident afwimpelen. De discussie over ethiek moet breed worden ingezet om massaal op gang te komen.

Opmerkelijk maar niet onverwacht is dat de sector waar de kritiek het grootst is ook de eerste positieve geluiden te horen zijn. Ook binnen de bankensector begint het gevoel te ontstaan dat sprake is van onethisch handelen en probeert men zijn reputatie weer op te poetsen. Verschillende banken hebben in de afgelopen weken hun excuses aangeboden, waaronder de president directeur Lloyd C. Blankfein van Goldman Sachs die een aantal weken eerder zijn handelen vergeleek als een verlengstuk van God.

In een interview in de NRC op 2 januari jongstleden verklaarde Ewoud Goudswaard, de algemeen directeur van de ASN bank, dat: “Mensen die alleen maar door geld worden gedreven, zonder dat ze enig idee hebben wat de uiteindelijke consequenties van hun handelen zijn, passen niet in de banken van de toekomst.” En op de eerste werkdag van het nieuwe jaar stapte Kilian Wawoe, bankier bij de ABN Amro op uit onvrede over de bonuscultuur in de financiële sector. Hij is er niet van overtuigd dat er daadwerkelijk iets gaat veranderen.

Het heeft ons jarenlang aan maatgevoel ontbroken, maar de eerste signalen laten een voorzichtige nieuwe koers zien. De belangrijkste elementen voor ethisch en duurzaam handelen liggen in het verschil tussen de economische principes die al jarenlang gangbaar zijn en de principes die hun opgang doen. Hierbij geldt dat we een ommezwaai moeten maken van ego naar eco. Nu is het zaak om deze trend vast te houden en breeduit uit te dragen zodat het bij iedereen tussen de oren komt waardoor ons een nieuwe crisis bespaard blijft. Er is een hoop werk aan de winkel.

Twittert u al? Ik wel!

2009-12-29T17:17:00.010+01:00

Nou ja dat wil zeggen ik heb mij onlangs aangemeld. Een collega-ondernemer verzekerde mij dat ik in mijn vakgebied niet meer zonder kan. Ik heb nog wat tegengesputterd, maar de nieuwsgierigheid was toch groot. Niets te verliezen, dus vooruit maar.

Nadat ik mij had aangemeld had ik gelijk al spijt. Ik ben ooit slachtoffer geweest van stalking door een rancuneuze ex. Dat gevoel bekroop mij gelijk toen ik direct al door drie mensen werd gevolgd, nog voordat ik mijn eerste boodschap aan twitter had toevertrouwd. Maar daar moet je dus anders naar kijken. Gelukkig waren het bekenden dus niets aan de hand.

Ik weet veel van nieuwe technologie en adviseer er ook over, maar om nu overal de eerste in te zijn dat gaat mij wat ver, dat laat ik aan de echte computernerds over. Zo ook met twitter. Een adviseur hoeft toch niet alles zelf te doen wat hij/zij adviseert, net als een voetbaltrainer ook niet per definitie de beste voetballer hoeft te zijn. Als je maar weet wat goed is voor iemand of het bedrijf en als je maar het beste uit iemand naar boven kan halen, daar gaat het om.

Met twitter ben ik voor het eerst echt geconfronteerd op 20 juni 2008, toen ik tijdens een workshop naast een vrouw zat die voortdurend op haar laptop bezig was. Het gaf de indruk dat ze meer aandacht had voor haar computer dan voor het onderwerp van de bijeenkomst. In de pauze vroeg ik haar zo discreet mogelijk waar ze nu eigenlijk mee bezig was. Ik twitter, zei ze. Daar had ik over gehoord en gelezen maar ik had het nog nooit van nabij gezien. Ik was gelijk gefascineerd. We wisselden kaartjes uit en zijn sindsdien via LinkedIn verbonden.

Toch zag ik voor mijzelf geen noodzaak om werk van twitter te maken. Eigenlijk is een medium als twitter niet echt iets voor mij. Ik ben nogal breedsprakig en heb altijd veel woorden nodig om iets duidelijk te maken. Geef mij maar een podium dan steek ik wel een onderhoudend verhaal af. Ik moet mij dus ineens bekwamen in het formuleren van korte berichtjes en daar heb ik met sms’en al moeite mee. Ik hou van taal en vind dat met de nieuwe technologie juist de taal het onderspit delft. Taalonderzoek wijst uit dat zinnen steeds eenvoudiger en korter worden en ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat technologie hiervan de oorzaak is.

Tegenstrijdig is het wel want met de simpelheid van woorden kan zoveel moois tot uitdrukking gebracht worden. Kijk naar hele goede en gevoelige songteksten of gedichten, waarbij juist door het weglaten van woorden het meeste effect opgeroepen wordt, daar kan ik echt jaloers op zijn. Tegenstrijdig is ook dat taal, door mensen gemaakt, heel rationeel is. Taal gaat altijd over wat we al weten, aan datgene dat we kennen zijn woorden toegekend, niet aan datgene wat we nog niet kennen. Daarom is het ook vaak zo moeilijk om aan nieuwe indrukken woorden te verbinden. Gevoel valt ook vaak niet goed in woorden uit te drukken.

Maar twitter is niet bedoeld om virtuoos te worden het is juist de snelheid van de boodschap die het verschil maakt alsook het bereik van de boodschap. Dat door twitter al heel bijzonder dingen zijn ontstaan is mij deze zomer wel duidelijk geworden. Weet u nog: in Iran is de oppositie massaal in opstand gekomen tegen de herverkiezing van Ahmadinejad door de massale oproepen die via twitter werden verspreid terwijl internet bewust uit de lucht gehaald was.

Dat het ook zakelijk tot successen kan leiden werd mij vooral duidelijk een paar weken geleden tijdens een congres over het nieuwe werken waarbij het succes van twitter als voorbeeld voorbij kwam. En wie schetst mijn verbazing dat als voorbeeld de vrouw werd genoemd waar ik het jaar daarvoor naast had gezeten. Zij, twitterend onder de naam Slijterijmeisje, had met haar twitter-activiteiten de Dutch Social Media Star Award gewonnen en aantoonbaar business behaald met twitter. Geweldig, chapeau!

Volgens mij neemt het Slijterijmeisje haar PC en mobiele telefoon mee naar bed als ik zie hoeveel zij ermee doet. Maar dat zal wel aan mij liggen. Ik kan er toch niet echt aan wennen dat mensen in een congres niet gewoon luisteren naar de spreker maar aldoor zitten te typen op hun daarvoor bestemde machientjes. Daar ben ik de hele dag al mee bezig, dus een uurtje rust is mij altijd zeer welkom. In de trein vind ik het heerlijk om een krantje te lezen of gezellig een praatje te maken in plaats van driftig met mijn mobiel in de weer te zijn. Ik constateer dat gebruik van dergelijke technologie ten koste gaat van de echte contacten. Het gaat te veel over de kwantiteit en te weinig over de kwaliteit van de relaties. Waar is de echte conversatie gebleven?

De winst van de digitale wereld is dat alle informatie beschikbaar is en dat we verbindingen kunnen leggen tot aan de andere kant van de aardbol. Maar door de komst van al dat digitale geweld is ons sociale leven er een stuk armer op geworden. De echte relaties worden nog altijd gemaakt door elkaar in de ogen te kijken. Laten we dat vooral blijven doen!